Giáo viên thực hiện
Tr n Ng c Th chầ ọ ạ
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÒA HỘI

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ
KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
I. Đặc điểm cơ bản của văn học VN từ đầu
thể kỉ XX đến CMT8 năm 1945
1.Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hoá.
a. Khái niệm hiện đại hoá văn học

Là quá trình làm cho văn học thoát ra khỏi hệ thống thi pháp
văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học
phương Tây, có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên
thế giới.

Ví dụ:
Ví dụ:Bút pháp nghệ thuật
Bút pháp nghệ thuật
“
“
Đầu lòng hai ả tố nga
Đầu lòng hai ả tố nga
Thuý kiều là chị em là Thuý vân.

Cặp mày xanh như rừng biếc chen cây
Em thảnh thơi như buổi sáng đầu ngày
Em thảnh thơi như buổi sáng đầu ngày
Em mạnh mẽ như buổi chiều giữa hạ”
Em mạnh mẽ như buổi chiều giữa hạ”( Xuân Diệu )
( Xuân Diệu )

Ví dụ
Ví dụ
Đặc điểm
Đặc điểm
Văn học trung đại
Văn học trung đại
Văn học hiện đại
Văn học hiện đại
Bút pháp nghệ thuật
Ước lệ, tượng trưng
Ước lệ, tượng trưng
Bút pháp tả thực
Bút pháp tả thực
Quan niệm văn học
Văn chương chở đạo,
Thơ nói chí
Hoạt động nghệ thuật đi

biến đổi sâu sắc: xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới
biến đổi sâu sắc: xuất hiện các giai cấp, tầng lớp mới

Ảnh hưởng của văn hoá phương Tây (đặc biệt là Pháp)
Ảnh hưởng của văn hoá phương Tây (đặc biệt là Pháp)

Lực lượng sáng tác chủ yếu: tầng lớp trí thức Tây học (
Lực lượng sáng tác chủ yếu: tầng lớp trí thức Tây học (
tiếp
tiếp
cận nhiều với văn học Pháp)
cận nhiều với văn học Pháp)

Chữ quốc ngữ đã thay thế chữ Hán và chữ Nôm trong nhiều
Chữ quốc ngữ đã thay thế chữ Hán và chữ Nôm trong nhiều
lĩnh vực.
lĩnh vực.

Nghề in, xuất bản, báo chí, phong trào dịch thuật ra đời và
Nghề in, xuất bản, báo chí, phong trào dịch thuật ra đời và
phát triển khá mạnh.
phát triển khá mạnh.

Sự xuất hiện của đội ngũ phê bình văn học
Sự xuất hiện của đội ngũ phê bình văn học

Những nhân tố trên tạo điều kiện cho nền văn học Việt Nam

Ư bách niên trung tu hữu ngã,
Ư bách niên trung tu hữu ngã,
Khởi thiên tải hậu cánh vô thuỳ.
Khởi thiên tải hậu cánh vô thuỳ.
Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế,
Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế,
Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si.
Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si.
Nguyện trục trường phong Đông hải khứ,
Nguyện trục trường phong Đông hải khứ,
Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi.
Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi.
Làm trai phải lạ ở trên đời
Làm trai phải lạ ở trên đời
Há để càn khôn tự chuyển dời.
Há để càn khôn tự chuyển dời.
Trong khoảng trăm năm cần có tớ,
Trong khoảng trăm năm cần có tớ,
Sau này muôn thuở há không ai?
Sau này muôn thuở há không ai?
Non sống đã chết sống thêm nhục,
Non sống đã chết sống thêm nhục,
Hiền thánh còn đâu học cũng hoài.
Hiền thánh còn đâu học cũng hoài.
Muốn vượt biển Đông theo cánh gió,
Muốn vượt biển Đông theo cánh gió,
Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.
Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.
Non thời nhớ nước nước mà quên non!
Dù cho sông cạn đá mòn,
Còn non còn nước vẫn còn thề xưa…”
(Tản Đà )Nội dung Nghệ thuật
Cái tôi cá nhân
( mờ nhạt )
Chữ quốc ngữ
( Hình ảnh ước lệ,
tượng trưng…)

Đoạn trích: Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh
Nội dung Hình thức
Đề cao tình cảm cao quý
(Tình cảm cha con )
Văn xuôi quốc ngữ.
Câu văn biền ngẫu, kết cấu
theo kiểu tiểu thuyết
chương hồi của Trung Quốc

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
c.
c.
Quá trình hiện đại hoá: 3 giai đoạn.
Quá trình hiện đại hoá: 3 giai đoạn.

Những thể loại mới như Phóng sự, bút kí, tuỳ bút, kịch nói, phê bình
Những thể loại mới như Phóng sự, bút kí, tuỳ bút, kịch nói, phê bình
văn học,…cũng góp phần khẳng định sự đổi mới toàn diện của văn
văn học,…cũng góp phần khẳng định sự đổi mới toàn diện của văn
học.
học.

Công cuộc hiện đại hoá đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn
Công cuộc hiện đại hoá đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống văn
học, làm biến đổi toàn diện nền văn học nước nhà.
học, làm biến đổi toàn diện nền văn học nước nhà.

Ví dụ: Vội vàng ( Xuân Diệu )
Ví dụ: Vội vàng ( Xuân Diệu )
Tôi muốn tắt nắng đi,
Tôi muốn tắt nắng đi,
Cho màu đừng nhạt mất.
Cho màu đừng nhạt mất.
Tôi muốn buộc gió lại,
Tôi muốn buộc gió lại,
Cho hương đừng bay đi
Cho hương đừng bay đi
( … )
( … )
Ta muốn ôm
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;

Thạch Lam
( Hai đứa trẻ )
Nhân đạo:cảm
thông, thương xót
những kiếp người
nhỏ bé,…
Truyện ngắn, câu văn
mềm mại, giàu chất
thơ,
Nam Cao
( Chí phèo )
Cảm thông, thương
xót cho những người
lao động lương thiện
bị áp bức, bóc lột,…
Truyện ngắn, nghệ
thuật kể chuyện độc
đáo, miêu tả tâm lí
tinh vi,…

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
2. Văn học hình thành hai bộ phận và phân hoá thành nhiều xu hướng,
2. Văn học hình thành hai bộ phận và phân hoá thành nhiều xu hướng,
vừa đấu tranh với nhau, vừa bổ sung với nhau để cùng phát triển
vừa đấu tranh với nhau, vừa bổ sung với nhau để cùng phát triển
.
.

Vh lãng mạn góp phần thức tỉnh ý thức cá nhân, đấu tranh chống
Vh lãng mạn góp phần thức tỉnh ý thức cá nhân, đấu tranh chống
luân lí, lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân, giành quyền
luân lí, lễ giáo phong kiến cổ hủ để giải phóng cá nhân, giành quyền
hưởng hạnh phúc cá nhân,…Tuy nhiên nó ít gắn trực tiếp với đời sống
hưởng hạnh phúc cá nhân,…Tuy nhiên nó ít gắn trực tiếp với đời sống
xã hội chính trị của đất nước, đôi khi đề cao chủ nghĩa cá nhân cực
xã hội chính trị của đất nước, đôi khi đề cao chủ nghĩa cá nhân cực
đoan.
đoan. KHÁI QUÁT VĂN H C VI T NAM T Đ U TH K Ọ Ệ Ừ Ầ Ế Ỉ
XX Đ N CÁCH M NG THÁNG TÁM NĂM 1945Ế Ạ
2. Văn học hình thành hai bộ phận và phân hoá thành nhiều xu hướng, vừa
đấu tranh với nhau, vừa bổ sung với nhau để cùng phát triển.
a. Bộ phận văn học công khai
a.1. Văn học lãng mạn.
a.2. Văn học hiện thực

Tập trung vào việc phơi bày thực trạng bất công, thối nát của
xã hội đương thời, đi sâu phản ánh tình cảnh khốn khổ của
các tầng lớp nhân dân bị áp bức bóc lột với một thái độ cảm
thông sâu sắc.

Một số tác giả tiêu biểu: Nguyễn Công Hoan, Nguyên Hồng,
Nam Cao, Tô Hoài, Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố,…
 Có tính chân thật cao và thấm đượm tinh thần nhân đạo. Tuy
nhiên các nhà văn hiện thực phê phán chỉ thấy tác động một
chiều của hoàn cảnh đối với con người, coi con người là nạn

VĂN HỌC VN TỪ ĐẦU TK XX – CMT8 1945
ĐẶC ĐIỂM
HIỆN ĐẠI HOÁ
KHÁI NIỆM N. NHÂN QUÁ TRÌNH
sự phân hoá phức tạp
BỘ PHẬN VH
CÔNG KHAI
VH LÃNG MẠN VH HIỆN THỰC