- 46 - định vị trí của các dịch vụ giáo dục đặc biệt cho trẻ CPTTT trong hệ thống giáo dục ở Việt
Nam.
4.2.1.2. Chương trình dạy trẻ chậm phát triển trí tuệ ở Việt Nam
Do thiếu một chương trình giảng dạy thích hợp cho trẻ CPTTT, nên hầu hết các
trường ở Việt Nam bao gồm cả giáo dục hoà nhập, lớp hội nhập, trường chuyên biệt, đều
dựa vào chương trình giáo dục ti
ểu học quốc gia.
Viện khoa học giáo dục thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiến hành nghiên cứu
xây dựng chương trình giáo dục cho trẻ CPTTT, dựa trên những kết quả và kinh nghiệm
mà Viện đã thu được qua nghiên cứu từ những năm 1980-1985 đến nay. Chương trình này
sẽ thay thế cho chương trình cũ vốn không đáp ứng đầy đủ nhu cầu của các trường.
Có một số chương trình giáo dục
đã được đưa ra để tham khảo. Ví dụ như “chương
trình chức năng” sử dụng ở trường Tương lai, tỉnh Cần Thơ; “Chương trình giáo dục đặc
biệt” sử dụng tại các trường đặc biệt cho trẻ CPTTT của Hà Lan; và “chương trình đặc
biệt” sử dụng tại các trường cho trẻ CPTTT của Australia. Cũng có thể sẽ có một chương
trình dựa trên những lĩnh vựa đượ
c đề cập đến trong phần 1 của Thang đo hành vi thích
ứng cho trẻ CPTTT ABS-S.2.
Dưới đây trình bày một số đặc điểm của các chương trình giáo dục đặc biệt nêu
trên.
4.2.1.2.1. Chương trình Giáo dục tiểu học Quốc gia của Việt Nam
Chương trình giáo dục tiểu học quốc gia được sử dụng tại các môi trường giáo dục
khác nhau đã được đề cập ở trên, trẻ CPTTT được phép dùng nhiều thời gian hơ
n để học
các môn học khác nhau và dù trẻ có tiến bộ một cách hạn chế vẫn được chấp nhận. Bảng
10 tổng kết các môn học và các hoạt động này.
Ưu điểm của chương trình Giáo dục tiểu học quốc gia với tư cách là một chương

Môn học
Tiếng Việt
Toán
Đạo đức
Tự nhiên và xã hội
Khoa học
Lịch sử và Địa lý
Nghệ thuật
Âm nhạc
Mỹ thuật
Kỹ thuật
Thể dục
Hoạt động tập thể

11
4
1
1 3
1
1

10
5
1

1
1
2
2
1

8
5
1

2
2

1
1
2
2
1

Tæng céng A vµ B
22 23 23 25 25

- 47 - 4.2.1.2.2. Chương trình giáo dục của trường Tương Lai Cần Thơ
Chương trình giáo dục chức năng của trường Tương Lai Cần Thơ có mục đích đáp
ứng hai nguyên tắc cơ bản là dạy những kỹ năng cần thiết để trẻ có thể thực hiện chức
năng khi trở thành người lớn và dạy những kỹ năng phù hợp với điều kiệ
n sống thật trong

cứu thự
c tiễn và lý luận người ta cho rằng các chương trình dạy trẻ CPTTT nên đáp ứng
các yêu cầu sau:
- Rộng, đầy đủ và cho phép trẻ tiếp cận được với tất cả các lĩnh vực học tập chính
- Có liên quan tới những nhu cầu thể chất, xã hội và tình cảm của trẻ
- Phù hợp với độ tuổi của trẻ
- Là một phần của quá trình học những kỹ năng cuộc số
ng
- Mang lại cho trẻ những cơ hội, thách thức và sự chọn lựa
- Khuyến khích tính độc lập trong khi nhận ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các thành
viên trong cộng đồng
- Đề cao cách học tập của cá nhân và những cách học tập theo sở thích
- Có những tốc độ học tập khác nhau
- Tăng cường tính tự chủ, ý thức về bản thân, tư cách và đạo đức
- Mang lại cho trẻ nhiều trả
i nghiệm, nhận thức và cách tiếp cận
- Có tính thực tiễn, phù hợp với trình độ của trẻ và có những mục tiêu rõ ràng
- Hướng về những mục tiêu tương lai của trẻ
- Có tính trách nhiệm và có quá trình đánh giá
Kết luận chung
Giáo dục là một quyền cơ bản của trẻ CPTTT ở Việt Nam. Quyền này được thể
hiện ở việc Nhà Nước ta phê chuẩn Công ước Liên Hiệp Quốc về quyền tr
ẻ em vào năm
1990. Tuy nhiên cho đến nay, Luật chính thức về giáo dục cho trẻ CPTTT ở nước ta vẫn
chưa có.
- 48 - Khi giáo dục cho trẻ CPTTT được coi là một quyền thì điều cần thiết là phải xác
định “nhóm đối tượng mục tiêu”, những trẻ CPTTT có tuổi đời và tuổi trí tuệ nào thì được

ậm phát triển ngôn ngữ, có các vấn đề về vận động và cảm
xúc, các vấn đề về tập trung, các vấn đề về trí nhớ, các vấn đề về tổng hợp và khái quát
kiến thức, giảm động cơ thức đẩy, sợ thất bại
Chương trình Giáo dục tiểu học Quốc gia nên được điều chỉnh thành một chương
trình giáo dục mang tính chức năng, dựa theo môi trường số
ng của trẻ trong đó có tính đến
cả tuổi đời và tuổi trí tuệ của trẻ.
Đối với rất nhiều trẻ CPTTT, đặc biệt là trẻ CPTTT trung bình, nặng và rất nặng thì
ngay cả chương trình giáo dục quốc gia đã được điều chỉnh vẫn không đáp ứng được nhu
cầu đặc biệt của trẻ. Chính vì vậy việc xây dựng một chương trình dạy trẻ CPTTT của Việ
t
Nam là rất cần thiết.

- 49 -