I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Lí do chọn đề tài
− Ngày nay, trên thế giới đang diễn ra quá trình tin học
hóa trong nhiều lĩnh vực hoạt động của xã hội loài người
và đem lại nhiều hiệu quả to lớn.
Sự phát triển mạnh mẽ như “vũ bão” của tin học đã
làm cho xã hội có nhiều nhận thức mới về cách tổ chức
các hoạt động. Nhiều quốc gia trên thế giới ý thức được
rất rõ tầm quan trọng của tin học và có những đầu tư lớn
cho lĩnh vực này, đặc biệt trong giáo dục nâng cao dân trí
về tin học và đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao.
Người Việt Nam có nhiều tố chất thích hợp với ngành
khoa học này, vì thế chúng ta hi vọng có thể sớm hoà
nhập với khu vực và trên thế giới. Đảng và Nhà nước ta đã
nhận thấy được tầm quan trọng của ngành Tin học và đã
đưa môn học này vào nhà trường phổ thông như những
môn khoa học khác bắt đầu từ năm học 2006-2007.
− Tuy nhiên, đối với học sinh lớp 10, mới làm quen với
chương trình Tin học nên còn bỡ ngỡ. Vì đây là môn học
1
mới nên học sinh cũng có hứng thú tìm hiểu. Bên cạnh đó,
các em cũng gặp không ít khó khăn, kể cả giáo viên. Qua
thực tế giảng dạy ở trường THPT và trao đổi với đồng
nghiệp, chúng tôi nhận thấy trong toàn bộ chương trình
Tin học 10 thì bài 4 – “Bài toán và thuật toán” có nội dung
hay nhưng khó và khô khan, đặc biệt là việc mô tả các
thuật toán để biểu diễn vào máy tính mặc dù đó là các bài
toán quen thuộc. Và việc làm thế nào để có thể giúp các
em học sinh hiểu và tự mình xây dựng thuật toán cũng là
vấn đề không nhỏ đối với giáo viên
Đặc biệt là “thuật toán sắp xếp bằng tráo đổi” để giúp học

môi trường học tập, người tổ chức quá trình dạy học, sự
hứng thú trong học tập.
Các nhà nghiên cứu tâm lý học cho rằng, hứng thú là
thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, nó
có ý nghĩa đối với cuộc sống và có khả năng mang lại sự
say mê trong quá trình hoạt động. Sự hứng thú biểu hiện
trước hết ở sự tập trung chú ý cao độ, sự say mê của chủ
thể hoạt động. Sự hứng thú gắn liền với tình cảm con
người. Trong bất cứ công việc gì, nếu có hứng thú làm
việc, con người sẽ có cảm giác dễ chịu với hoạt động, làm
nẩy sinh khát vọng hành động một cách có sáng tạo.
Ngược lại, nếu không có hứng thú, dù là hoạt động gì
cũng sẽ không đem lại hiệu quả cao. Đối với các hoạt
động nhận thức, sáng tạo, hoạt động học tập, khi không có
hứng thú thì sẽ không đạt được hiệu quả như mong muốn.
Việc học có tính chất đối phó, miễn cưỡng, người học
may lắm chỉ tiếp thu được một lượng kiến thức rất ít,
không sâu, không bản chất. Và vì thế dễ quên.
4
Khi có hứng thú, say mê trong nghiên cứu, học tập thì thì
việc lĩnh hội tri thức trở nên dễ dàng hơn; ngược lại, khi
nắm bắt được vấn đề, tức là hiểu được bài thì người học
lại có thêm hứng thú. Trên thực tế, những người không
thích, không hứng thú khi học môn học nào đó thường là
những người không học tốt môn học đó. Chính vì vậy,
việc tạo hứng thú cho người học được xem là yêu cầu bắt
buộc đối với bất cứ ai làm công tác giảng dạy, đối với bất
cứ bộ môn khoa học nào.
2. Thực trạng của vấn đề:
2.1. Thuận lợi:

khoa, học sinh thường thụ động và công nhận kết quả, ít
tham gia phát biểu xây dựng bài
- Khả năng tiếp thu của học sinh không đồng đều, chưa
hứng thú trong học tập.
- Quá trình học chủ yếu tập trung vào người dạy, học sinh
thụ động đọc – chép.
- Lên lớp 11 học sinh thường không nhớ nội dung các
thuật toán đã học, đặc biệt thuật toán khó như thuật toán
sắp xếp, do đó khi yêu cầu cài đặt bằng ngôn ngữ lập trình
thì giáo viên phải nhắc lại thuật toán rất mất thời gian do
vậy chất lượng giờ dạy không cao
Vì vậy, nếu giáo viên không thay đổi bằng cách sử
dụng các đồ dùng trực quan minh hoạ (cụ thể là có sự hỗ
trợ của máy tính và máy chiếu projector) các thuật toán
này thì học sinh sẽ rất khó hiểu và nhớ lâu, một số em sẽ
7
học theo kiểu đối phó, sơ sài khi lên chương trình 11 kiến
thức sẽ rất khó tiếp thu và cài đặt được chương trình.
3. Giải pháp và tổ chức thực hiện
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Các lớp 10C2 và 10C3 trường THPT Hà Tông Huân, Yên
Định, Thanh Hoá năm học 2011-2012.
3.2. Chuẩn bị
- GV nghiên cứu bài học “Thuật toán sắp xếp bằng tráo
đổi” để lập ra kế hoạch bài học với mục tiêu cần đạt, phù
hợp với trọng tâm của tiết học, sử dụng Power Point để
lấy các ví dụ cụ thể
Sử dụng hình ảnh sắp xếp 10 số bằng tráo đổi để học
sinh đưa ra ý tưởng và xây dựng thuật toán
- GV yêu cầu cần học sinh phải chuẩn bị về:

1,
a
2,
, a
n
. Cn
sp xp cn sp xp cỏc s hng dóy A tr thnh dóy
9
không giảm (tức là số hạng trước không lớn hơn số hạng
sau)
- Xác định bài toán:
+ Input: Dãy A gồm N số nguyên a
1
, a
2
…a
N
+ Output: Dãy A được sắp xếp thành dãy không giảm
- Ý tưởng:
GV cho học sinh nêu ý tưởng
- Thuật toán:
+ Giáo viên gợi ý ý tưởng thuật toán hoặc yêu cầu học
sinh đọc sách giáo khoa
+ Giáo viên dùng hình ảnh đã tạo để minh hoạ, giáo
viên thực hiện thử một lần duyệt, học sinh thực hiện các
phần tiếp theo. Vì hình ảnh trực quan nên dễ gây chú ý
cho học sinh và hứng thú hơn cho học sinh.
+ Tiếp theo giáo viên đưa ra hệ thống câu hỏi gợi mở
giúp học sinh đưa ra thuật toán từng bước
GV:“Nếu gọi M là số lượng phần tử mỗi lần duyệt thì

4
13
Thực hiện tương tự cho các lần duyệt tiếp theo cho đến
khi không còn sự sắp xếp, tức các phần tử đã thoả mãn vị
trí của nó.
14
+ Một đoạn chương trình sắp xếp bàng tráo đổi cài đặt
bằng Pascal ở lớp 11
15
+ Toàn bộ chương trình cài đặt bằng Pascal ở chương
trình 11 như sau:
4. Kiểm nghiệm.
Sau một năm vận dụng quá trình sử dụng tiết dạy sử
dụng giáo án điện tử, tuy chưa được hoàn toàn như mong
muốn, nhưng tôi nhận thấy phần đông học sinh hứng thú,
tích cực tham gia ý kiến, thoải mái, vui vẻ mỗi khi đến
tiết, thao tác hoạt động của học sinh nhanh nhẹn hơn, ý
thức tập trung hơn. Qua đó tôi thấy học sinh thật sự hứng
16
thú hơn trong học tập, hăng say phát biểu ý kiến,tiếp thu
bài một cách chủ động, nắm vững kiến thức, tự giác học
tập
Cùng một đối tượng học sinh nhưng khi được giáo
viên chuẩn bị chu đáo tiết dạy của mình thì chất lượng bộ
môn nâng lên rõ rệt, phần đông học sinh hứng thú trong
học tập, thoải mái mỗi lúc đến tiết học. Điều đó, để một
lần nữa khẳng định vai trò của việc sử dụng thiết bị dạy
học là cần thiết đối với môn tin học nói riêng và môn học
khác nói chung. Điều đặc biệt quan trọng là học sinh yêu
thích và hứng thú tìm hiểu sâu sắc hơn môn học này.

78,95
%
23
24,21
%
1 1,05%
III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
1. Kết luận
Bộ môn Tin học tuy là môn học mới nhưng góp phần
không nhỏ vào đời sống và ứng dụng của bộ môn này
được áp dụng rộng rãi trong hầu hết các ngành nghề hiện
nay. Bộ môn này đòi hỏi học sinh tư duy trừu tượng cao
và có một niềm đam mê lớn, do đó việc tạo hứng thú cho
học sinh học trong từng tiết học là rất cần thiết cho mỗi
giáo viên khi đứng trên bục giảng.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào thuật toán sắp
xếp bằng tráo đổi giúp học sinh hứng thú hơn, hiểu và ghi
nhớ thuật toán này lâu hơn. Giúp học sinh học một cách
chủ động và tự giác trong tiết học.
2. Đề xuất
18
- Nhà trường cần đầu tư hơn nữa và sửa chữa thay mới
thường xuyên các đồ dùng dạy học
- Cần cho các tổ học chuyên đề, hội thảo ứng dụng
công nghệ thông tin vào giảng dạy.
Qua sáng kiến kinh nghiệm mong được sự góp ý của
các đồng nghiệp để được hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Xác nhận của thủ trưởng Thanh Hoá, ngày
10 tháng 4 năm 2013

2. Thực trạng của đề tài 3
2.1. Thuận lợi 3
2.2.Khó khăn 3
3. Giải pháp và tổ chức thực hiện 4
3.1. Đối tượng nghiên cứu 4
3.2. Chuẩn bị 4
3.3. Nội dung tiết học 5
4. Kiểm nghiệm 10
III. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 11
1. Kết luận 11
2. Đề xuất 11
22