SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT VÀI KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ
CHỨC CÁC TRÒ CHƠI GÓP PHẦN GIÁO DỤC
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO HỌC SINH LỚP 3/1
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN BÌNH TRỌNG
A. PHẦN MỞ ĐẦU
Ngày nay tình trạng ô nhiễm môi trường đã và đang diễn ra ở qui mô
rộng gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của cư dân trên Trái đất.
Mỗi năm thế giới có hơn 2,2 triệu người chết vì các bệnh tật do nguồn nước
bị ô nhiễm và vệ sinh môi trường kém gây ra. Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ
sống còn, là việc làm cấp bách vì thế hệ hôm nay và các thế hệ mai sau. Đây
còn là vấn đề khoa học có tính xã hội sâu sắc gắn liền với cuộc đấu tranh xóa
đói giảm nghèo của từng nước và của cả nhân loại. Vấn đề bảo vệ môi trường
đang được các quốc gia trên toàn thế giới cùng chung tay thực hiện.
Trong những giải pháp bảo vệ môi trường của các quốc gia, giáo dục là
giải pháp hàng đầu, bởi lẽ một trong những nguyên nhân cơ bản góp phần
gây hủy hoại môi trường là sự thiếu hiểu biết của con người. Chính vì vậy
việc triển khai giáo dục bảo vệ môi trường cần phải được triển khai cho mọi
người ngay từ thưở ấu thơ cho đến tuổi trưởng thành nhằm trang bị những
hiểu biết về môi trường và rèn các kĩ năng, hành vi bảo vệ môi trường.
Giáo dục bảo vệ môi trường vì mục tiêu phát triển bền vững là một
trong các nhiệm vụ quan trọng được Đảng và nhà nước ta dành cho mối quan
tâm đặc biệt. Ngày 15/11/ 2004, Bộ chính trị đã ban hành Nghị quyết số

đặc thù của nó, chúng ta có thể sử dụng nhiều phương pháp dạy học đa dạng
như thảo luận nhóm, trò chơi, phương pháp dự án, đóng vai
Trong các phương pháp dạy học trên, trò chơi là phương pháp các em
học sinh thích tham gia nhất. Vì trò chơi là một hoạt động quen thuộc, gần
gũi với tất cả mọi người từ người lớn đến trẻ em. Cũng như lao động, học tập,
trò chơi là một loại hình hoạt động sống của con người. Trò chơi có ý nghĩa
đặc biệt đối với lứa tuổi học sinh tiểu học. Trò chơi tạo tất cả những điều kiện
để trẻ thể hiện nhu cầu tự nhiên về hoạt động, tạo ra ở trẻ những rung động
thực tế và quan trọng cho cuộc sống. Trong khi chơi, trẻ em phản ánh hiện
thực xung quanh, đồng thời thể hiện thái độ nhất định đối với môi trường.
Đối với trẻ em, chơi có nghĩa là hoạt động, là khơi dậy trong mình những
cảm giác và ước mơ, là cố gắng để thực hiện những ước mơ đó, là cảm giác,
tri giác và phản ánh một cách sáng tạo thế giới vào trong tưởng tượng của
mình. Đúng như A.M. Go- rơ- ki đã nhận xét “ Trò chơi là con đường để trẻ
em nhận thức thế giới, là nơi chúng đang sống và là cái chúng nhận thấy cần
phải thay đổi.”
Tuy nhiên vì đây là năm học đầu tiên thực hiện việc giáo dục BVMT
cho học sinh tiểu học thông qua các môn học nên việc tổ chức trò chơi cho
học sinh khi giảng dạy còn nhiều hạn chế. Thực trạng này xuất phát từ những
nguyên nhân khách quan và chủ quan như: việc lựa chọn trò chơi, thời gian
chuẩn bị, thời gian tổ chức chơi, Điều này làm cho những người giáo viên
đứng lớp như tôi luôn trăn trở và suy nghĩ. Chính vì những lý do trên, tôi đã
mạnh dạn chọn đề tài : “Một vài kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi
góp phần giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 3/1 trường Tiểu học
Trần Bình Trọng”

B. PHẦN NỘI DUNG
I. THỰC TRẠNG VIỆC TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI GÓP PHẦN GIÁO
DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN BÌNH
TRỌNG:

bản làng, phố phường, )
+ Làm cho học sinh bước đầu có khả năng:
- Tham gia các hoạt động BVMT phù hợp với lứa tuổi ( trồng, chăm
sóc cây; làm cho môi trường xanh - sạch- đẹp)
- Sống hòa hợp, gần gũi, thân thiện với tự nhiên.
- Sống tiết kiệm, ngăn nắp, vệ sinh, chia sẻ, hợp tác.
- Yêu quý thiên nhiên, gia đình, trường, lớp, quê hương, đất nước.
- Thân thiện với môi trường.
- Quan tâm đến môi trường xung quanh.
2.2 Nội dung giáo dục BVMT cho học sinh tiểu học:
Nội dung giáo dục BVMT trong trường Tiểu học được lồng ghép, tích
hợp trong các môn học và đưa vào nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp với khối lượng kiến thức phù hợp như sau:
- Môi trường xung quanh học sinh,
- Khái niệm về ô nhiễm môi trường,
- Ý thức về BVMT,
- Kĩ năng về BVMT trong cuộc sống và hoạt động.
- Hình thành, phát triển và rèn luyện hành vi, thói quen, thái độ trong
BVMT.
2.3 Mục tiêu giáo dục BVMT trong hoạt động ngoài giờ lên lớp:
Giáo dục BVMT trong hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm:
- Củng cố, khắc sâu, mở rộng những hiểu biết về các thành phần của
môi trường và mối quan hệ giữa chúng; mối quan hệ giữa con người và các
yếu tố môi trường; sự ô nhiễm môi trường và các biện pháp BVMT.
- Xác định trách nhiệm cá nhân trong việc góp phần BVMT ở nhà
trường và địa phương.
- Hình thành và phát triển tình cảm yêu quý, gần gũi, thân thiện với
thiên nhiên và môi trường xung quanh, quan tâm tới việc bảo vệ môi trường.
- Biết thực hiện nếp sống ngăn nắp, vệ sinh trên cơ sở phát huy vai trò
tự quản.

mà không tìm được, giáo viên cho đếm từ 1 đến 5 như nhóm đó vẫn chưa tìm
ra coi như bị thua. Hoặc cũng có thể cho các nhóm ghi tên lên bảng nhóm và
đếm xem nhóm nào kể được nhiều tên động vật, thực vật hơn là nhóm đó
thắng.Trò chơi diễn ra trong 5 phút.
Các chữ cái giáo viên đưa ra từ dễ đến khó: S, C, Ch, K, Ô, Ê,
Trò chơi 2: Trời- Đất- Nước
a. Mục đích: Giúp học sinh củng cố, khắc sâu các kiến thức về đa
dạng sinh học.
b. Nội dung: Kể tên các con vật có ở trên trời, dưới đất, dưới nước.
c. Cách chơi: Giáo viên vừa đi vừa nói: Trời - đất - nước; nước - trời-
đất; đất- trời- nước, rồi chỉ vào bất cứ học sinh nào nói: đất hoặc trời hay là
nước thì học sinh đó phải kể nhanh ba con vật sống ở môi trường đó.
Ví dụ: Giáo viên chỉ vào một học sinh và hô “ đất”- học sinh đó phải
đáp nhanh: chó, gà, thỏ; “ trời”- học sinh đó phải đáp nhanh: chim, ong,
bướm; “ nước”- học sinh đó phải đáp nhanh: tôm, cua, cá. Học sinh nào nói
sai môi trường sống của con vật hay không nói được hoặc nói chậm sẽ bị
phạt. Trò chơi diễn ra trong 3 – 5 phút.
Trò chơi 3: Em là tuyên truyền viên
a. Mục đích: Giúp học sinh nắm vững được những việc nên làm, những
việc không nên làm đối với môi trường.
b. Nội dung: Với những động từ “ Hãy” và “ Đừng” học sinh nêu lên
được những việc cần làm và không nên làm đối với môi trường.
c. Cách chơi: Giáo viên chia lớp thành 2 nhóm, yêu cầu 1 nhóm đặt câu
với động từ “ Hãy” để nêu lên những việc cần làm đối với môi trường, nhóm
kia đặt câu với động từ “ Đừng” để nêu lên những việc không nên làm đối
với môi trường.
Ví dụ: Nhóm với động từ “ Hãy”
- Hãy bảo vệ, chăm sóc cây xanh.
- Hãy giữ vệ sinh trường, lớp sạch đẹp.
- Hãy bảo vệ nguồn nước.

Trò chơi 7: Ai biết nhiều hơn
a. Mục đích: Giúp học sinh biết quan sát và nhận xét, sắp xếp các con
vật theo một đặc điểm nhất định
b. Nội dung: Kể tên các loài vật theo một đặc điểm cho trước.
c. Cách chơi: Có thể chơi với từng cá nhân hoặc chia lớp thành các
nhóm, mỗi nhóm thảo luận và cử một em tham gia. Học sinh ghi tên loài vật
theo các đặc điểm mà giáo viên đưa ra.
+ Những con vật nào có hai chân? Những con vật nào có bốn chân
hoặc có nhiều chân?
+ Con vật nào có hai cánh? Con vật nào có bốn cánh?
+ Những con vật nào có sừng?
+ Những con vật nào bắt muỗi, bắt sâu hại cây trồng, bắt chuột?
+ Những loại cá nào thuộc cá nước ngọt? Loại cá nào thuộc cá nước
mặn?
+ Những con vật nào đẻ trứng? Những con vật nào đẻ con?
+ Những con vật nào có ích? Những con vật nào có hại?
Học sinh ghi đúng tên mỗi con vật ghi 1 điểm, sai lỗi chính tả trừ 0,5
điểm, viết chữ sạch đẹp cộng thêm 1 điểm trong lượt chơi. Trò chơi diễn ra
trong 5-7 phút.
Có thể sử dụng trò chơi này để thi tìm hiểu về các loại cây có củ,
quả,
Trò chơi 9: Thi hùng biện về bảo vệ môi trường
a. Mục đích: Giúp học sinh nêu lên những quan điểm của bản thân
mình về các vấn đề môi trường.
b. Nội dung: Hùng biện về những nội dung liên quan đếm bảo vệ môi
trường.
c. Cách chơi: Giáo viên chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm cử đại
diện lên bốc câu hỏi, các nhóm thảo luận nội dung câu hỏi và cử người lên
trình bày.
Mỗi nhóm cử 1 đại diện làm ban giám khảo để chấm xem ai trả lời

cử đại diện lên giới thiệu cho cả lớp biết về một trong những cảnh đẹp của
đất nước.
Ví dụ: Giới thiệu về Danh thắng Ngũ Hành Sơn, bãi biển Non Nước,
Tháp Mỹ Sơn, Bà Nà, Vịnh Hạ Long, Động Phong Nha,
Sau khi học sinh giới thiệu cho cả lớp nghe, GV hướng dẫn học sinh
nhận xét, bình chọn bạn làm hướng dẫn viên tốt nhất và cùng thảo luận các
câu hỏi:
+ Em có suy nghĩ gì sau khi nghe bạn giới thiệu về cảnh đẹp?
+ Em cần làm gì để cho các danh lam thắng cảnh đó ngày càng thêm
đẹp và thu hút được nhiều khách du lịch trong và ngoài nước?
Nhóm nào có bạn được bình chọn nhiều nhất là nhóm thắng cuộc.
Trò chơi được thực hiện thay đổi luân phiên bạn làm hướng dẫn viên
để sao cho nhiều học sinh cùng được tham gia.
4. Tổ chức cho học sinh chơi:
Để đạt được kết quả tốt,GV có thể vận dụng các hình thức tổ chức trò
chơi như sau:
- Thông qua trò chơi học tập, lồng ghép nội dung Giáo dục bảo vệ môi
trường vào các tiết Hoạt động tập thể với nhiều hình thức như: múa hát tập
thể,tập bài hát dân ca, chơi các trò chơi dân gian.
- Sau mỗi trò chơi, GV hướng dẫn, gợi ý giúp HS tự rút ra được nội dung
giáo dục của trò chơi.
- Trò chơi được tổ chức lập lại nhiều lần kiến thức sẽ được củng cố, khắc
sâu Qua đó, ý thức về bảo vệ môi trường sẽ được hoàn thiện dần trong mỗi
HS.
III. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Sau một thời gian tổ chức các trò chơi trên nhằm góp phần giáo dục
bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 3/1, bước đầu tôi đã thu được những kết
quả khả quan như sau:
- Học sinh đã hình thành ý thức bảo vệ môi trường.
- Nắm được các nôi dung bảo vệ môi trường.


C. KẾT LUẬN
Tuy việc Tổ chức các trò chơi để góp phần Giáo dục bảo vệ môi trường
ở Trường Tiểu học Trần Bình Trọng đã đạt được những kết quả đáng kể,
song vì điều kiện thực tế còn hạn hẹp nên nội dung đề tài “ Một số kinh
nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi góp phần Giáo dục bảo vệ môi
trường ở Trường Tiểu học Trần Bình Trọng” trên đây vẫn còn nhiều khiếm
khuyết, quá trình thực hiện đề tài vẫn còn nhiều hạn chế. Rất mong nhận
được sự góp ý chân thành của các cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp để đề
tài trên đây được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn !
Nhặt rác bỏ vào giỏ rác.
Khuyên bạn không nên vứt rác bừa bãi.
Khuyên bạn không nên vứt rác bừa bãi và nhặt rác bỏ vào giỏ rác.
5. Ở địa phương em, những yếu tố nào gây ảnh hưởng cho môi trường
Sự gia tăng dân số nhanh
Sự phát triển các ngành công nghiệp
Sử dụng quá nhiều thuốc trừ sâu, phân hóa học.
MỤC LỤC
A. Mở đầu Trang 1
B. N
ội dung

Trang
4