SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN
LĨNH VỰC THẪM MỸ ( ÂM NHẠC)
CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG DẠY KỸ NĂNG CA HÁT

A. Phn m u

I. Lí DO CHN TI, SNG KIN, GII PHP:
Giỏo dc mm non l bc hc u tiờn trong h thng giỏo dc quc dõn, l nn
tng u tiờn ca ngnh Giỏo dc o to. Cht lng chm súc, giỏo dc tr trng
mm non tt cú tỏc dng rt ln n cht lng giỏo dc bc hc tip theo.
Giỏo dc mm non cú mc tiờu, nhim v quan trng nhằm giỏo dc ton din
cho tr v th cht, tỡnh cm, o c, thm m, trớ tu l c s hỡnh thnh nên
nhõn cỏch con ngi mi XHCN Vit Nam v chun b nhng tin cn thit cho
tr bc vo trng tiu hc c tt.
Nh Bỏc H kớnh yờu ó núi: Giỏo dc mm non tt s m u cho mt nn
giỏo dc tt. Trng mm non cú nhim v chm súc, nuụi dng, giỏo dc cỏc
chỏu, bi dng cho cỏc chỏu tr thnh ngi cụng dõn cú ớch. Mun thc hin c
iu ú, trc ht ngi giáo viên phi có trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ để
trang bị cho trẻ những kiến thức toàn din v các mụn học phi nhn thc ỳng v
nhim v, mục đích - yêu cu, nội dung của chơng trình giáo dục mầm non mới.

âm nhạc là bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích
, là nguồn hứng thú mạnh mẽ để giúp trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện
thiết thực cho các hoạt động giáo dục. Nói cách khác có thể coi âm nhạc là bộ phận
không thể tách rời với công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
Tham gia vào các hoạt động âm nhạc sẽ dể dàng giúp trẻ tích lũy thêm về các
kỹ năng tri giác cách thức thể hiện tác phẩm âm nhạc. Cảm nhận và làm quen sự đa
dạng linh hoạt của tiết tấu sự phong phú gợi cảm của giai điệu âm nhạc, lúc lên bổng,
lúc xuống trầm, hình thành cho trẻ các thói quen về kỹ năng ca hát góp phần hình
thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
III. PHẠM VI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI
Một số biện pháp phát triển lĩnh vực thẩm mỹ ( Âm nhạc) cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua
hoạt động dạy kỹ năng ca hát được hội đồng khoa học nhà trường xếp loại tốt và áp dụng
ở trường Mầm non nói chung và lớp mẫu giáo bé tôi đang dạy nói riêng.
B. Néi dung
I. THỰC TRẠNG NỘI DUNG CẦN NGHIÊN CỨU:
Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc
sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều
khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh. Khi trẻ bước
vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 3 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và
những điệu nhạc này.Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ
khác nhau. Có cháu yêu đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên. Và
mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung
quanh. Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục
đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí
của trẻ.
Hoạt động âm nhạc là một bộ môn rất quan trọng không thể thiếu được đối
với trẻ mầm non. Âm nhạc giúp trẻ cảm nhận cuộc sống hàng ngày gần gũi, xung
quanh trẻ. Âm nhạc giúp còn mang đến cho trẻ những trạng thái vui vẻ, hồn nhiên,
qua những lời ca, tiếng hát. Trẻ biết được tình cảm của ông bà, cha mẹ đối với trẻ ,
giúp trẻ càng say sưa ca hát hơn.

Năm học 2012 - 2013 tôi đợc nhà trờng phân công dạy lớp mẫu giáo bộ 3 -
4 tuổi theo chơng trình giáo dục Mầm non mới, lớp học có đủ diện tích rộng,
thoáng mát, cơ sở vật chất đầy đủ. Bên cạnh đó đợc sự quan tâm chỉ đạo sát sao về
chuyên môn của ban giám hiệu nhà trờng tạo điều kiện mua sắm trang thiết bị về
bộ môn âm nhạc nh : Máy vi tính, n ooc gan, băng đĩa, trang phc quạt múa,
phách gõ và tôi làm thêm các loại mũ âm nhạc theo chủ đề và đồ dùng âm nhạc.
Mặt khác, lớp tôi có 25 cháu và 15 cháu đã đợc học qua lp nh tr. Vì thế cháu
rất tích cực, hứng thú tham gia vào hoạt động, Nhất là bộ môn âm nhạc, loại tiết ca
hát. Trẻ chăm chú lắng nghe cô hát mẫu và hát theo cô đợc cả bài.
Bn thõn tụi cú trỡnh trờn chun, cú nng khiu v õm nhc v rt yờu thớch
b mụn ny.
Mặc dù có những thuận lợi nh vậy nhng bản thân tôi gặp một số khó khăn
sau:
* Khó khăn:

Là một lớp có số lợng trẻ là 25 cháu nhng trong đó có 10 cháu cha qua lớp
nh tr nên còn rụt rè, nhút nhát và tr 3 tui phỏt õm cha chun, có một số còn nói
lắp, núi cht, núi cha rừ, hay khúc nhố nên cha chăm chú vào giờ hoạt động. Nên
dẫn đến một số cháu hát cha thuộc, hát cha trọn cả câu. Bên cạnh đó, cơ sở vật
chất trang thiết bị dạy học, đồ dùng phục vụ cho bộ môn âm nhạc còn hạn chế. Một số
phụ huynh ở vùng ven cha thật sự quan tâm đến việc học của bộ môn âm nhạc, bởi
họ cha hiểu tác dụng và tầm quan trọng của bộ môn này.
Với những khó khăn trên, bản thân tôi luôn suy tìm tòi những biện pháp , giải
pháp tối u nhất để thực hiện. Chính vì thế bản thân tôi mạnh dạn chọn đề tài Mt s
bin phỏp phỏt trin lnh vc thm m ( m nhc) cho tr 3 - 4 tui thụng qua hot
ng dy k nng ca hỏt. Từ thực tế lớp học, tôi tiến hành khảo sát trên lớp.
Vào đầu tháng 9, tôi tiến hành khảo sát để đánh giá về thực chất và khả năng
của trẻ, xem kỹ năng ca hát của trẻ thể hiện ở trên tiết học. Tôi đánh giá các mức độ
Tốt, khá, trung bình, yếu, để từ đó có kế hoạch bồi dỡng cụ thể:


36

10

40

Yếu
4

16

4

16 Từ kết quả điều tra thực tiễn của lớp . Bản thân tôi và trẻ có một số hạn chế nh
sau :
*Về phía giáo viên :
Cô giáo cha gây đợc hứng thú với trẻ đến các tác phẩm âm nhạc.Còn hạn chế
về việc rèn luyện kỹ năng ca hát cho trẻ, trẻ còn gò bó trong việc dạy trẻ ca hát theo
kiểu thuộc lòng các lời ca của các bài hát .Giáo viên cha đầu t về nghệ thuật, kỹ
năng dạy trẻ ca hát. Các bài hát dạy trẻ còn phụ thuộc vào chơng trình, cha sáng tạo
su tầm các bài hát ngoài chơng trình đa vào dạy trẻ.
* Về phía trẻ:
Một số trẻ còn nhút nhát khi tham gia vào các hoạt đng ca hát, cha bit th
hin tỡnh cm ca mỡnh i vi bi hỏt.
Trẻ hát còn sai một số lời khó và hát không rõ lời bài hát.
Trẻ cha tạo đợc âm thanh hợp lý khi hát ( khi thì trẻ hát to, khi thì hát nhỏ,
khi thì la hét. )

này rất bình thường đối với tất cả giáo viên ở hầu hết các trường, huyện nhưng một số
giáo viên chưa biết chọn những ca khúc nào cho phù hợp và tôi đã suy nghĩ, đưa ra
một số bài hát rất lôi cuốn trẻ như : ca khúc “Em đi Mẫu giáo” sáng tác Dương Minh
Viên bởi vì bài hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ trong lời ca : “
Nắng vừa lên em đi Mẫu giáo mừng vui đón em vào trường ”
Rồi những bài “Cháu đi Mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, bài “Trường
chúng cháu là trường Mầm non”của Phạm Tuyên. Hoà với khung cảnh thiên nhiên,
niềm phấn chấn đến trường của trẻ qua bài hát “Con chim hót trên cành cây”. Rồi
một ngày mới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc thiên nhiên qua bài “Vui
đến trường” của Hồ Bắc.
Ngoài ra, để tạo cho trẻ nền nếp trước khi vào lớp phải lễ phép, tự tin qua bài
“Lời chào buổi sáng”của Nguyễn Thị Nhung nhắc nhở cháu phải chào bố mẹ
Cho trẻ nghe những bài trẻ có thể hát theo được như ở trên. Ngoài tác động âm
nhạc còn giúp trẻ làm quen, củng cố các bài trong chương trình trẻ phải học hát. Còn
có nhiều bài hát không cần trẻ phải hát được cũng tạo không khí vui vẻ khi đến
trường: “Đi học” của Bùi Đình Thảo, “Bài ca đi học” của Phan Trần Bảng không chỉ
giúp trẻ làm quen, nhận biết cuộc sống xung quanh mà còn chăm từng bữa ăn giấc
ngủ : “Cô giáo như mẹ hiền”, “Ngày đầu tiên đi học” của Nguyễn Ngọc Thiện.
* Giờ thể dục sáng:
Khi tiếng nhạc vang lên trẻ ra tập thể dục ngoài sân trường, tôi luôn rèn cho trẻ
cách dãn hàng, dồn hàng và tập các động tác theo nhịp, lời bài hát để giúp trẻ hát
đúng giai điệu, thuộc lời bài hát.
VD: Tập theo nhịp bài hát “ Trường chúng cháu là trường Mầm non”.
* Giờ hoạt động học:
Ngoài giờ âm nhạc, còn tổ chức nghe nhạc trong các giờ hoạt động khác. Đây
là phương pháp giáo dục tổng hợp đạt hiệu quả cao. Qua thực tế, trong các giờ dạy trẻ
về thơ, truyện, LQCV, KPKH, có sự tham gia của GDÂN sẽ làm cho tiết học trở nên
phong phú hơn.
+ Tạo hình:
Giáo dục âm nhạc trong giờ tạo hình ngoài việc trẻ thực hành, cô mở máy cho

Ch im th gii ng vt l lm m cỏc con vt ng nghnh, ỏng yờu
* Gi ng tra :
Thi gian u ca gi ng tụi cho tr nghe nh nhng bi hỏt ru, tr c
hũa mỡnh vo khụng khớ ờm du nh cú m ang bờn cnh mỡnh. Nh vy tr s ng
d hn, sõu hn.
* Hot ng chiu :
Tụi thng cho tr ụn li nhng bi hỏt ó c hc trong ch im giỳp tr
thuc li bi hỏt, nh tờn tỏc gi, hỏt ỳng giai iu, yờu thớch b mụn õm nhc ny
hn.
* Gi tr tr :
Tụi thng m bng a, ti vi nhc khụng li, nhc dõn ca, nhc thiu nhi cho
tr nghe nhm giỳp tr ghi nh, cm th õm nhc tt hn ch b m ún v.
Nh vy lp, t lỳc tr n trng n khi tr tr, õm nhc luụn xut hin bờn
tr to khụng khớ vui ti lm cho tr thờm linh hot, vui v. m nhc thc s l
ngi bn thõn thit ca tr.
3 . Đa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong bài dạy :
Trc tiờn ta phi lm rừ rng vic ng dng cụng ngh thụng tin vo trong bi
ging khụng n thun ch l giỏo ỏn in t c thit k bi chng trỡnh
PowerPoin m ú cũn bao gm nhiu cỏc phng tin cụng ngh thụng tin khỏc nh
tivi, u a, mng internetVỡ th vic la chn ti v phng tin ng dng
cụng ngh thụng tin trong ging dy cng vụ cựng phong phỳ a dng.
Ví dụ : Chủ đề Gia ỡnh . Tôi chọn bài hát C nh thng nhau . Trớc
khi vào dạy thì tôi chp nh v gia ỡnh ụng con, ớt con, gia ỡnh ba th h và đa vào
đèn chiếu cho trẻ quan sát v gia ỡnh trờn màn hình , từ đó cô và trẻ cùng trò chuyện
về gia ỡnh và vào bài dạy kỹ năng ca hát bài C nh thng nhau , nhằm giúp trẻ
hứng thú , khắc sâu kiến thức và nhớ mãi lời ca của bài hát đó . Thông qua đó tôi giáo
dục trẻ biết tỡnh cm yờu thng nhau ca mi ngi trong gia ỡnh .
Tuy nhiờn la chn ti ng dng c cụng ngh thụng tin vo trong bi
ging cng phi theo mt s nhng tiờu chớ nht nh trỏnh vic la chn ti
khụng phù hp v hat ng khụng mang li hiu qu .

+ Trẻ hát sai về âm thanh, cờng độ có khi hát quá to khi hát nhỏ quá, phong
cách thể hiện cha mềm mại.
Ví dụ: “Cái mũi” Khi trẻ hát thường sai về tiết tấu , bởi bài hát này thường hát
nhanh hơn so với các bài hát khác. Nên khi dạy tôi chú ý sữa sai cho trẻ, tôi vừa hát
vừa vổ tay theo phách để giúp trẻ hát theo cho đúng.
Ví dụ: Bài Hát : ‘‘Em đi mẫu giáo’’ - Nhạc và lời: Dương Minh Viên
Khi trẻ hát chưa được ở các chỗ luyến ‘‘hát ca’’ trong bài hát tôi hát mẫu lại cho trẻ
nghe nhiều lần và cô mở băng bài hát đó cho trẻ nghe giúp trẻ cảm nhận và hát theo
băng nhằm giúp trẻ hát lại cả câu sao cho đúng.
Ví dụ: Khi dạy hát bài: ‘‘Trường chúng cháu đây là trường mầm non’’
Khi dạy trẻ hát trẻ hay hát nhầm các từ ở các câu hát ‘‘Cô là mẹ và các cháu là
con’’ thì trẻ hay hát : ‘‘Cô và mẹ và các cháu là con’’ . Khi nghe trẻ hát như vậy tôi
dừng lại câu đó tôi đọc lại cho trẻ nghe câu hát đó 3- 4 lần sau đó cô cho trẻ hát kết
hợp đàn để giúp trẻ hát đúng hơn
5. Quan tâm đánh giá trẻ trong hoạt động âm nhạc để có biện pháp bồi dường
phù hợp:
Thông qua đánh giá tôi chia lớp thành 2 nhóm đối tượng:
- Nhóm trẻ có năng khiếu âm nhạc.
- Nhóm trẻ năng khiếu âm nhạc còn hạn chế hơn.
Trên cơ sở phân nhóm, tôi bồi dưỡng trẻ theo cách sau:
* Đối với hoạt động có chủ đích:
Nhóm trẻ có năng khiếu: tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ phát triển chí tưởng tượng
và tăng thêm sự cảm thụ nghệ thuật trong các hoạt động âm nhạc để trẻ vận dụng linh
hoạt vào các hoạt động khác. Bồi dưỡng thêm năng khiếu để trẻ được tham gia vào
các hoạt động văn nghệ của nhà trường.
Nhóm trẻ năng khiếu hạn chế hơn: Những trẻ này thường thờ ơ nhút nhát, e dè
khi hoạt động. Tôi luôn chú ý đến trẻ này bằng cách:
+ Cho trẻ ngồi xen kẽ với những trẻ có năng khiếu.
+ Đưa những hình ảnh gợi nhớ để thu hút sự chú ý của trẻ.
+ Luôn gọi trẻ hát cùng cô và các bạn.

các bài hát mà trẻ yêu thích.
Ngoài ra tôi còn kết hợp với phụ huynh mua các băng đĩa nhạc hay, những
băng trắng để cho trẻ hát để ghi âm giọng hát của trẻ để xây dựng ở góc nghệ thuật
của lớp.
Hội cha mẹ học sinh là người kề vai sát cánh cùng với nhà trường gánh vác
trách nhiệm giáo dục con em. Chính vì thế, trong việc chăm sóc giáo dục trẻ giáo viên
luôn thông tin hai chiều với phụ huynh để trao đổi việc học của các cháu một cách
thường xuyên để phụ huynh nắm bắt, cùng với giáo viên kèm cặp giúp đỡ đối với
những học sinh yếu, giúp các cháu đó phát huy được tính tích cực tự giác tham gia
hoạt động để tiến bộ.
Tổ chức họp phụ huynh 3 đợt trong năm( sau mỗi đợt khảo sát) tôi lại thông
báo kết quả học tập của trẻ nhằm trao đổi với phụ huynh kịp thời để phụ huynh dạy
trẻ thêm ở nhà . Đặc biệt năm học 2012 – 2013 trường tổ chức hội thi cô và trẻ hát hò
khoan Lệ Thủy với sự dày công tập luyện của cô và trẻ cùng với sự quan tâm của hội
phụ huynh như đầu tư về trang phục. Vì vậy mà lớp của tôi đạt giải nhất hội thi cấp
trường trong tháng 11/ 2012 vừa qua.
III. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM :
1. Đối với trẻ :
- Đã thực sự hình thành ở trẻ kỹ năng ca hát và trẻ hát thuộc bài hát, hát đúng
nhạc, đúng giai điệu, nhớ được tên bài hát, tên tác giả.
- Rèn luyện lỹ năng ghi nhớ có chủ định và thể hiện giọng hát.
- Phát triển ngôn ngữ, trí tuệ cho trẻ qua quá trình dạy trẻ kỹ năng ca hát.
- Phát huy hết khả năng ca hát cho trẻ giúp trẻ ham thích học môn âm nhạc.
- Trẻ hát tự nhiên, rõ lời, hát đúng cao độ, trường độ của tác phẩm.
- Trẻ thực hiện một cách tự tin, hồn nhiên dưới hình thức biểu diễn vui tươi,
nhí nhãnh
- Thông qua các hoạt động như lễ hội, nêu gương cuối tuần, biểu diễn liên hoan
văn nghệ của lớp. Trẻ thể hiện nhiều bài hát hay, phong phú và đa dạng về nội dung
cũng như giai điệu.
Vì vậy, kết quả đạt được khá mỹ mãn, cụ thể như sau :

2

8%

3

12%2/ Đối với giáo viên:
Nắm vững mục đích, yêu cầu, nội dung của bộ môn âm nhạc. Dựa trên cơ sở đó
xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với yêu cầu của chuyên đề cũng như điều kiện
của lớp mình.
Giáo viên linh hoạt tổ chức hoạt động đúng phương pháp tạo sự hứng thú cho trẻ
nhằm phát huy tính tích cực, lôi cuốn trẻ vào giờ hoạt động.
Nâng cao được nghệ thuật ca hát khi thể hiện tác phẩm âm nhạc. Sưu tầm và sáng
tác được nhiều bài hát đưa vào dạy trẻ.
Luôn luôn tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động ca hát. Có nhiều tiết dạy
âm nhạc xếp loại tốt. 100% trẻ nắm chắc kỹ năng ca hát.
Đã tham gia dự thi cấp trường lĩnh vực âm nhạc đạt loại giỏi.
3. Đối với phụ huynh:
Phụ huynh có nhiều hiểu biết về vốn kiến thức âm nhạc.
Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc dạy trẻ kỹ năng ca hát cho trẻ.
Thường xuyên quan tâm đến chất lượng tổ chức các tiết mục văn nghệ của lớp ,
của trường.
C. KÕt luËn
Để thực hiện tốt việc dạy kỹ năng ca hát cho trẻ 3 - 4 tuổi . Bản thân tôi rút ra một
số kinh nghiệm như sau:
Trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ đòi hỏi cô giáo phải thật sự yêu nghề,
mến trẻ, nhiệt tình, năng nổ, sáng tạo, có năng lực sư phạm, có năng khiếu về âm

học hỏi kinh nghiệm.
- Đầu tư kinh phí mua một số trang thiết bị phục vụ hoạt động âm nhạc như: Đàn
organ, dụng cụ gõ đệm, trang phục biểu diễn .v.v
- Có các biện pháp, kiến nghị để mở các lớp bồi dưỡng kỹ năng ca hát, vận động
theo nhạc cho đội ngũ giáo viên.
* Đối với Phòng Giáo dục:
- Cần tăng cường hơn nữa các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng ca hát, vận động
theo nhạc, tổ chức các lớp dạy đàn, dạy múa
- Cung cấp các tiến bộ khoa học kỹ thuật như: Học tập qua băng hình, đĩa ghi
hình để cung cấp thêm tư liệu cho giáo viên./.