19

nhiều lần điều chỉnh. Theo Nghị định 197CP ngày 31/12/1994 của chính
phủ, tiền lương tối thiểu áp dụng đối với doanh nghiệp đầu tư nước ngoài
đóng trên địa bàn Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là 35USD/tháng, đối
với các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đóng trên địa bàn các tỉnh, thành
phố, thị xã, thị trấn còn lại hoặc các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động
giản đơn thuộc các ngành: nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản là
30USD/tháng. Đến ngày 1 tháng 4 năm 1996, Bộ LĐ & TB và XH ra quyết
định số 385/LĐTBXH - QĐ qui định: đối với các doanh nghiệp đầu tư nước
ngoài, cơ quan tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế đóng trên địa bàn Hà
Nội, thành phố Hồ Chí Minh, áp dụng tiền lương tối thiểu không dưới
45USD; Đối với các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, cơ quan tổ chức quốc
tế đóng trên địa bàn thành phố thuộc loại II (gồm Hải phòng, Vinh, Huế, Đà
Nẵng, Biên Hoà, Cần Thơ) và thành phố Hạ Long, Nha Trang, Vũng Tàu áp
dụng tiền lương tối thiểu không thấp hơn 40USD/tháng. Đối với các doanh
nghiệp đầu tư nước ngoài cơ quan, tổ chức Quốc tế tại Việt Nam đóng trên
địa bàn các tỉnh còn lại hoặc doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động giản đơn
thuộc các ngành: nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản áp dụng tiền
lương tối thiểu không dưới 35 USD/tháng. Đến ngày 15/6/1999 Bộ LĐ -
TBXH ra quyết định số 708/1999/QĐ - BLĐTBXH áp dụng đối với ba khu
vực địa bàn giống trong quyết định số 385/LĐTBXH - QĐ tương ứng với 3
mức tiền lương tối thiểu bằng VNĐ là 626000 VNĐ/tháng, 556000
VNĐ/tháng và 487.000VNĐ/tháng với tỉ giá 1USD tương đương
13910VNĐ. Nếu theo tỉ giá này, thì mức tiền lương tối thiểu áp dụng ở
quyết định 385/BLĐTBXH - QĐ và Quyết định 708/1999/QĐ - BLĐTBXH
là bằng nhau nhưng khác phương thức trả lương. Qua việc ban hành các
quyết định trên, nhà nước đã thống nhất được tiền lương tối thiểu cho khu
vực doanh nghiệp đầu tư nước ngoài. Trên thực tế, một số doanh nghiệp đầu


21

Qua thực tế trên cho thấy, sự chênh lệch về tiền lương bình quân giữa
hai khu vực doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp đầu tư nước ngoài là
khá lớn, trong khi chênh lệch về năng lực làm việc chưa hẳn là như thế thậm
chí ngược lại. Đây là hạn chế của chính sách tiền lương của nước ta. Điều
này gây tâm lý bất bình dẫn đến thái đội không tích cực với công việc của
lao động trong doanh nghiệp nhà nước khi có sự so sánh về tiền lương giữa
hai khu vực.
Ngoài các khu vực vừa nêu ra còn có khu vực các doanh nghiệp ngoài
quốc doanh, khu vực này có mức tiền công bình quân rất thấp, khoảng
350.000VNĐ/tháng đến 400.000VNĐ/tháng, chỉ bằng 50% tiền lương bình
quân trong các doanh nghiệp nhà nước và 39% tiền lương bình quân trong
các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài. Điều này chứng tỏ các doanh nghiệp
ngoài quốc doanh kinh doanh kém hiệu quả, với mức tiền lương bình quân
thấp như vậy người lao động không thể dựa vào đó để tái sản xuất sức lao
động, nó mất ý nghĩa là nguồn thu nhập chính của họ và từ đó, họ không còn
tích cực với công việc, ảnh hưởng đến NSLĐ, hiệu quả công việc.
22

Phần III
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ỔN ĐỊNH, NÂNG CAO THU NHẬP
CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
HIỆN NAY.

Để đảm bảo thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo pháp luật,

Thương binh xã hội tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương (nếu doanh
nghiệp do địa phương quản lý).
- Nhà nước kiểm tra việc thực hiện định mức lao động, đơn giá tiền
lương và quản lý đơn giá tiền lương của doanh nghiệp nhằm bảo đảm tiền
lương và thu nhập hợp lý về tiền lương tối thiểu cho phép điều chỉnh mức
lương tối thiểu theo chỉ số trượt giá và quan hệ tiền công trên thị trường để
tính đơn giá tiền lương, nên tăng tiền lương tối thiểu chung để dần dần thu
hẹp khoảng cách tiền lương giữa khu vực hành chính sự nghiệp, các doanh
nghiệp nhà nước với các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài. Hiện nay nhà
nước cũng có chủ trương đến năm 2001 tăng tiền lương tối thiểu từ 180.000
lên 210.000 đồng. Trong các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, ngoài tiền
lương tối thiểu quy định theo vùng như hiện nay cần quy định thêm tiền
lương tối thiêủ theo ngành kinh tế kỹ thuật, giúp doanh nghiệp dễ vận dụng
đối với lao động giữ chức vụ quản lý, câc chức danh chủ chốt là người Việt
Nam và người nước ngoài, tiền lương do HĐQT quyết định trên nguyên tắc
“nếu giữ chức vụ ngang nhau thì tiền lương (tiền lương thực tế) được trả như
nhau”. 24

Cần phải quan tâm đến các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, cần có
những biện pháp thích hợp về tiền lương để đưa các doanh nghiệp này đi
lên.
Hàng năm, căn cứ vào chỉ số trượt giá, tốc độ tăng trưởng kinh tế,
chính phủ giao cho Bộ trưởng Bộ Lao động thương binh và xã hội sau khi
trao đổi, thống nhất ý kiến với Bộ tài chính, Tổng liên đoàn lao động Việt
Nam điều chỉnh hệ số mức lương tối thiểu dùng để tính đơn giá tiền lương
cho phù hợp.
- Về hệ thống thang bảng lương: