16
Thị trờng ngoại hối phát triển còn chậm, thanh toán bằng ngoại tệ tiền
mặt còn phổ biến hối đoái chủ yếu là giao ngay (SPOT). Giao dịch kỳ hạn
(FORWARD) còn hạn chế. Giao dịch quyền chọn (OPTION) trớc 30/6/2003
hầu nh cha có.
3. Về công cụ dự trữ bắt buộc:
Thời điểm và thời hạn tăng giảm DTBB cha thực sự phù hợp với diễn
biến của thị trờng ngoại tệ.
4. Về dịch vụ kiều hối
Là một trong những nhân tố chủ yếu làm nghiêm trọng thêm tình trạng đô
la hoá nền kinh tế. NHNN cha có biện pháp hữu hiệu kiểm soát lợng ngoại tệ
rất lớn đang trôi nổi ngoài thị trờng.
5. Về nguồn nhân lực
Trình độ và chất lợng đội ngũ cán bộ kinh doanh ngoại hối nhất là ở cấp
cớ sở đang còn hạn chế về quản lý điều hành, về tác nghiệp và về ngoại ngữ trớc
yêu cầu ngoại nhập.
17
biến thị trờng tiền tệ trong nớc, ngoài nớc. Trên cơ sở đó, đề ra những biện
pháp điều hành nhanh chóng các công cụ lãi suất, tỉ giá; chấn chỉnh những quy
định về tỷ lệ DTBB bằng ngoại tệ, về TTNT, về biên độ giao dịch mua bán ngoại
tệ, hoán đổi tiền tệ phù hợp với thực tế, và sát với cung cầu thị trờng, từng lúc,
từng nơi.
2. Tích cực phát triển thêm những giao dịch ngoại hối tiên tiến nh giao
dịch kỳ hạn (FORWARD), giao dịch quyền chọn mua, chọn bán ngoại tệ
(OPTION), giao dịch hoán đổi tiền tệ (SWAP), hoán đổi lãi suất (SWAP
RATES). Phổ biến sâu rộng và hớng dẫn khách hàng làm quen với những dịch
vụ, sản phẩm mới của ngân hàng. Với chất lợng cao, chi phí hợp lý. Đi đôi với
việc mở thêm và cải tiến các nghiệp vụ, dịch vụ mới về ngoại hối, một mặt cần
nâng cao phong cách giao tiếp, thực sự tôn trọng khách hàng; mặt khác tăng
cờng công tác kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành chính sách quản lý ngoại hối
trong nội bộ ngành ngân hàng và ngoài xã hội.
3. Để tiến bớc vững chắc trên lộ trình hội nhập và trong điều kiện cạnh
tranh gay gắt với các tổ chức tín dụng trong nớc và các ngân hàng nớc ngoài,
vấn đề nâng cao chất lợng nguồn nhân lực (nhất là ở các ngân hàng cấp cơ sở)
về trình độ, năng lực quan lý điều hành, trình độ tác nghiệp, trình độ ngoại ngữ ở
trong nớc và nớc ngoài cần đợc đặt ra một cách cấp thiết. Đi đôi với vấn đề
đào tạo cán bộ, cần quan tâm phát triển mạng lới, tăng cờng cơ sở hạ tầng, đổi
mới công nghệ ngân hàng để giữ vững và mở rộng thị phần.
*
* *
Trớc yêu cầu không ngừng đổi mới hoạt động kinh tế đối ngoại, còn 2
vấn đề tồn tại rất bức xúc, khôn những liên quan đến chính sách tiền tệ mà còn có
ảnh hởng đến cả nền kinh tế, cần đợc cơng quyết xử lý song phải rất thận
trọng và khôn khéo. Đó là:
19
1.3. Các doanh nghiệp nớc ngoài cần thực hiện trả lơng ngời lao động
Việt Nam bằng tiền Việt Nam. Những ngời đi công tác, thăm quan nớc ngoài,
khi về có ngoại tệ phải bán cho ngân hàng. Khách nớc ngoài đến Việt Nam,
kiều bào về thăm quê hơng phải đổi ngoại tệ lấy tiền Việt Nam tại các bàn đổi
tiền để chi tiêu. Trớc khi rời Việt Nam, đợc quyền đổi lại lấy ngoại tệ theo tỷ
giá khi đổi.
1.4. Những ngoại tệ còn tàng trữ trong dân c sẽ đợc đổi lấy tiền Việt
theo tỷ giá chính thức trong một thời hạn nhất định. Sau thời hạn đó, mọi hành
động tàng trữ, mua bán ngoại tệ trên thị trờng tự do bị nghiêm cấm.
Những biện pháp cứng rắn và hợp tình hợp lý trên đây nhằm đạt mục đích
giữ vững chủ quyền quốc gia về tiền tệ. Đồng ngoại tệ mạnh nằm trong tay
những phần tử bất chính có thể gây ra những hậu quả khó lờng về an ninh chính
trị, kinh tế và văn hoá, xã hội. Trong lịch sử cận đại, nhân dân Việt Nam đã thực
hiện đợc vấn đề này đối với tiền Quan Kim, Quốc tệ, tiền Đông Dơng, tiền đô
la Mỹ (thời kỳ mới thống nhất đất nớc). Ngày nay, vấn đề ấy đặt ra chỉ khác
trớc về phơng pháp thực hiện và điều kiện lịch sử, nhng đó là một yêu cầu
bức thiết và có khả năng hiện thực.
2. Một khi mọi giao dịch ngoại tệ đều thông qua quan hệ mua bán thì cần
chấm dứt việc huy động vốn và cho vay vốn bằng ngoại tệ. Quan hệ tín dụng giữa
các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu đều đợc thực hiện thông qua ngân
hàng. Đặt ra vấn đề này nhằm phòng ngừa những rủi ro bất khả kháng. Khi các
doanh nghiệp vay vốn ngoại tệ trung dài hạn không có khả năng tái tạo ngoạit tệ
để trả nợ ngân hàng đúng hạn gốc và lãi, hoặc khi gặp sự cố ngời gửi ngoại tệ
rồng rắn đòi rút tiền ra, ngân hàng sẽ mất khả năng thanh toán. Trong trờng hợp
ấy, NHNN không thể đóng vai trò là ngời cho vay cuối cùng để cứu hộ các ngân
hàng thơng mại và tổ chức tín dụng khác bởi vì NHNN không có quyền năng
phát hành ngoại tệ.