2. Những đặc điểm chung
của ký sinh trùng
2.4. Đặc điểm sống của ký sinh trùng
2.4.2. Đặc điểm về yếu tố chu kỳ của ký sinh trùng
* Phân loại chu kỳ
- Kiểu chu kỳ thực hiện hoàn toàn ở ngoại cảnh (ruồi,
muỗi).
- Kiểu chu kỳ thực hiện hoàn toàn trên vật chủ (KST sốt
rét, giun chỉ).
- Kiểu chu kỳ thực hiện có giai đoạn ở ngoại cảnh và có
giai đoạn trên vật chủ (giun đũa, sán lá).
- Kiểu chu kỳ cần có vật chủ trung gian (sán lás, KST sốt
rét).
- Kiểu chu kỳ không cần có vật chủ trung gian (giun đũa,
ghẻ, nấm).
21
2. Những đặc điểm chung
của ký sinh trùng
2.4.2. Đặc điểm về yếu tố chu kỳ của ký sinh trùng
* Nhận xét:
- Có chu kỳ đơn giản, có chu kỳ phức tạp; tính đơn giản
hay phức tạp của chu kỳ sẽ quyết định tình hình và mức độ
bệnh ký sinh trùng. Chu kỳ đơn giản thì bệnh dễ phổ biến
nhưng khó phòng chống.
- Mỗi ký sinh trùng có tuổi thọ riêng nên bệnh ký sinh
trùng cũng có thời hạn, nhưng với điều kiện không bị tái
nhiễm. Do đó phòng chống tái nhiễm ký sinh trùng sẽ góp
phần quan trọng trong thanh toán bệnh ký sinh trùng.
22
2. Những đặc điểm chung
của ký sinh trùng

3.3. Kết quả của ảnh hưởng qua lại giữa ký sinh trùng và vật
chủ
- Vật chủ bị ký sinh nhưng không bị bệnh
- Vật chủ bị ký sinh nhưng chưa biểu hiện bệnh
- Vật chủ bị bệnh ở các mức độ khác nhau
25
4. Phân loại ký sinh trùng và cách ghi
danh pháp ký sinh trùng
4.1. Phân loại ký sinh trùng
Theo phân loại sinh học thì cần phân theo thứ bậc như
sau: Giới, ngành, lớp, bộ, họ, giống và loại.
Phân loại đơn giản theo ký sinh trùng y học
* Ký sinh trùng thuộc giới động vật:
- Ngành đơn bào: Các đơn bào và ký sinh trùng sốt rét
- Ngành đa bào: Giun, sán và tiết túc y học.
* Ký sinh trùng thuộc giới thực vật
- Các loại nấm ký sinh và gây bệnh
26
4. Phân loại ký sinh trùng và cách
ghi danh pháp ký sinh trùng
4.2. Cách ghi danh pháp
- Tên khoa học của ký sinh trùng có gốc la tinh
- Thường gọi tên kép: Tên giống + Tên loài
- Dựa vào nhiều cách để đặt tên và gọi tên ký sinh trùng
- Tên giống thì được viết tắt, tên loài không viết tắt (Nếu
tên giống đã viét tắt thì tên loài không được viết hoa, ví dụ P.
falciparum).
27
5. Bệnh ký sinh trùng
5.1. Đặc điểm của bệnh ký sinh trùng

5.3. Diễn biến của bệnh ký sinh trùng
5.3.1. Hình thức tự diễn biến
- Diễn biến tốt: Tự khỏi
- Diễn biến xấu: Mắc bệnh ký sinh trùng
5.3.2. Diễn biến do can thiệp điều trị
- Diễn biến tốt: Khỏi bệnh
Đánh giá mức độ khỏi bệnh:
+ Khỏi bệnh về mặt lâm sàng.
+ Khỏi bệnh về mặt cận lâm sàng.
+ Khỏi bệnh về mặt phục hồi các chức năng.
30
5. Bệnh ký sinh trùng
5.3.2. Diễn biến do can thiệp điều trị
- Diễn biến xấu: Không khỏi bệnh
Không khỏi bệnh do nhiều nguyên nhân:
+ Do chẩn đoán: Chẩn đoán sai.
+ Do thuốc: Có nhiều nguyên nhân do thuốc.
+ Do đã có hiện tượng kháng thuốc.
31
5.3. Diễn biến của bệnh ký sinh trùng
5.3.3. Diễn biến sau khi mắc bệnh
- Các bệnh ký sinh trùng sau khi khỏi thì tạo được khả
năng miễn dịch cho cơ thể (hình thành kháng thể)
- Một số bệnh để lại các di chứng
5.3.4. Tính chất miễn dịch của bệnh ký sinh trùng
Tuy có miễn dịch nhưng miễn dịch ký sinh trùng không
cao và không bền vững, phải mất một thời gian dài mới kiến
lập được. Sự tồn lưu của miễn dịch thì ngắn; khả năng của
miễn dịch lại yếu nên không đủ để chống trả lại các đợt tái
nhiễm ký sinh trùng.

- Đường qua nhau thai
- Đường sinh dục (Bệnh LTQĐTD B)
36
Giun kim ở hậu môn,
muỗi hút máu
37
6. Dịch tễ bệnh ký sinh trùng
6.4. Khối cảm thụ.
Khối cảm thụ là một trong các mắt xích có tính quyết định
trong dịch tễ bệnh ký sinh trùng
Khối cảm thụ chính là những người lành luôn có nguy cơ
bị nhiễm / bệnh ký sinh trùng.
- Tuổi: Mọi lứa tuổi có cơ hội nhiễm như nhau
- Giới: Nhìn chung không có sự khác biệt, trừ bệnh trùng roi
âm đạo
- Nghề nghiệp: Mang tính chất nghề nghiệp rõ ràng ở một số
bệnh ký sinh trùng (giun móc)
- Cơ địa: Có liên quan đến nhiễm ký sinh trùng
- Khả năng miễn dịch: Không đáng kể
38
6. Dịch tễ bệnh ký sinh trùng
6.5. Môi trường:
- Môi trường tự nhiên bao gồm: Đất, nước, thổ nhưỡng,
khu hệ động vật, khu hệ thực vật, không khí đều ảnh hưởng
quan trọng đến sự phát triển của ký sinh trùng và bệnh ký sinh
trùng.
- Môi trường do con người tạo ra như bản làng, nông
thôn, đô thị, đường giao thông, thuỷ lợi, rác thải, khu công
nghiệp cũng có ảnh hưởng rất lớn đến mật độ và phân bố của
ký sinh trùng