11/11/2012
1
Sự ra đời và phát triển của
kế toán giá trị hợp lý
Vũ Hữu Đức
2
Nội dung
•Sự ra đời và phát triển của kế toán giá trị hợp
lý (FVA)
•Phạm vi áp dụng của FVA trong IFRS
•Giới thiệu IFRS 13
11/11/2012
2
3
SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA FVA
1850 - 2005
Nghiên cứu của Omiros Georgiou và Lisa Jack (2011)
4
Các giai đoạn phát triển
1850 - 1970 1970 - 1990 1990 - 2005
Giai đoạn tự
phát của giá thị
trường
Giai đoạn
chính thức
hình thành
FVA
Giai đoạn phát
triển của FVA
11/11/2012
3

–Lần đầu tiên, chênh lệch tăng sẽ là một khoản chênh lệch
đánh giá lại tài sản, chênh lệch giảm sẽ ghi vào lỗ ngay.
– Các lần sau, nếu trước đó đã chênh lệch tăng mà bây giờ
chênh lệch giảm sẽ được ghi giảm phần chênh lệch đánh
giá lại, phần còn lại mới ghi vào lỗ. Còn nếu trước đó,
chênh lệch giảm mà bây giờ chênh lệch tăng thì sẽ sẽ ghi
vào lãi phần trước đây đã ghi lỗ, còn lại mới ghi vào
chênh lệch đánh giá lại.
11/11/2012
5
9
FV trong IAS 17
•FV được sử dụng cho nhiều mục đích khác
nhau:
– Xác định nguyên giá của tài sản thuê tài chính
– Xác định giá trị tài sản thuê đối với trường hợp
người bán cũng là người cho thuê.
– Xác định các phương pháp xử lý trong giao dịch
bán và thuê lại.
10
FV trong IAS 18
• FV dùng để xác định doanh thu: Doanh thu
được ghi nhận theo giá trị hợp lý của khoản
phải thu.
11/11/2012
6
11
Thời kỳ phát triển
•IASC/IASB tiếp tục đẩy mạnh việc sử dụng
FV trong các chuẩn mực của mình (IAS 39,

PHẠM VI ÁP DỤNG FV TRONG
IFRS (TÍNH ĐẾN 2006)
Nghiên cứu của David Cairns (2006)
11/11/2012
8
15
Đặt vấn đề
• IFRS áp dụng tại EU từ 2005
• Có những hiểu lầm rằng IFRS là "fair value
based standards“
• David Cairns là Tổng thư ký của IASC 1985-
1994.
16
Ví dụ
• The valuation approach that the IASC has embraced
is rapidly introducing 'fair value' as the primary
basis for asset/liability measurement. This means
that financial reporting under IFRS largely involves
a process of asset/liability recognition, initial
measurement (at fair value), re-measurement (again,
largely, at fair value) and de-recognition.
• Ersnt & Young (2005). How Fair is Fair Value?
(London: Ernst & Young).
11/11/2012
9
17
Ví dụ
• BAA drops quarterly reporting to escape the demands of IFRS
• BAA, the world's biggest airports group, is to stop publishing quarterly
results to escape the rigorous demands of IFRS.

n nhượng
giữa các bên hiểu biết, tự nguyện
trong một giao dịch sòng phẳng.
• The amount for which an asset
could be exchanged, a liability
settled or an equity instrument
granted could be exchanged,
between knowledgeable, willing
parties in an arm's length
transaction. (IFRS 2)
11/11/2012
10
19
Phạm vi áp dụng GTHL
• Đo lường các nghiệp vụ phát sinh ban đầu
• Phân bổ các số liệu ghi nhận ban đầu của các giao
dịch phức tạp thành các yếu tố hợp thành.
•Sử dụng trong đánh giá sự suy giảm giá trị tài sản.
• Đo lường tài sản và nợ phải trả sau ghi nhận ban
đầu
20
Đo lường các nghiệp vụ phát sinh ban đầu
• Các ví dụ:
–Trao đổi tài sản theo IAS 16
–Tài sản thuê và nghĩa vụ tài chính liên quan trong IAS 17.
–Trao đổi hàng hóa theo IAS 18
– Các khoản trợ cấp phi tiền tệ của Nhà nước theo IAS 20
– Giá trị tài sản tài chính và nợ phải trả tài chính theo IAS
39…
Thựcchất là sử dụng giá trị hợp lý thay cho giá gốc

Kết luận
• Giá trị hợp lý không thay thế cho các loại giá
khác. Nó được áp dụng cho 3 nhánh chính:
–Một sự thay thế giá gốc
–Một cách thực hiện nguyên tắc thận trọng (đánh
giá giảm, không đánh giá tăng)
– Đánh giá sau ghi nhận ban đầu cho một số trường
hợp.
11/11/2012
13
25
GIỚI THIỆU IFRS 13
26
IFRS 13
•Ra đời trong dự án hội tụ giữa IASB và
FASB. IASB ban hành IFRS 13 và FASB
điều chỉnh FAS 157 (nay là chủ đề 820)
•Về cơ bản, không khác biệt đáng kể với FAS
157.
11/11/2012
14
27
Định nghĩa
• …Giá có thể nhận được khi bán một tài sản,
hoặc có thể được thanh toán để chuyển giao
một khoản nợ phải trả trong một giao dịch
bình thường giữa các bên tham gia thị trường
tại ngày định giá.
• … The price that would be received to sell an
asset or paid to transfer a liability in an

Ví dụ
• Công ty X mua công ty A, trong đó có một phần
mềm tự viết để sử dụng nội bộ. Đây là một phần
mềm được sử dụng kết hợp với các phần mềm tiện
ích khác của công ty.
• Công ty G mua một thiết bị đã qua sử dụng. Thiết bị
này được sử dụng cùng một số thiết bị khác để tạo
ra doanh thu.
• Công ty H mua một thiết bị và phải vận chuyển từ
Hà Nội về TPHCM để sử dụng.
32
Thị trường giao dịch
•Thị trường dùng để xác định FV phải là thị
trường chính của giao dịch, nếu không có thị
trường chính thì đó là thị trường có giá tốt
nhất.
• DN phải có thể tiếp cận thị trường chính/thị
trường có giá tốt nhất.
11/11/2012
17
33
Thị
trường
GIá Số lượng dự
kiến Công ty có
thể bántrênthị
trường
Tỷ lệ khốilượng
giao dịch củatừng
thị trường so vớicả

•Việc đo lường FA của tài sản phi tài chính
phải dựa trên khả năng sử dụng tối ưu của
các bên tham gia thị trường.
11/11/2012
19
37
Ví dụ
– Công ty A mua lại Công ty B. Công ty B có một khoảnh
đất nằm ở vị trí đắc địa gần một khu trung tâm thương
mại có thể phát triển thành khu đô thị mới, hiện đang sử
dụng làm nhà xưởng sản xuất.
–Nếu để làm nhà xưởng, giá bán của mảnh đất là 800 tỷ,
còn nếu để phát triển thành dự án đô thị mới thì có thể
bán được khoảng 1,000 tỷ.
– Để triển khai thành dự án đô thị mới, phải tốn chi phí giải
tỏa mặt bằng, di dời nhà xưởng là 100 tỷ
– GTHL của khoảnh đất sẽ là bao nhiêu?
38
Ví dụ
– Công ty A đang chuẩn bị mua lại Công ty B vì
Công ty B có một dự án nghiên cứu phát triển
một sản phẩm đột phá X, nếu thành công thì sẽ
gây ảnh hưởng lớn đến Công ty A và các đối thủ
cạnh tranh.
– Công ty A cũng đang có một dự án phát triển sản
phẩm tương tự Y, không tiên tiến bằng nhưng
sắp hoàn thành
.
11/11/2012
20

21
41
Các phương pháp
• GTHL sẽ được áp dụng tùy theo trường hợp
theo ba phương pháp:
–phương pháp thị trường (sử dụng thông tin từ thị
trường và các giao dịch có thể so sánh được),
–phương pháp thu nhập (tính trên cơ sở chiết khấu
các dòng tiền thuần trong tương lai)
–phương pháp chi phí (tính trên chi phí cần thiết
để tạo ra một tài sản tương tự).
42
Các phương pháp
• IFRS 13:
– Không đề xuất thứ tự ưu tiên phương pháp nào
–Chỉ xác định thứ tự ưu tiên của các dữ kiện tham
chiếu đầu vào cho việc định giá
– Doanh nghiệp:
•Tự xác định thứ tự ưu tiên các phương pháp phù hợp
tùy trường hợp
• Trong trường hợp cần thiết có thể sử dụng kết hợp vài
phương pháp
11/11/2012
22
43
Ví dụ
• Định giá một thiết bị cũ đã qua sử dụng.
– PP thu nhập không áp dụng được vì thiết bị này không tạo ra thu nhập
riêng biệt có thể nhận dạng được.
– PP thị trường cho biết giá của một thiết bị đã qua sử dụng (đã điều

– Tính khách quan
46
Tranh luận về tính khách quan
A
B
ū
ū
u*
u*
Hai phương pháp có cùng u* nhưng khác nhau về ū . Phương
pháp B trong trường hợp này kém khách quan hơn nhưng lại
đáng tin cậy hơn.
Nghiên cứu của Ijiri và Jaedicke (1966)
11/11/2012
24
47
Vũ Hữu Đức
[email protected]