CHUYÊN ĐỀ: CÁC GIẢI
PHÁP HOÀN THIỆN
CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH
DỰ ÁN ĐẦU TƯ TRONG
QUYẾT ĐỊNH CHO VAY
TRUNG DÀI HẠN CỦA
NGÂN HÀNG TMCP SÀI
GÒN CÔNG THƯƠNG CHI
NHÁNH BẾN NGHÉ
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
1

CHUN ĐỀ: CÁC GIẢI PHÁP HỒN THIỆN CƠNG TÁC THẨM
ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TRONG QUYẾT ĐỊNH CHO VAY TRUNG DÀI
HẠN CỦA NGÂN HÀNG TMCP SÀI GỊN CƠNG THƯƠNG CHI
NHÁNH BẾN NGHÉ.

Học Viên: NGUYỄN THÀNH KHOA
Lớp: Cao học - Ngân hàng 4 ngày 1 - K17.

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1. KHÁI QT VỀ ĐẦU TƯ.
Cho vay trung dài hạn là các món cho vay có thời hạn trên 1 năm, mục đích

- Xin hưởng các khoản ưu đãi về đầu tư.
- Xin vay vốn của các định chế tài chính trong và ngồi nước.
- Kêu gọi góp vốn hoặc phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu.
3./ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ.
Thẩm định dự án đầu tư là việc tổ chức và xem xét một cách khách quan, có cơ
sở khoa học và tồn diện các nội dung cơ bản liên quan đến dự án đầu tư, có ảnh
hưởng trực tiếp tới tính khả thi và khả năng hồn trả vốn đầu tư của dự án; từ đó ra
quyết định về đầu tư và cho phép đầu tư. Kết quả của việc thẩm định dự án đầu tư là
phải đưa ra những kết luận về tính khả thi hay khơng khả thi của dự án.
3.1/ Lý do phải thẩm định dự án đầu tư:
- Để lựa chọn được những dự án tốt và ngăn chặn những dự án kém hiệu quả:
Dự án kém hiệu quả là những dự án làm tiêu hao nguồn lực và lãng phí vốn đầu tư,
mà nguồn lực thì ln khang hiếm và có chi phí cơ hội của nó, vì vậy khi vốn đầu tư
khơng được sử dụng hiệu quả sẽ gây tổn thất cho nhà đầu tư và cho nền kinh tế.
Ngược lại dự án tốt là những dự án sử dụng có hiệu quả nguồn lực do đó làm tăng giá
trị tài sản cho nhà đầu tư, gia tăng của cải cho xã hội.
- Xem các thành phần của dự án có phù hợp với bối cảnh chung của khu vực mà
dự án đang đầu tư hoặc mục tiêu mà dự án đang hướng đến hay khơng? Sự phù hợp
giữa chi phí đã bỏ ra và lợi ích sẽ đạt được.
- Để nhận dạng những rủi ro có thể xuất hiện khi dự án được triển khai thực hiện:
Việc nhận dạng các rủi ro mà dự án phải đương đầu căn cứ vào nguồn rủi ro gắn liền
với mơi trường hoạt động của dự án: mơi trường, xã hội, cơng nghệ, cạnh tranh…
những rủi ro này có thể làm giảm lợi ích hoặc gia tăng chi phí của dự án và ảnh hưởng
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
3

xấu đến hiệu quả cuối cùng của dự án. Thẩm định dự án đầu tư là lúc mà mọi vấn đề
về thị trường, kỹ thuật, cơng nghệ, tài chính … được xem xét trong phạm vi tồn bộ.
Có sự đối chiếu với những tiêu chuẩn tổng qt, hoặc phát hiện những vấn đề mới mà


+ Biết được khả năng và mức độ đóng góp của dự án vào việc thực hiện các
mục tiêu phát triển quốc gia.
+ Đánh giá chính xác và có cơ sở khoa học các ưu nhược điểm của dự án để từ
đó có căn cứ ngăn chặn những dự án xấu và bảo vệ những dự án tốt khơng bị loại bỏ.
+ Cơ sở để áp dụng những chính sách ưu đãi nhằm hỗ trợ hoặc chia sẽ rủi ro
với nhà đầu tư. Ví dụ: Nhà nước áp dụng chính sách thuế suất thấp, miễn thuế hoặc
kéo dài thời gian trả nợ vay….
3.3/ Mục đích của thẩm định dự án đầu tư của ngân hàng thương mại.
- Thẩm định dự án đầu tư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng
thương mại trong hoạt động tín dụng đầu tư. Một trong những đặc trưng của hoạt
động đầu tư là diễn ra trong một thời gian dài nên có thể gặp nhiều rủi ro, muốn cho
vay một cách an tồn, đảm bảo khả năng thu hồi vốn và lãi đầu tư thì quyết định cho
vay của ngân hàng là dựa trên cơ sở thẩm định dự án đầu tư.
- Thẩm định dự án đầu tư sẽ rút ra được những kết luận chính xác về tính khả
thi, hiệu quả kinh tế của dự án đầu tư, khả năng trả nợ, những rủi ro có thể xảy ra để
đưa ra quyết định cho vay hay từ chối.
- Từ kết quả thẩm định có thể tham gia góp ý cho các chủ đầu tư, làm cơ sở để
xác định số tiền cho vay, mức thu nợ hợp lý, tạo điều kiện cho doanh nghiệp làm ăn
có hiệu quả.
- Do có tầm quan trọng như vậy nên khi tiến hành thẩm định dự án cần :
+ Nắm vững chủ trương chính sách phát triển kinh tế của nhà nước, ngành,
địa phương và các văn bản pháp luật có liên quan.
+ Nắm chắc tình hình sản xuất kinh doanh, tình hình tài chính của doanh
nghiệp để có các quyết định cho vay thích hợp.
4/ NỘI DUNG THẨM ĐỊNH.
4.1/ Hồ sơ vay vốn:
* Các loại hồ sơ chính gồm:
4.1.1. Giấy đề nghị vay vốn.
4.1.2. Hồ sơ về khách hàng vay vốn:

- Tư cách pháp nhân.
- Điều lệ Cơng ty.
- Các văn bản pháp lý khác.
- Hình thức tổ chức doanh nghiệp.
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
6

4.2.3. Quan hệ của khách hàng với các tổ chức tín dụng.
4.2.4. Tình hình sản xuất kinh doanh và tài chính của khách hàng.
- Xem xét ngành nghề kinh doanh, phương thức hoạt động của khách hàng
có phù hợp với chiến lược của ngân hàng?
- Các sản phẩm chủ yếu của doanh nghiệp, thị phần trên thị trường.
- Vị trí của khách hàng trong lĩnh vực kinh doanh.
- Chiến lược kinh doanh trong thời gian tới.
Ngồi ra phải kiểm tra khả năng tài chính của khách hàng có thể đảm bảo
trả nợ trong thời hạn cam kết hay khơng theo những u cầu sau:
- Vốn tự có tham gia vào dự án.
- Khơng có nợ khó đòi hoặc nợ q hạn trên 6 tháng tại Ngân hàng Đầu Tư
Và Phát Triển.
4.3/ Thẩm định dự án đầu tư.
Các nội dung chính thẩm định bao gồm:
4.3.1/ Đánh giá sơ bộ các nội dung chính của dự án.
- Sự cần thiết phải đầu tư dự án.
- Quy mơ đầu tư, cơng suất thiết kế, giải pháp cơng nghệ.
- Quy mơ vốn đầu tư: tổng vốn đầu tư, cơ cấu vốn đầu tư, phân khai phương
án nguồn vốn thực hiện dự án theo nguồn gốc sở hữu: vốn tự có, vốn được cấp, vốn
vay ….
- Dự kiến tiến độ triển khai dự án.
4.3.2/ Thẩm định về phương diện thị trường: Phân tích về thị trường, đánh giá

+ Xem xét, đánh giá mức độ thuận lợi của địa điểm xây dựng.
+ Cơ sở vật chất, hạ tầng hiện có của địa điểm xây dựng dự án.
- Cơng nghệ thiết bị:
+ Quy trình cơng nghệ có tiên tiến, hiện đại khơng, ở mức độ nào của thế
giới.
+ Thời gian giao hàng và lắp đặt thiết bị có phù hợp với tiến độ thực hiện
dự án dự kiến hay khơng.
- Quy mơ, giải pháp xây dựng.
+ Xem xét quy mơ xây dựng, giải pháp kiến trúc có phù hợp với dự án
hay khơng, có tận dụng được cơ sở vật chất hiện có hay khơng.
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
8

+ Mức độ phù hợp của tổng dự tốn, dự tốn của từng hạng mục cơng
trình.
4.3.4/ Thẩm định về phương diện tổ chức, quản lý thực hiện dự án.
* Mục đích thẩm định phương diện tổ chức và quản lý của dự án nhằm xác
định cơ cấu tổ chức quản lý dự kiến (hoặc hiện tại) để thực hiện dự án có thoả đáng
hay khơng:
- Xem xét kinh nghiệm, trình độ tổ chức vận hành của chủ đầu tư.
- Đánh giá nguồn nhân lực của dự án: số lao động dự án cần, đòi hỏi về tay
nghề, trình độ kỹ thuật ….
4.3.5/ Thẩm định về mơi trường.
* Tuỳ theo tính chất của dự án mà nội dung này có mức độ khác nhau khi
thẩm định. Thơng thường nên xem xét một số vấn đề sau:
- Nên xem xét mức độ ảnh hưởng mơi trường của dự án ( xác định mơi
trường trước và sau khi dự án được thực hiện).
- Cách thức sử dụng các phế phẩm.
- Phương pháp xử lý chất phế thải.

ngoại tệ tiết kiệm hoặc thu được, số cơng nhân và số việc làm do dự án mang lại.
- Xác định lợi ích về phương diện xã hội khác: Hệ thống giao thơng, thơng
tin liên lạc, hệ thống điện, nước trước và sau khi dự án được hồn thành.
- Dự án đã thu hút được bao nhiêu lao động, với mức lương bình qn bao
nhiêu ?…
4.3.9/ Các chỉ tiêu tài chính khi phân tích thẩm định các dự án đầu tư.
- Giá trị hiện tài ròng (NPV)
- Tỷ suất nội hồn (IRR)
- Thời gian hồn vốn (pp)
- Điểm hồ vốn.
- Tỷ số lợi ích - chi phí (bcr). Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
10PHẦN 2: THỰC TRẠNG THẨM ĐỊNH DỰ ÁN, CHO VAY DỰ
ÁN Ở NGÂN HÀNG TMCP SÀI GỊN CƠNG THƯƠNG
(SAIGONBANK) CHI NHÁNH BẾN NGHÉ.

1/ QUY TRÌNH THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ.
Việc tổ chức thẩm định dự án đầu tư tại Saigonbank Bến Nghé được thực hiện
như sau: Một dự án đầu tư từ khi được đưa đến Saigonbank Bến Nghé để xin vay vốn
đến khi được chấp nhận cho vay thường trải qua ba giai đoạn. Việc thẩm định chủ yếu
do cán bộ tín dụng thực hiện. Dự án được giao cho một cán bộ tín dụng tiến hành

sơ xin vay.
- Thẩm định kế hoạch sản xuất kinh doanh: nghĩa là xác định cơng suất thiết bị
có thể đạt được trong thời gian vay nợ ngân hàng (cơng suất lý thuyết, cơng suất thiết
kế, cơng suất khả dụng), xác định doanh thu theo cơng suất dự kiến, xác định chi phí
đầu vào theo cơng suất có thể đạt được trong thời gian trả nợ.
- Thẩm định dự án về mặt tài chính.
+ Tổng vốn đầu tư: Ngân hàng xem xét tổng vốn đầu tư của dự án đã
được tính tốn hợp lý chưa và có tính đủ các khoản cần thiết khơng.
+ Vốn tự có của chủ dự án: Đối với dự án mới Saigonbank Bến Nghé
chỉ xem xét cho vay đối với các dự án có mức vốn tự có tối thiểu bằng 30% tổng mức
vốn đầu tư. Đối với cho vay theo chương trình tài trợ xuất khẩu bằng vốn vay của các
ngân hàng nước ngồi thì vốn tự có phải lớn hơn 15%.
+ Nguồn vốn vay: tổng số tiền vay, tỷ trọng vốn vay trong tổng dự tốn
đầu tư, các nguồn vốn vay.
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
12

+ Các nguồn khác: vốn ngân sách, vốn góp liên doanh, phát hành trái
khốn, bán cổ phần,…(ghi rõ số tiền, tỷ trọng trong tổng dự tốn vốn đầu tư)
+ Đánh giá hiệu quả về mặt tài chính của dự án
- Ngân hàng thẩm định tính hợp lý của việc dự tốn chi phí đầu tư ban
đầu, chi phí vốn, khấu hao TSCĐ, mức cơng suất thiết kế, cơng suất sử dụng, và
doanh thu dự kiến hàng năm.
- Ngân hàng xem xét về khả năng cung cấp vật tư, ngun liệu đầu vào
sẽ giúp ngân hàng xác định được giá thành đơn vị sản phẩm, tổng chi phí trực tiếp.
- Từ những vấn đề trên, Ngân hàng sẽ đưa ra được các chỉ tiêu phản ánh
hiệu quả của dự án như NPV, IRR, PP, PI, độ nhạy…
+ Phân tích khả năng trả nợ:
- Mục tiêu đặt lên hàng đầu của ngân hàng là lợi nhuận, tuy nhiên phải

1. Dư nợ trung dài hạn
2. Số dự án đầu tư thẩm định
3. Số dự án từ chối
68

15

4 dự án 79

23

8 dự án
3.1/ Mặt tích cực:
- Trong q trình tiếp nhận hồ sơ, Saigonbank Bến Nghé có sự phân cơng cơng
tác hợp lý. Các dự án được phòng tín dụng tiếp nhận và giao cơng việc cho một cán bộ
cụ thể trực tiếp quản lý, xem xet. Cán bộ này có nhiệm vụ xem xét, quan hệ với người
xin vay và trực tiếp xuống cơ sở kiểm tra về số liệu và tình hình thực tế của đơn vị xin
vay. Trong q trình thẩm định dự án sau khi đầu tư và trong khi thực hiện đầu tư cán
bộ tín dụng vẫn phải thường xun theo dõi, thu thập các thơng tin về dự án cung cấp
thường xun cho lãnh đạo.
- Trong q trình thẩm định, việc tính tốn các số liệu tài chính đã được các
cán bộ tín dụng tính tốn nhanh chóng và chính xác thơng qua các cơng hỗ trợ từ máy
vi tính. Cơng nghệ tin học trong ngân hàng đã được chi nhánh nâng cao trong những
năm gần đầy. Điều này góp phần rút ngắn thời gian tính tốn cũng như tăng độ chính

việc đánh giá là hồn tồn theo cảm tính và kinh nghiệm tích luỹ được của cán bộ
thẩm định.
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
15

- Thực tế các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính dự án đầu tư nêu ra trong quy
trình thẩm định của Saigonbank Bến Nghé đa phần mang tính hình thức. Độ an tồn
của dự án đầu tư thì thường ít khi được xem xét theo đúng bản chất của nó, mà nhìn
chung chỉ xem xét độ an tồn của món vay thơng qua việc đánh giá tài sản cầm cố, tài
sản thế chấp. Khả năng trả nợ của đơn vị vay được xem là yếu tố hàng đầu trong quyết
định cho vay của ngân hàng.

PHẦN 3: CÁC GIẢI PHÁP HỒN THIỆN THẨM ĐỊNH DỰ
ÁN ĐẦU TƯ TẠI SAIGONBANK CHI NHÁNH BẾN NGHÉ
1/ Thẩm định một cách kỹ lưỡng vốn đầu tư.
- Đây là vấn đề mà ngân hàng thường khơng xác định kỹ, việc thẩm định đòi hỏi
các cán bộ thẩm định phải thẩm định chính xác vốn đầu tư và các chi phí liên quan,
tránh tình trạng chủ đầu tư có thể tính tốn mức vốn q cao để tranh thủ vốn, gây lãng
phí, ứ đọng vốn làm giảm hiệu quả đầu tư; hay chủ đầu tư lập dự án với mức vốn q
thấp để tăng hiệu quả đầu tư giả tạo dẫn đến quyết định đầu tư sai lệch. Đối với các dự
án xây dựng, đặc biệt là các dự án xây dựng có nhiều hạng mục cơng trình, kéo dài
trong nhiều năm, ngồi việc tính các chi phí liên quan cần phải tính đến các yếu tố lạm
phát, tỷ giá, giảm giá lương thực…
- Ngồi ra cán bộ thẩm định cần phải thẩm định kỹ tính pháp l ý của dự án, đảm
bảo dự án được cấp phép, khơng vi phạm các quy định pháp luật hiện hành về các mặt:
mơi trường, dân sinh xã hội … Nếu cần thiết cán bộ thẩm định cần liên hệ trực tiếp
những cơ quan có thẩm quyền cấp phép cho dự án như: sở kế hoạch đầu tư, sở tài chính
… để tìm hiểu thêm thơng tin.
2/ Cần tính tốn doanh thu và chi phí của dự án một cách sát thực và thực tế.

định được tổng thu nhập của dự án cũng như dự kiến những biến đổi bất thường của
mơi trường đầu tư tác động tới dự án, dự trù chi phí bổ sung cần thiết.
- Tuổi thọ cơng nghệ được xem như một yếu tố hữu cơ tác động đến đời dự án,
trong phân tích tài chính cán bộ thẩm định cần hình thành hệ thống các chỉ tiêu đánh giá
tuổi thọ cơng nghệ dựa trên các quy định của nhà nước cũng như các tiêu chuẩn kỹ
thuật, cơng suất của cơng nghệ.
5/ Tăng cường cơng tác thu thập và xử lý thơng tin.
- Trong cơng tác thẩm định tài chính dự án đầu tư thì thơng tin đóng vai trò
quyết định đến chất lượng của cơng tác thẩm định. Thơng tin cung cấp chính xác, kịp
thời sẽ giúp cho hiệu quả thẩm định cao hơn, hạn chế được rủi ro có thể xảy ra, còn
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
17

thơng tin khơng cập nhật sẽ làm cho quyết định cho vay của ngân hàng bị hạn chế.
- Thơng tin kinh tế xã hội: việc nắm bắt các định hướng phát triển kinh tế của
Nhà nước, cần đặc biệt quan tâm đến những quy định của nhà nước liên quan đến lĩnh
vực đầu tư, các quy định vể bảo vệ mơi trường; quy định về quy hoạch kiến trúc và xây
dựng; quy định về chế độ tài chính đối với từng loại hình doanh nghiệp….
- Thơng tin về ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp vay vốn: Thơng tin về
số lượng các doanh nghiệp sản xuất cùng loại sản phẩm trong cùng một khu vực thị
trường; mức cầu về sản phẩm cùng loại trong năm, qua đây để thấy được tốc độ tăng
trưởng và làm cơ sở cho việc dự báo tốc độ tăng trưởng trong thời gian tới; mức cung
thực thế của các doanh nghiệp trên thị trường hiện tại; thơng tin về giá cả, dự báo thị
trường trong nườc và quốc tế, kim ngạch xuất nhập khẩu trong những năm qua, quy
hoạch kế hoạch đầu tư, định hướng phát triển do Bộ, ngành xác định và cơng bố….
- Các nguồn thu thập thơng tin gồm: thơng tin trên internet, báo đài, các tạp chí
chun ngành, thực tế khảo sát thị trường, phỏng vấn trực tiếp khách hàng vay vốn
hay tham khảo thêm các thơng tin ở các ngân hàng khác…


những giải pháp hồn thiện cơng tác thẩm định dự án đầu tư đã trình hy vọng sẽ góp
phần làm cho cơng tác thẩm định dự án đầu tư tại chi nhánh Bến Nghé ngân hàng
TMCP Sài Gòn Cơng Thương sẽ ngày càng hồn thiện hơn. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.
- TMCP: thương mại cổ phần.
- Saigonbank: Sài Gòn Cơng Thương Ngân Hàng.
- NH: ngân hàng.
- CN: chi nhánh. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ PGS.TS. Nguyễn Đăng Dờn,
Nghiệp vụ ngân hàng thương mại
, Nhà xuất bản
Thống Kê, Năm 2008.
2/ PGS.TS Lê Văn Tề,
Nghiệp vụ ngân hàng thương mại
, Nhà xuất bản Thống Kê,
2007.
Chuyên đề: Thẩm đònh dự án đầu tư
Nguyễn Thành Khoa - Cao học Ngân hàng 4 - Ngày 1 - K17
19

3/ TS. Nguyễn Minh Kiều,
Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại
, Nhà xuất bản Thống Kê,
2007.
4/ TS. Nguyễn Quốc Ấn,