CH
CH
ƯƠ
ƯƠ
NG III
NG III
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI
CẤP CÔNG NHÂN
CẤP CÔNG NHÂN

C. Mác, Ph. Ăngghen: “ Vấn đề là ở chỗ
giai cấp vô sản là gì, và phù hợp với sự tồn tại
ấy của bản thân nó, giai cấp vô sản buộc phải
làm gì về mặt lịch sử”.

V.I. Lênin: “ Điểm chủ yếu trong học thuyết
của Mác là ở chỗ nó làm sáng rõ vai trò lịch
sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây
dựng xã hội xã hội chủ nghĩa”.
NỘI DUNG TỰ HỌC

1. Quan niệm của chủ nghĩa Mác-Lênin về khái niệm giai
cấp công nhân

2. Những nhân tố chủ quan ( bản thân giai cấp công
nhân ) trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai
cấp công nhân

3. Sự ra đời, đặc điểm và điều kiện giai cấp công nhân
vươn lên thành giai cấp lãnh đạo cách mạng Việt Nam

công )… Một sự tách rời người lao động ra khỏi tư liệu lao động được thực
hiện thì sau tình trạng đó sẽ tự duy trì và tự sản xuất ra theo một
quy mô luôn luôn mở rộng, cho tới khi một cuộc cách
mạng mới và triệt để trong phương thức sản xuất thủ
tiêu tình trạng đó và khôi phục lại sự thống nhất ban
đầu dưới một hình thức lịch sử mới”.
Giai cấp công nhân hiện
Giai cấp công nhân hiện
đ
đ
ại ?
ại ?
C
C
ông
ông
tr
tr
ư
ư
ờng thủ công là
ờng thủ công là
đ
đ
iểm xuất phát của cuộc
iểm xuất phát của cuộc
cách mạng trong ph

NHỮNG CÔNG NHÂN HIỆN ĐẠI,
NHỮNG NG
NHỮNG NG
Ư
Ư
ỜI VÔ SẢN .
ỜI VÔ SẢN .(
(CN CÔNG NGHIỆP= CN TH
CN CÔNG NGHIỆP= CN TH
ƯƠ
ƯƠ
NG NGHIỆP= CN NÔNG NGHIỆP )
NG NGHIỆP= CN NÔNG NGHIỆP ) - Đặc tính chung nhất, là những ng
- Đặc tính chung nhất, là những ng
ư
ư
ời làm
ời làm
thuê hiện
thuê hiện
đ

ộng của ng
ư
ư
ời công nhân mất hết tính
ời công nhân mất hết tính
đ
đ
ộc
ộc
lập.
lập.
>T-H- TLSX - SX CTTC, NM, CT->H
>T-H- TLSX - SX CTTC, NM, CT->H
- Sức lao
- Sức lao
đ
đ
ộng ( Tổ chức LĐXH )
ộng ( Tổ chức LĐXH )T
T
Ư
Ư
BẢN ========== LAO ĐỘNG
BẢN ========== LAO ĐỘNG( Giai cấp t

T + t’ = H thị tr
T + t’ = H thị tr
ư
ư
ờng thế giới <
ờng thế giới <
( WTO 1995 )
( WTO 1995 )
HAI THUỘC TÍNH C
HAI THUỘC TÍNH C
Ơ
Ơ
BẢN
BẢN

Phương thức lao động sản xuất: Lao động của các
cá nhân liên hiệp trong tổng cơ cấu lao động xã hội,
trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản
xuất, tái sản xuất ra sản phẩm vật chất xã hội – là
sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp.
( Thuộc tính
này là nền tảng của xã hội mới )

Vị trí trong quan hệ sản xuất: Địa vị trong một chế
độ kinh tế - xã hội nhất định; liên quan trực tiếp
đến lợi ích kinh tế.
( Thuộc tính này thay đổi cũng với sự biến đổi vế

ư
ợng sản xuất có tình chất xã hội hóa ngày
ợng sản xuất có tình chất xã hội hóa ngày
càng cao; là lực l
càng cao; là lực l
ư
ư
ợng lao
ợng lao
đ
đ
ộng c
ộng c
ơ
ơ
bản tiên tiến
bản tiên tiến
trong các quá trình công nghệ, dịch vụ công nghiệp,
trong các quá trình công nghệ, dịch vụ công nghiệp,
trực tiếp và gián tiếp tham gia vào quá trình sản
trực tiếp và gián tiếp tham gia vào quá trình sản
xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các
xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các
quan hệ xã hội;
quan hệ xã hội;
đ
đ
ại biểu cho lực l
ại biểu cho lực l
ư

CẤP CÔNG NHÂN
“ Việc giải phóng giai cấp công nhân phải do chính giai cấp công
nhân giành lấy; cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp công nhân
là một cuộc đấu tranh không phải để giành những đặc quyền
giai cấp mới mà thể hiện sự bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ
và để xóa bỏ mọi sự thống trị giai cấp”
Xóa bỏ chế độ sở hữu tư sản, xóa bỏ chế độ
người bóc lột người, giải phóng giai cấp công
nhân và nhân dân lao động và toàn thể nhân
loại ra khỏi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc
hậu; xây dựng xã hội cộng sản văn minh.
“Sự phụ thuộc của người lao động về mặt kinh
tế vào kẻ độc quyền tư liệu lao động, tức là các
nguồn sinh sống, là nền tảng của chế độ nơ lệ dưới
mọi hình thức: sự khốn cùng về mặt xã hội, sự thấp
kém về trí tuệ và sự phụ thuộc về chính trị; vì vậy
cơng cuộc giải phĩng giai cấp cơng nhân ve kimh tế
là một mục tiêu vĩ đại mà mọi phong trào chính trị
phải phục vụ như một phương tiện” .
( Điều lệ hội liên hiệp lao động quốc tế thành lập năm 1864 )
“
“
…
…
lịch sử cuộc
lịch sử cuộc
đ
đ
ấu tranh giai cấp
ấu tranh giai cấp
vĩnh viễn giải phóng toàn xã hội
vĩnh viễn giải phóng toàn xã hội
khỏi mọi ách bóc lột, áp bức, khỏi sự phân
khỏi mọi ách bóc lột, áp bức, khỏi sự phân
chia giai cấp và
chia giai cấp và
đ
đ
ấu tranh giai cấp …
ấu tranh giai cấp …
Hoàn thành
Hoàn thành
đư
đư
ợc kỳ công giải phóng thế giới
ợc kỳ công giải phóng thế giới
ấy,
ấy,
đ
đ
ó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản
ó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản
hiện
hiện
đ
đ
ại”.
ại”.

Tác động khách quan của sự phát triển nền sản
xuất công nghiệp hiện đại, đến sự phát triển giai
cấp công nhân.
* LỰC L
* LỰC L
Ư
Ư
ỢNG SẢN XUẤT C
ỢNG SẢN XUẤT C
Ơ
Ơ
BẢN CỦA
BẢN CỦA
PH
PH
ƯƠ
ƯƠ
NG THỨC SẢN XUẤT VÀ TRAO
NG THỨC SẢN XUẤT VÀ TRAO
ĐỔI T
ĐỔI T
Ư
Ư
BẢN ( PTSX CỦA XÃ HỘI ).
BẢN ( PTSX CỦA XÃ HỘI ). QHSX = LLSX
QHSX = LLSX
Lực l

ể sản xuất ra cùng một loại
hàng hóa, d
hàng hóa, d
ư
ư
ới sự
ới sự
đ
đ
iều khiển của cùng một
iều khiển của cùng một
nhà t
nhà t
ư
ư
bản (Tổ chức lao
bản (Tổ chức lao
đ
đ
ộng xã hội); t
ộng xã hội); t
ư
ư
liệu
liệu
sản xuất có
sản xuất có
đư
đư
ợc tính chất xã hội chỉ nảy sinh

ấy một thế kỷ,
đ
đ
ã tạo ra
ã tạo ra
một lực l
một lực l
ư
ư
ợng sản
ợng sản
xuất nhiều h
xuất nhiều h
ơ
ơ
n và
n và
đ
đ
ồ sộ h
ồ sộ h
ơ
ơ
n lực l
n lực l
ư
ư
ợng sản
ợng sản
xuất của tất cả các thế hệ tr

đ
iện
iện
báo, việc khai phá toàn bộ từng lục
báo, việc khai phá toàn bộ từng lục
đ
đ
ịa, việc
ịa, việc
đ
đ
iêu hòa dòng
iêu hòa dòng
sông, hàng
sông, hàng
đ
đ
ám dân c
ám dân c
ư
ư
tựa hồ từ d
tựa hồ từ d
ư
ư
ới
ới
đ
đ
ất trồi lên

ộng xã hội?”.“
“
Đại công nghiệp
Đại công nghiệp
đ
đ
ã tạo ra thị tr
ã tạo ra thị tr
ư
ư
ờng thế giới, thị
ờng thế giới, thị
tr
tr
ư
ư
ờng mà việc tìm ra châu Mỹ
ờng mà việc tìm ra châu Mỹ
đ
đ
ã
ã
đư
đư
ợc chuẩn bị sẵn.
ợc chuẩn bị sẵn.
Thị tr

ưsản
sản
đ
đ
ã làm cho sản xuất và tiêu dùng của tất cả các n
ã làm cho sản xuất và tiêu dùng của tất cả các n
ư
ư
ớc,
ớc,
mang tính chất thế giới … Nhờ cải tiến mau chóng công
mang tính chất thế giới … Nhờ cải tiến mau chóng công
cụ sản xuất và làm cho các ph
cụ sản xuất và làm cho các ph
ươ
ươ
ng tiện giao thông trở
ng tiện giao thông trở
nên vô cùng tiện lợi, giai cấp t
nên vô cùng tiện lợi, giai cấp t
ư
ư
sản lôi cuốn
sản lôi cuốn
đ
đ
ến tất cả

Hình thài xã hội
đ
đ
ó cần thiết
ó cần thiết
đ
đ
ể phát triển lực l
ể phát triển lực l
ư
ư
ợng sản xuất
ợng sản xuất
của xã hội tới một trình
của xã hội tới một trình
đ
đ
ộ cao
ộ cao
đ
đ
ến mức làm cho tất cả mọi thành
ến mức làm cho tất cả mọi thành
viên trong xã hội
viên trong xã hội
đ
đ
ều có thể phát triển nh
ều có thể phát triển nh
ư

đư
ợc
ợc
đ
đ
iều
iều
đ
đ
ó.
ó.Chỉ có nền sản xuất
Chỉ có nền sản xuất
t
t
ư
ư
bản chủ nghĩa tạo ra
bản chủ nghĩa tạo ra
đư
đư
ợc những của cải và
ợc những của cải và
những lực l
những lực l
ư
ư
ợng sản xuất cần thiết

ứng tr
ư
ư
ớc sự cần thiết phải nắm lấy những của
ớc sự cần thiết phải nắm lấy những của
cải và những t
cải và những t
ư
ư
liệu sản xuất ấy vào tay mình
liệu sản xuất ấy vào tay mình
đ
đ
ể
ể
sử dụng cho toàn thể xã hội,
sử dụng cho toàn thể xã hội,chứ không phải cho một giai
chứ không phải cho một giai
cấp
cấp
đ
đ
ộc quyền nh
ộc quyền nh
ư
ư
hiện nay”.

xã hội về t
ư
ư
liệu sản xuất và sức lao
liệu sản xuất và sức lao
đ
đ
ộng, thì
ộng, thì
ở
ở
đ
đ
ây mang hình thái T
ây mang hình thái T
ư
ư
bản xã hội.
bản xã hội.
Sự vận
Sự vận
đ
đ
ộng phát triển theo những quy
ộng phát triển theo những quy
luật nội tại :
luật nội tại :
- Bản chất sự phát triển:
- Bản chất sự phát triển:


ư
nhân,
nhân,
đ
đ
ể xác
ể xác
lập ph
lập ph
ươ
ươ
ng thức sản xuất mới.
ng thức sản xuất mới.
- Nguồn gốc sự phát triển là quy luật mâu
- Nguồn gốc sự phát triển là quy luật mâu
thuẫn về lợi ích hai giai cấp c
thuẫn về lợi ích hai giai cấp c
ơ
ơ
bản trong XH.
bản trong XH.Quá trình lịch sử – kinh tế TBCN nảy sinh
Quá trình lịch sử – kinh tế TBCN nảy sinh
và phát triển cuộc
và phát triển cuộc
đ
đ
ấu tranh giữa hai giai cấp:

ợc
việc làm, và chỉ kiếm
việc làm, và chỉ kiếm
đư
đư
ợc việc làm nếu lao
ợc việc làm nếu lao
đ
đ
ộng
ộng
của họ làm t
của họ làm t
ă
ă
ng thêm t
ng thêm t
ư
ư
bản – cũng phát triển
bản – cũng phát triển
theo.
theo.
Những công nhân ấy, buộc phải bán mình
Những công nhân ấy, buộc phải bán mình
đ
đ
ể kiếm
ể kiếm
ă

bản thân t
ư
ư
bản
bản
đư
đư
ợc tái sản xuất ra với
ợc tái sản xuất ra với
quy mô ngày càng lớn, ph
quy mô ngày càng lớn, ph
ươ
ươ
ng thức sản xuất t
ng thức sản xuất t
ư
ư
bản chủ
bản chủ
nghĩa hiện
nghĩa hiện
đ
đ
ại cũng tái sinh ra những ng
ại cũng tái sinh ra những ng
ư
ư
ời công nhân
ời công nhân
không có của với quy mô ngày càng lớn h

đ
ề gì ?
ề gì ?
- Ng
- Ng
ư
ư
ời lao
ời lao
đ
đ
ộng quan tâm
ộng quan tâm
đ
đ
ến vấn
ến vấn
đ
đ
ề gì ?
ề gì ?
- Nảy sinh mâu thuẫn nào ?
- Nảy sinh mâu thuẫn nào ?
-Cách giải quyết ?
-Cách giải quyết ?
ư
là
là
một
một
đ
đ
ại l
ại l
ư
ư
ợng khả biến, nh
ợng khả biến, nh
ư
ư
ng trong những giới hạn nhất
ng trong những giới hạn nhất
đ
đ
ịnh;
ịnh;
không bao giờ bằng không và không bao giờ kéo dài 24/24. Thời
không bao giờ bằng không và không bao giờ kéo dài 24/24. Thời
gian
gian
đ
đ
ó rất co giãn.
ó rất co giãn.
Đòi hỏi kinh tế là ngày lao

ư
ờng nghĩa là thế nào ? Ở
ờng nghĩa là thế nào ? Ở
đ
đ
ây nảy
ây nảy
sinh mâu thuẫn và vấn
sinh mâu thuẫn và vấn
đ
đ
ề chỉ có thể giải quyết bằng sức mạnh.
ề chỉ có thể giải quyết bằng sức mạnh.
Từ
Từ
đ
đ
ó nảy sinh cuộc
ó nảy sinh cuộc
đ
đ
ấu tranh vì ngày lao
ấu tranh vì ngày lao
đ
đ
ộng bình th
ộng bình th
ư
ư
ờng

ơ
i trong ngày của mình”.
i trong ngày của mình”.- Hình thức sự vận
- Hình thức sự vận
đ
đ
ộng phát triển, diễn ra
ộng phát triển, diễn ra
theo quy luật phủ
theo quy luật phủ
đ
đ
ịnh cái phủ
ịnh cái phủ
đ
đ
ịnh.
ịnh.
PTSX cá nhân – PTSX t
PTSX cá nhân – PTSX t
ư
ư
bản – PTSX xã hội
bản – PTSX xã hội
“
“
Cuộc cách mạng mới và triệt

Hình thức lịch sử mới của sự thống nhất
ban
ban
đ
đ
ầu ?
ầu ?

( Lao
( Lao
đ
đ
ộng của các cá nhân liên hợp trên c
ộng của các cá nhân liên hợp trên c
ơ
ơ
sở
sở
cùng nhau chiếm hữu công cộng ruộng
cùng nhau chiếm hữu công cộng ruộng
đ
đ
ất và những t
ất và những t
ư
ư