Giáo án hóa học lớp 10 nâng cao - Bài 9
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC
(Sách giáo khoa Hoá học lớp 10 nâng cao)
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Kiến thức
Hiểu được:
- Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bản tuần hoàn.
- Cấu tạo của bảng tuần hoàn: ô, chu kì, nhóm nguyên tố
(Nhóm A, nhóm B), các nguyên tố họ Lantan, họ Actini.
Kĩ năng
- Từ vị trí trong bảng tuần hoàn của nguyên tố (ô,
nhóm, chu kì) suy ra cấu hình electron và ngược lại.
B. CHUẨN BỊ
GV:
- Hình vẽ ô nguyên tố.
- Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học (dạng bài).
HS: Ôn lại cách viết cầu hình electron nguyên tử các
nguyên tố.
a. TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY
Hoạt động 1
* GV gọi 3 HS viết cấu
hình electron của các
nguyên tố hàng 1 (Z = 1
đến Z = 2); hàng 2 (Z = 3
đến Z = 11); cột dọc (kim
loại kiềm).
* Dựa vào BTH, cấu hình
HS, GV tổng hợp, kết luận
rồi hướng dẫn HS rút ra
nguyên tắc xây dựng
BTH.
Hoạt động 2:
* GV treo hình vẽ ô
nguyên tố.
* HS Dựa vào sơ đồ ô
nguyên tố, hãy nhận xét về
thành phần ô nguyên tố.
* GV nhấn mạnh những
thành phần không thể
thiếu trong một ô nguyên
tố như kí hiệu hoá học, số
hiệu nguyên tử, NTKTB,
tên nguyên tố.
Hoạt động 3: HS nghiên
II. CẤU TẠO BẢNG TUẦN
HOÀN
1. Ô nguyên tố
Mỗi nguyên tố hoá học được
xếp vào một ô của bảng gọi là
ô nguyên tố.
đứng cuối cùng để yêu cầu
HS viết cầu hình electron
nguyên tử của chúng rồi
yêu cầu HS nhận xét: Số
electron, nguyên tố nào là
kim loại, phi kim hay khí
hiếm.
* GV hướng dẫn HS để rút
ra nhận xét: Hoạt động 4:
* GV yêu cầu HS dựa vào
c. Phân loại chu kì
- Chu kì 1, 2, 3 là các chu kì
nhỏ.
- Chu kì 4, 5, 6, 7 là các chu kì
lớn.
Nhận Xét:
- Các nguyên tố trong cùng CK
có số lớp electron bằng nhau
và bằng STT của CK. - Mở
đầu chu kì là kim loại kiềm,
gần cuối chu kì là halogen (trừ
CK1); cuối CK là khí hiếm.
- Dưới bảng có 2 họ nguyên tố:
Lan tan và Actini.
3. Nhóm nguyên tố
ĐN (SGK): Nhóm là tập hợp
các nguyên tố được xếp thành
tố s và p).
- Nhóm B: gồm 8 nhóm từ IB
VIIIB (Mỗi nhóm là một
cột, riêng nhóm VIIIB có 3
cột).
Phân loại theo khối: có 4 họ
nguyên tố s, p, d, f.
VD3: Cấu hình electron của
Br:
Yêu cầu HS nghiên cứu
SGK tìm hiểu 4 họ nguyên
tố s, p, d, f.
GV nêu VD để giúp HS
nắm vững vấn đề.
1s
2
2s
2 Hoạt động 5: Củng cố bài
Bài 1: Nguyên tử X có phân lớp e ngoài cùng là 3p
4
.
Hãy chỉ ra điều sai khi nói về nguyên tử X:
a. Hạt nhân nguyên tử X có 16 p.
b. Lớp ngoài cùng của nguyên tử X có 6e.
c. Trong bảng tuần hoàn X nằm ở chu kỳ 3.
d. Trong bảng tuần hoàn X nằm ở nhóm IVA. (*)
e. X là một nguyên tố phi kim.
Bài 2 Hãy chỉ ra câu trả lời đúng:
Cation R
+
có cấu hình electron ở phân lớp ngoài cùng
là 2p
6
. Vị trí của R trong BTH là:
a. Chu kì 2, nhóm VIA. b. Chu kì 2, nhóm VIIIA.
c. Chu kì 3, nhóm IA (*) d. Chu kì 2, nhóm VIB
e. Tất cả đều sai
Bài 3: Một nguyên tố ở chu kì 3, nhóm VI của BTH.
Hỏi:
a. Nguyên tử của nguyên tố đó có bao nhiêu electron ở
lớp ngoài cùng? Giải thích.
b. Các electron ngoài cùng nằm ở lớp thứ mấy? Giải
thích.
- Nếu x > 10 thì số nhóm = x- 10.