GIÁO TRÌNH LỊCH SỬ NGHỆ THUẬT
TRẤN VĂN TÂM Trang 1 CHƯƠNG III
NGHỆ THUẬT THỜI PHỤC HƯNG
1. THỜI KỲ PHỤC HƯNG.
Từ “Phục Hưng” dùng để chỉ một thời kỳ canh tân văn hóa trải dài 3 thế kỷ,
là sự quay trở lại với truyền thống văn học, triết học và những sáng tạo nghệ
thuật, kỹ thuật của thời Hy -La cổ đại.
Hội họa thời kỳ này ra đời vào cuối thế kỷ 13, tạo nên một giai đoạn hội họa
mới, lấ
y cuộc sống thực tế con người làm cơ sở, mà ảnh hưởng của nó nhanh
chóng lan tràn khắp Châu âu, đạt cực điểm vào cuối thế kỷ 15, và mất dần ảnh
hưởng từ khi thời kỳ “kiểu cách” hình thành ở thế kỷ 16.
1.1. PHỤC HƯNG SƠ KHAI
Người mở đường thời Phục Hưng là Giotto (1267-1337), người được xem là
ông Tổ của hội họa Phương Tây, tuy thuộc vào thời kỳ Gô Tích trước đó,
nhưng ý thức về tính hiện thực của ông đã báo trước cho phong trào Phục
Hưng.
- Masaccio (1401-1428):
Họa sĩ người ý theo bước Giotto, nhưng mới là nhà sáng lập cách mạng của
nền hội họa thời Phục Hưng. Thuần thục hơn trong việ
c ứng dụng về hình thể ba
chiều, không gian kiến trúc thực và phép phối cảnh.
+ “Adam và Eve bị đuổi khỏi thiên đường” (LSHH-tr.72-h.8): Đau
Họ
a sĩ người ý, là người không mấy quan tâm đề tài từ Kinh Thánh như các
nghệ sĩ cùng thời, mà thích vẽ các thần Hy Lạp. Tranh ông thể hiện cảm xúc
mạnh mẽ với chất lãng mạn trữ tình. Đặc biệt có lối vẽ chân phụ nữ dài rất độc
đáo. Đôi chân trông không đi mà như đang khiêu vũ, xiêm áo thì trong suốt và để
lộ thân hình tuyệt đẹp.
+ “Mùa Xuân” (BOTTICELLI-tr.5): Vẻ đẹp của nàng Xuân mình phủ
đầy hoa cùng dáng vẻ các nhân v
ật thanh thoát. Thần Venus giơ bàn
tay ban phát tình yêu cho muôn loài, trong không khí vui tươi của
mùa xuân bất tận.
+ “Sự ra đời của thần Vệ nữ” (BOTTICELLI-tr.20): Mô tả cảnh ra đời
của nữ thần tình yêu, tượng trưng cho vẻ đẹp vĩnh cữu, mà đối với
Phương Tây thì Venus của Botticelli là “ hoa hậu “ của mọi thời đại.
1.2. PHỤC HƯNG CAO TRÀO
Đây là thời kỳ đã sản sinh ra những nghệ sĩ vĩ đại nhất của mọi thời đại.
- Leonard de Vince (1452-1519):
Họa sĩ người ý, là thiên tài độc nhất vô nhị, một trí tụê bách khoa toàn năng,
một nhà bác học lớn, một họa sĩ vĩ đại, một huyền thoại của thời Phục Hưng,
người hoàn thiện nguyên tắc vẽ phối cảnh.
ông chỉ vẽ 30 tác phẩm và còn lại 20 tác phẩm trong các bảo tàng. Để lại 23
cuốn vở dầy 25.000 trang ghi chép những sáng tạo, phát minh về kiến trúc, thủy
lợ
i, thiên văn, toán học, cơ học, vật lý, âm nhạc, giải phẫu và nhiều lĩnh vực
khác.
+ “Mona Lisa” (LEONARDO-tr.18): Hay “La Gioconda”, với nụ cười
bí hiểm. Nó luôn thay đổi theo thời điểm khi xem tranh với tâm trạng
- Raphael (1483-1520):
Là họa sĩ người ý, có sức lao động mãnh liệt và sáng tác hàng nghìn bức
tranh. Người vẽ Đức Mẹ nhiều nhất và bằng những nét đẹp thánh thiện, hoàn hảo
nhất. Hình tượng Đức Mẹ trong tranh ông trở thành điển hình của sự dịu dàng,
trong sáng nhất.
+ “Đức Mẹ Madonna” (RAPHAEL-tr.2): Nét đẹp thánh thiện, hài hòa
nhất. Tuy vẻ đẹp ấy mơ hồ trong trí tưởng tượng mỗi con người.
+ “Lễ đăng quang của Đức Mẹ Maria” (RAPHAEL-tr.8).
+ “Trường Athene”: (RAPHAEL-tr.12,13): Là bức tranh hoành tráng.
Tập trung các nhà toán học, thiên văn, các triết gia của thế giới cổ Hy
Lạp.
- Tiziano (Titien.1480,1490-1576):
Là h
ọa sĩ hiện đại nhất thời Phục Hưng. Tranh ông thường ẩn dấu ý đồ
chính trị hay những suy ngẫm về cuộc đời thông qua các đề tài Kinh Thánh, thần
thoại Hy Lạp.
+ “Danae” (TIZIANO-tr.17): ông muốn làm nổi bật vẻ tươi trẻ và nồng
nhiệt của cô gái, với sự tàn tạ của vẻ đẹp phù du trước thời gian
(người hầu già).
+ “Vệ nữ và Adonis” (TIZIANO-tr.21): Phô bày vẻ đẹp tự
nhiên của cơ
thể nhưng cũng là sự cảnh báo một kết cục bi thảm cho sự bồng bột,
nông nổi của tuổi trẻ.
- Tintoret (1518-1594):
Cũng là họa sĩ người ý. Nặng về bản năng, vẽ trong xúc cảm cao độ, đường
nét linh hoạt, chuyển động.
+ “Christ đi trên mặt nước” (LSHH-h.17-tr.168).
+ “Thiên đàng”: Cao 10m, rộng 25m, gồm Chúa Ky tô, Đức Mẹ đồng
anh hùng David chiến thắng người khổng lồ Goliat trong thần thoại
Hy Lạp, là mẫu mực hoàn hảo nhất của cơ thể con người.
+ “Thần đưa tin” (THờI PHụC HưNG 1-tr.bìa1,m.trong): Của
Giambologna.
2. THỜI KỲ KIỂU CÁCH Ở Ý (manierisme – 1520-1580).
Đặc điểm của thời kỳ này là vẽ rất kỹ và tỉa tót.
Là thứ nghệ thuật cung đình vô cùng tinh tế và luôn tìm kiếm cái lạ, thường
quá đáng, kết hợp màu sống động và sắc bén, bố cục phức tạp và phóng túng, là
sự táo bạo về kỹ thuật với đường nét ẻo lả.
- Correggio (1489-1534):
Họa sĩ người ý, là thiên tài của vẻ đẹp duyên dáng bình dị, là bậc thầy về sự
hòa hợp tuyệt vời của ánh sáng và bóng tối.
+ “Chúa Giê -su và Maddlain”: (CORREGGIO-tr.8): Đề tài mang tín
giáo dục.
+ “Giáng sinh” (CORREGGIO-tr.23): ánh sáng từ hài nhi tỏa ra.
- El Greco (1541-1614):
Họa sĩ người Tây Ban Nha có biệt tài kéo dài thân thể không hề giống bất
cứ ai, ánh sáng kỳ ảo khó tìm ra cách lý giải, màu sắc đậm đà và là bậc thầy về
tranh hoành tráng.
+ “Đám tang công tước Oragaz” (EL GRECO-tr.22): Tác phẩm là sự kết
tinh mọi thàmh tựu nghệ thuật thiên tài của họa sĩ.
GIÁO TRÌNH LỊCH SỬ NGHỆ THUẬT
TRẤN VĂN TÂM Trang 1