CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ VÀ CHẾ BẢN VIDEO - HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MAYA 3D CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MAYA 3D
TỔNG QUAN VỀ CHƯƠNG TRÌNH MAYA 3D

Xin chúc mừng các bạn đến với thế giới đồ họa và phim qua tài liệu “
HƯỚNG DẪN SỬ
DỤNG MAYA 3D
” do Tủ sách STK biên soạn. Có lẽ, rất nhiều bạn còn ngỡ ngàng về chương
trình này không hiểu nó làm được gì, sức mạnh nó ra sao, sử dụng có dễ dàng hay không. Điều
này là tất nhiên tôi cũng như các bạn trước đây chỉ biết đến chương trình
3D Studio
sau đó là
3D Studio Max
và hầu như ai cũng ngán ngẩm chương trình này với những lý do chính sau :
1. Cấu hình máy yêu cầu phải mạnh.
2. Tài liệu hướng dẫn về nó nói chung còn khó có thể tự học cần phải có thầy hướng dẫn.
3. Người dùng chưa có cái nhìn về mỹ thuật cũng như chưa được trang bò kiến thức về
không gian 3 chiều.
Với lý do thứ nhất hầu như các chương trình 3D đầy quyền năng như
Maya

3D,
Softimage 3D
v.v gần như không ai dám nghó tới (Ram phải tối thiểu 98 MB, card màn hình hỗ
trợ 1024 x 768) ngoài ra các chương trình này đều chủ yếu chạy trên nền Windows NT và gần
đây nhất là Windows 2000. Việc cài đặt chương trình trên Windows NT rất khó nên hầu như
làm nản lòng với những ai muốn thử nghiệm với nó. Cài đặt không được lấy gì thử nghiệm với
nó. Nhưng trong thời điểm này các yêu cầu trên đều được khắc phục, cấu hình máy bây giờ đáp
ứng được dễ dàng, Việc cài đặt đã được chúng tôi nghiên cứu và trình bày rất rõ từng bước cài

CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ VÀ CHẾ BẢN VIDEO - HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MAYA 3D CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MAYA 3D

nóng để tăng tốc công việc của bạn.
Maya
được thiết kế để cho bạn cấu hình giao diện người sử
dụng như bạn thấy là thích hợp. Để làm việc với các đối tượng, bạn có thể nhập các trò số sử
dụng phần nhập tọa độ hoặc bạn có thể sử dụng
Manipulator 3D
để tương tác. Các mấu
Manipulator
để cho bạn chỉnh sửa các đối tượng của bạn chỉ với một thao tác nhấp-rê.
Giao diện người sử dụng của
Maya
hỗ trợ nhiều mức độ hoàn tác (undo) và tái hoạt
(redo) và bao gồm hệ biến hóa rê-thả nhằm truy nhập nhiều bộ phận trong không gian làm
việc.
Bạn sẽ cùng chúng tôi tìm hiểu cách sử dụng nhiều thành phần giao diện người sử dụng
khác nhau trong bài 1 và bài 5.

1. Làm việc trong không gian ba chiều (3D)
Trong Maya, bạn sẽ xây dựng và linh hoạt hóa các đối tượng theo ba chiều. Ba chiều
này được xác đònh bởi các trục cơ bản được dán nhãn X, Y và Z. Những nhãn này thay cho
chiều dài (X), chiều cao (Y), và bề sâu (Z) trong cảnh phim của bạn. Những trục này được trình
bày bằng màu sắc - đỏ cho trục X, xanh lục cho trục Y và xanh cho trục Z.

Y
X

Move Rotate Scale
Biến đổi điều khiển (Transform Manipulator)

3. Màn hình (Views)
Trong phần mềm Maya, bạn hình dung các cảnh phim của bạn bằng cách sử dụng các
khung màn hình cho phép bạn nhìn vào thế giới ba chiều.
Các màn hình phối cảnh (
Perspective
) để cho bạn xem các cảnh phim của bạn như thể
bạn đang nhìn nó với chính mắt của bạn hoặc thông qua các thấu kính của máy ảnh vậy.

Màn hình
Orthographic
song song với cảnh phim và cung cấp thêm một màn hình đối
tượng. Chúng tập trung trên hai trục riêng biệt và được xem như các màn hình
Top
,
Side
và
Front
.

Trong nhiều trường hợp, bạn sẽ cần đến nhiều màn hình nhằm giúp bạn xác đònh vò trí
thích hợp cho các đối tượng. Vò trí của đối tượng trông rất rõ trong màn hình
Top
nhưng lại
không rõ trong màn hình
Side
.
Maya
để cho bạn quan sát nhiều màn hình cùng một lúc để giúp
phối hợp những gì bạn trông thấy.
TỦ SÁCH STK (ĐT 088334168–- 0903728344) BIÊN SOẠN : KS PHẠM QUANG HUY

mô tả nó như là những tiết điểm với các thuộc tính được nối kết vậy. Cấu trúc dựa trên tiết
điểm mang đến cho Maya những tính chất theo mẫu linh hoạt.
Dưới đây là một sơ đồ trình bày một đồ họa phụ thuộc của một hình cầu nguyên thể.
Tiết điểm đầu vào theo thủ tục xác đònh hình dáng của hình cầu bằng cách nối kết các thuộc
tính trên từng tiết điểm.
1. Tiết điểm (Nodes)
Mỗi thành phần trong Maya, cho dù nó là một đường cong, bề mặt, deformer, ánh sáng,
kết cấu, sự biểu diễn, một tác vụ lập mô hình hoặc một đưòng cong hoạt hình, đều được mô tả
hoặc bằng một tiết điểm đơn lẻ hay một dãy tiết điểm nối kết.
Tiết điểm là một loại đối tượng chung trong Maya. Những tiết điểm khác nhau được
thiết kế với các thuộc tính riêng biệt sao cho tiết điểm đó có thể hoàn thành một công việc
TỦ SÁCH STK (ĐT 088334168–- 0903728344) BIÊN SOẠN : KS PHẠM QUANG HUY
9
CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ VÀ CHẾ BẢN VIDEO - HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MAYA 3D CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MAYA 3D

riêng. Các tiết điểm xác đònh tất cả các loại đối tượng trong Maya bao gồm môn hình học, việc
tạo bóng, và chiếu sáng.
Dưới đây là ba loại tiết điểm điển hình khi chúng xuất hiện trên một hình cầu nguyên
thể.
1. Tiết điểm biến đổi (Transform node)
Các tiết điểm biến đổi chứa thông tin bố trí cho các đối tượng của bạn. Khi bạn dời
chuyển, quay tròn hoặc đònh tỷ lệ, thì đây là tiết điểm mà bạn đang tác động đến.
2. Tiết điểm đầu vào (Input node)
Tiết điểm đầu vào trình bày các tùy chọn hướng dẫn sự sáng tạo hình dạng hình cầu của
bạn như đường bán kính hoặc endsweep.
3. Tiết điểm hình dạng (Shape node)
Tiết điểm hình dạng chứa tất cả các thông tin chi tiết trình bày hình dáng thực của hình
cầu.
Giao diện người sử dụng của Maya trình bày các tiết điểm này
với bạn theo nhiều cách. Dưới đây là hình ảnh của hộp Channel nơi mà

constructions hòstory
).
Đa số những nối kết này đều được tạo tự động bởi giao diện người sử dụng như một kết
quả của việc sử dụng lệnh hoặc các công cụ. Nếu muốn, bạn cũng có thể xây dựng và chỉnh sửa
những nối kết này một cách dứt khoát bằng
Connection editor
, bằng cách nhập các lệnh
MEL

(Maya Embedded Language - Ngôn ngữ nhúng Maya), hoặc bằng cách ghi các biểu thức dựa
trên MEL.
TỦ SÁCH STK (ĐT 088334168–- 0903728344) BIÊN SOẠN : KS PHẠM QUANG HUY
10
CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ VÀ CHẾ BẢN VIDEO - HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MAYA 3D CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MAYA 3D

Bạn sẽ tìm hiểu sâu hơn về các tiết điểm, các thuộc tính và các nối kết trong bài 6 nhé.
4. Trục quay (Pivots)
Các tiết điểm biến đổi đều được xây dựng với một thành phần đặc biệt được biết như
điểm trục quay. Cũng giống như các trục quay cánh tay của bạn quanh khuỷu tay bạn vậy, trục
quay sẽ giúp cho bạn quay tròn một tiết điểm biến đổi. Bằng cách thay đổi vò trí của điểm trục
quay, bạn sẽ có được những kết quả khác nhau.
Các trục quay cơ bản là một điểm tónh tại (stationary point) mà từ đó bạn quay tròn hoặc
đònh tỷ lệ các đối tượng. Khi thực hiện hoạt hình, đôi khi bạn cần xây dựng những thứ bậc nơi
một tiết điểm biến đổi này quay tròn đối tượng đó thì tiết điểm biến đổi thứ hai đònh tỷ lệ. Từng
tiết điểm có thể có vò trí trục quay của chính nó để giúp bạn đạt được hiệu ứng theo ý bạn.
Bạn sẽ làm việc với với các trục quay tiết điểm biến đổi trong bài 7.
5. Thứ bậc (Hierarchies)
Khi bạn đang xây dựng những hoạt cảnh trong Maya, bạn đã hiểu có thể xây dựng
những nối kết phụ thuộc để liên kết các thuộc tính tiết điểm. Khi làm việc với các tiết điểm
biến đổi hoặc những tiết điểm khớp nối, bạn còn có thể xây dựng các thứ bậc tạo một loại mối

nhập dễ dàng để điều chỉnh theo ý cách hoạt động của Maya cho thích hợp với những nhu cầu
của một môi trường sản xuất đặc biệt. Các nhà làm phim hoạt hình còn có thể sử dụng
MEL
để
tạo những vi lệnh (macros) đơn giản sẽ giúp tăng tốc những
workflows
khó khăn hoặc tẻ nhạt
hơn.
TỦ SÁCH STK (ĐT 088334168–- 0903728344) BIÊN SOẠN : KS PHẠM QUANG HUY
11
CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ VÀ CHẾ BẢN VIDEO - HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MAYA 3D CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ MAYA 3D

Bạn sẽ tìm hiểu cách làm việc với
MEL
để xây dựng những trình tự theo ý bạn trong bài
23.
LÀM PHIM HOẠT HÌNH TRONG MAYA
Khi bạn làm phim hoạt hình, tức là bạn mang lại sự sống cho các đối tượng. Trong Maya,
có nhiều phương cách khác nhau để bạn có thể linh hoạt hóa cảnh phim và các nhân vật nhận
vai trong đó.
Phim hoạt hình trong Maya được đo tổng quát bằng các frames bắt chước các frames mà
bạn thấy trong cuộn phim. Bạn có thể cho trình chiếu những frames này theo những tốc độ khác
nhau để đạt được hiệu ứng hoạt hình. Theo ngầm đònh, Maya trình chiếu được 24 frames trong
mỗi giây (24 hình trong 1 giây).
1. Keyframe animation
Phương pháp quan trọng nhất trong việc làm phim hoạt hình được gọi là keyframe
animation. Khi sử dụng kỹ thuật này, bạn xác đònh bạn muốn từng phần của đối tượng trông như
thế nào trong một frame riêng biệt, sau đó bạn lưu giữ các thuộc tính quan trọng như những
keys và sau khi bạn thiết lập nhiều keys, thì phim hoạt hình với quá trình chuyển động giữa các
keys có thể được phát lại với Maya.