TỔNG KẾT KIẾN THỨC THỂ LOẠI
VĂN XUÔI VĂN 12
1. VỢ CHỒNG A PHỦ
Tô Hoài
A Kiến thức cơ bản
I. Tác giả :
- Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen, người Hà Nội, sinh năm 1920. Là
một nhà văn có nguồn sáng tạo to lớn. Có trên 100 tác phẩm. Trước
cách mạng, nổi tiếng với truyện “Dế mèn phiêu lưu ký”. Sau năm
1945, có “Truyện Tây Bắc”, “Mười năm”, “Miền Tây”, “Tuổi trẻ Hoàng
Văn Thụ”, “Tự truyện”…
- Sáng tác của Tô Hoài thể hiện vốn hiểu biết phong phú về đời sống
và phong tục, chất tạo hình và chất thơ qua miêu tả và kể chuyện đầy
thú vị. Là một nhà văn viết truyện về miền núi rất thành công.
- Tô Hoài là nhà văn có nhiều đóng góp cho văn xuôi Việt Nam hiện
đại.
II. Tác phẩm:
1. Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ :
Năm 1952, Tô Hoài đi cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc. Với
chuyến đi dài 8 tháng ấy, Tô Hoài đã sống cùng đồng bào các dân tộc
: Mèo, Thái, Dao, Mường ở nhiều vùng ở đây. Chuyến đi ấy đã giúp
ông hiểu rõ về cuộc sống và con người miền Núi đã để lại cho ông
những kỉ niệm khó quên và tình cảm thắm thiết đối với đất nước và
con người Tây Bắc.
Truyện “Tây Bắc” là kết quả của chuyến đi đó, là tác phẩm văn xuôi
xuất sắc của văn học Việt Nam thời kháng chiến chống Pháp .
Tác phẩm này được tặng giải I của hội văn nghệ Việt Nam 1954 –
1955.

mà khi có đủ điều kiện nó sẽ vùng lên để tìm lại cuộc sống đích thực
cho mình.
- Sức sống của nhân vật Mị được miêu tả trực tiếp trong tác phẩm:
+ Trong lần định ăn nắm lá ngón tự tử : Mị định chết vì ý thức được
cuộc sống tủi nhục, vô nghĩa của mình.
+ Trong đêm tình mùa xuân : Điều kiện có tác dụng trực tiếp cho việc
biểu hiện sức sống của Mị là không gian của đêm tình mùa xuân, hơi
rượu và tiếng sáo. Sức sống của Mị thể hiện trong cảm xúc, trong sự
hồi tưởng và hành động. Sức sống tiềm tàng thể hiện ngay cả khi bị
trói.
+ Trong đêm cởi trói cho A Phủ : Từ sự đồng cảm với A Phủ (khi nhìn
thấy hai dòng nước mắt của A Phủ khi bị trói), Mị nhận ra gia đình
thống lý Pá Tra độc ác thật, trói người cho đến chết và Mị đã cắt dây
mây cởi trói cho A Phủ.
- Kết quả của sức sống tiềm tàng: Mị cởi trói cho A Phủ và cùng A
Phủ trốn hỏi Hồng Ngài đến với cuộc sống tự do.
*) Qua nhân vật A Phủ :
- Nếu như trong phần đầu nhà văn chú ý miêu tả Mị thì ở phần sau,
khi hai người chạy thoát khỏi Hồng Ngài và nên vợ nên chồng, nhà
văn lại quan tâm miêu tả quá trình giác ngộ cách mạng của A Phủ
nhiều hơn.
- Thoát khỏi gông cùm của bọn phong kiến, A Phủ lại đối đầu với bọn
thực dân. Dần dần, anh ý thức rõ hơn về mình và tội ác của thực dân
Pháp. Từ căm thù thực dân, A Phủ đã đến với A Châu, đến với cách
mạng bằng một tấm lòng thành thật, trong sáng Và nhiều lúc chính
anh là người nâng đỡ tinh thần cho Mị.
- A Phủ dã khẳng định bản thân mình bằng chính hành động đấu
tranh cách mạng.
c. So sánh tính cách và số phận của Mỵ và A Phủ.
*) Sự giống nhau:

3. Kết luận:
- Truyện có giá trị nhân đạo sâu sắc : Phát hiện và ngợi ca sức sống
tiềm tàng mãnh liệt của con người. Giá trị nhân đạo của “Vợ chồng A
Phủ” gắn liền với đường lối cách mạng và chính sách dân tộc của
Đảng : Giải phóng cho những người lao động bị áp bức bóc lột, đem
đến cho họ một cuộc sống tốt đẹp hơn.
- Qua hai nhân vật Mỵ và A Phủ, tác phẩm cho thấy : Xã hội phong
kiến miền núi dù có tàn bạo đến đâu cũng không giam hãm được
khát vọng sống của con người.
B. CÂU HỎI THAM KHẢO
Câu1: Tóm tắt truyện ngắn Vợ chồng Aphủ của Tô Hoài?
Câu 2: Hoàn cảnh sáng tác tác phẩm Vợ chồng Aphủ ?
Câu 3: Phân tích nhân vật Mị trong truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ”
của Tô Hoài để thấy được giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.
1. Phân tích nhân vật:
-Mị trước khi làm dâu nhà thống lý: Cô gái người Mèo xinh đẹp, yêu
đời, có tài thổi sáo, khao khát yêu và đã được yêu.
- Mị, con dâu gạt nợ nhà thống lý: Người đàn bà sống nhẫn nhục
trong tăm tối =>Danh nghĩa là con dâu song kì thực là nô lệ, Mị là
nạn nhân của sự đầu độc, áp chế về tinh thần
- Sức sống mãnh liệt của Mị:
+ Lần 1: Mới bị bắt về làm dâu=> định tìm đến cái chết vì không chấp
nhận sống nô lệ
+ Lần 2: Trong đêm tình mùa xuân=> Mị muốn đi chơi
+ Lần 3: Chứng kiến cảnh A Phủ bị trói, Mị đã cắt dây cởi trói và chạy
theo A Phủ=> hành động bất ngờ, bột phát thể hiện tinh thần phản
kháng và khát vọng hạnh phúc đã chiến thắng.
- Mị đến với cách mạng như là một tất yếu của quy luật có áp bức có
đấu tranh, từ đấu tranh tự phát sang đấu tranh tự giác
2. Giá trị nhân đạo của tác phẩm được thể hiện qua nhân vật Mị: