tổng hợp Đề thi HSG cấp
quốc gia qua các năm

Câu 1. (8 điểm)
Trong những trang ghi chép cuối cùng của cuộc đời mình, nhà văn
Nguyễn Minh Châu có kể lại một sự việc ông đã chứng kiến:
“ lúc bấy giờ mới khoảng năm giờ sáng. Sân ga hàng cỏ còn mờ mờ tỏ
tỏ trong sương nhưng người đã chật ních. Có những dây người xếp hàng
ba hàng tư dài dằng dặc, như rồng rắn. Người nào cũng khoác đầy hành
lí trên mình, đang chuẩn bị vào phía trong ga để lên tàu. Chung quanh
cái dây người xếp hàng là bạt ngàn những người đang ngồi giữa hàng
đống, hàng núi hàng hóa, có lẽ lần đầu tiên tôi chứng kiến một buổi sáng
tinh mơ mà khách đi tàu ở sân ga đông đến như thế. Và giữa cảnh đông
đúc, chen chúc như vậy có một người đàn bà hãy còn trẻ, y như một kẻ
mất trí, một người điên, cứ hét váng cả sân ga: “Các ông các bà có ai
thương tôi cứu tôi với”. Người đàn bà kêu đến khản cả giọng mà chung
quanh chẳng ai đoái hoài. Người ta chỉ quay mặt lại nhìn một cách thờ ơ,
vả lại ai cũng chất xung quanh mình hàng đống hành lí, lại mệt đứt hơi,
ai cũng chỉ đủ sức lo cho mình.
Thì ra thế này: người đàn bà xuống tàu trong đêm với hai đứa con, đứa
ba tuổi, đứa mới nửa tuổi. Mẹ con ngồi chờ sáng. Lúc vừa tảng sáng, mẹ
bảo con ngồi đây trông em, mẹ đi giặt tã cho em một lúc. Mẹ đi đến vòi
nước gần nhà xí công cộng, cũng khá xa, chen chúc mới giặt giũ được,
giặt xong quay về thì mẹ mìn chỉ chìa cái bánh đa đã dỗ được đứa con
lớn đi theo, chỉ còn đứa nhỏ nửa tuổi nằm giữa sân ga một mình.
Nghe xong chuyện, tôi chạy đến trước mặt một đồng chí công an, đề
nghị: các đồng chí nói loa đi, yêu cầu hành khách thấy khả nghi thì giữ
lại, đứa dụ đứa trẻ thế nào cũng có vẻ khả nghi Biết đâu nó còn quanh
quẩn quanh đây. Yêu cầu mọi người giúp người ta. Đồng chí công an
chẳng nói chẳng rằng, chẳng trả lời tôi lấy một lời. Còn hàng ngàn con
người thì vẫn dửng dưng trong một vẻ ngái ngủ hoặc sợ mất cắp. Người

Anh, chị suy nghĩ như thế nào về ý kiến trên?
Bảng B

Đề bài: Nguyễn Đình Thi đã nhận định về thơ Tố Hữu:
"Trọn đời, Tố Hữu là một chiến sĩ cách mạng làm thơ và là nhà thơ của
cách mạng( )Và trong lửa của thơ anh, có biết bao thương yêu dịu dàng
đối với đất nước quê hương và những con người của đất nước quê
hương. Từ cuộc sống hiện đại, thơ anh ngày càng bắt nguồn trở lại vào
hồn thơ cổ điển của dân tộc." (Báo Văn nghệ, số 50 (2239), ra ngày
14/12/2002)
Anh, chị suy nghĩ như thế nào về nhận định trên đây?
Hãy liên hệ với một số bài thơ của Tố Hữu để làm sáng tỏ vấn đề.

Nguồn : Blog Thanh Tùng - Hoàng Ngọc Kiên

[Văn] Các đề thi HSG quốc gia

by Eliwood de los Ríos on 14.03.2009, 03:09
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA NĂM 2007
Câu 1 (8,0 điểm)

Trong việc nhận thức, F. Ăng-ghen có phương châm: “Thà phải tìm hiểu
sự thật suốt đêm còn hơn nghi ngờ nó suốt đời”, C. Mác thì thích câu
châm ngôn: “Hoài nghi tất cả”.



Hướng dẫn chấm thi Câu 1 (8,0 điểm)

Đối với câu này, thí sinh có quyền tự do lựa chọn thể loại để trình bày
cách hiểu của mình. Tuy nhiên, cần phải đạt được hai nội dung căn bản
sau đây :

1. Giải thích (4,0 điểm)

Câu của Ăngghen : Thà phải tìm hiểu sự thật suốt đêm còn hơn phải
nghi ngờ nó suốt đời.

Ý căn bản : đối với con người, thà vất vả tìm hiểu trong một thời gian
ngắn (suốt đêm) để có được một nhận thức rõ ràng, khai thông được tư
tưởng cho mình về một vấn đề nào đó, còn hơn là cứ để nó tồn đọng như
một việc chưa được giải quyết, khiến cho mối nghi ngờ về nó luôn đè
nặng mình trong thời gian dài (suốt đời).

Câu C.Mác thích : Hoài nghi tất cả.

Ý căn bản : cần phải tỉnh táo khi tiếp nhận mọi điều, chớ thụ động, cả tin
vào những gì mà chính mình chưa suy xét, kiểm chứng. 2. Bình luận (4,0 điểm)

Thí sinh cần thấy mỗi ý tưởng ấy đều hợp lí. Bề ngoài chúng có vẻ mâu


- Câu C. Mác thích thì nhấn mạnh vào sự cần thiết của thái độ hoài nghi
khoa học như một tiền đề gợi cảm hứng cho con người tìm kiếm sự thật.

- Còn câu của Ăngghen thì nhấn mạnh vào việc tích cực dấn thân tìm
kiếm sự thật để hoá giải mối nghi ngờ.

- Cả hai đều là những phương châm đúng đắn và cần thiết đối với việc
nhận thức của con người. Câu 2 (6,0 điểm)

Thí sinh có thể trình bày theo những cách khác nhau, nhưng phải đạt
được một số yêu cầu sau:

1. Giải thích (2,0 điểm)

Thí sinh cần phải xác định ý kiến này thực chất là đề cập đến vấn đề tiếp
nhận văn học. Nó đề cao vai trò của chủ thể tiếp nhận là người đọc. “Khi
tác phẩm kết thúc” là khi tác giả hoàn tất và khi người đọc đã đọc xong
tác phẩm ; “ấy là lúc cuộc sống của nó mới thực sự bắt đầu” nghĩa là, lúc
bấy giờ tác phẩm mới thực sự sống đời sống của nó trong tâm trí người
đọc, tác phẩm mới thực sự nhập vào đời sống thông qua người đọc.

2. Bình luận (2,0 điểm)

- Khẳng định đây là một ý kiến đúng đắn. Nó đã chỉ ra được mối liên hệ
thực tế giữa nghệ thuật và đời sống, giữa sáng tạo và tiếp nhận. Nó đề
cập được vấn đề cốt lõi của vòng đời tác phẩm. Nó nhấn mạnh vai trò

giàu sức gợi, bút pháp tương phản nhuần nhị. Qua đó, có thể thấy một
tấm lòng trắc ẩn mênh mông mà thấm thía dành cho những con người
nhỏ bé trong cuộc sống nhọc nhằn ở những miền đời bị quên lãng.

2. Đây là dạng đề tương đối mở. Thí sinh không nhất thiết phải đề cập
tất cả những đặc sắc của đoạn văn. Để cho điểm thích hợp, giám khảo
cần căn cứ vào tình hình cụ thể và chất lượng cụ thể của từng bài.

Lưu ý chung:

- Chấp nhận cả những cách làm bài khác với đáp án của thí sinh, nhưng
phải được trình bày có lí lẽ và căn cứ.
- Cần trừ điểm đối với những lỗi về diễn đạt, hành văn, ngữ pháp, chính
tả.
- Cần khuyến khích những sáng tạo của thí sinh cả về nội dung lẫn hình
thức. Câu 1: (8 điểm)
Bài học cuộc sống rút ra từ lời tâm sự của nữ nhà văn Mĩ Helen Keller :
“Tôi đã khóc vì không có giày để đi cho đến khi tôi nhìn thấy một người
không có chân để đi giày.”
Câu 2: (6 điểm)
“Nhà văn sáng tạo nhân vật để gửi gắm tư tưởng, tình cảm và quan niệm
của mình về cuộc đời.”
(Sách Ngữ Văn 11 Nâng cao - Tập 1, tr.197)
Anh/chị hãy giải thích, sau đó làm sáng tỏ nhận định trên bằng việc phân
tích một nhân vật trong truyện ngắn thuộc chương trình Ngữ Văn trung
học phổ thông.
Câu 3: (6 điểm)