1
HC VIN BO CH V TRUYấN TRUYN
----------
BI TIU LUN

đặc điểm phát triển phê bình và
đặc điểm phát triển phê bình và đặc điểm phát triển phê bình và
đặc điểm phát triển phê bình và
nghiên cứu lí luận văn học trên
nghiên cứu lí luận văn học trên nghiên cứu lí luận văn học trên
nghiên cứu lí luận văn học trên
mạng
mạngmạng
mạng

3
MỤC LỤC

TRANG
LỜI NÓI ĐẦU………………………………………………………

Phần 1: TỔNG QUAN VỀ VĂN HỌC MẠNG…………………..
I. Các tác giả trên văn học mạng………………………………….
II. Khái quát nội dung văn học mạng………………………………
Phần 2: SỰ PHÁT TRIỂN PHÊ BÌNH, NGHIÊN CỨU VĂN HỌC MẠNG
I. Nhà phê bình văn học mạng…………………………………….
1. Họ là ai………………………………………………………...
2. Nguyên nhân họ có sự quan tâm đến văn học mạng…………..
II. Nội dung chính của sự nghiên cứu, lí luận văn học mạng………
1. Nhận xét về những cây bút trẻ hiện nay trên văn học mạng……
2. Các nhà phê bình chuyên nghiệp……………………………….
3. Các nhà phê bình không chuyên………………………………..
4. Xu hướng phát triển của phê bình văn học mạng……………….
Nhưng cũng giống như một sản phẩm vừa tung ra trên thị trường, những
quan điểm, những bình luận về sản phẩm đó là không thể tránh khỏi. Và văn học
mạng cũng vậy, cũng vấp phải những “rào cản” đó. Một đội ngũ những nhà phê
bình, nghiên cứu, lí luận văn học mạng đã ra đời, lúc đầu còn khá mới mẻ, nhưng
dần dần cũng đã có những quan điểm nhất quán và rõ ràng. Nên chăng, văn học
mạng đang rất cần những nhà phê bình – cả chuyên và không chuyên – cùng góp
tay tạo nên một dòng chảy riêng rẽ trong nền phê bình văn học hiện nay, song song
với văn học truyền thống?
Từ những nhận định đó, chúng em – nhóm 5 thuộc lớp Truyền hình K30-A2
đã cùng nhau xây dựng nên một bài tiểu luận chi tiết với chủ đề: Đặc điểm phát
triển phê bình và nghiên cứu lí luận văn học trên mạng. Với đề tài này, chúng em sẽ
đưa ra 2 nội dung chủ chốt: 1.Tổng quan về văn học mạng, 2. Sự phát triển phê
bình, nghiên cứu về văn học mạng, trong đó phần 2 sẽ là phần trọng tâm.
Với những bài giảng ở trên lớp cộng với sự hướng dẫn cụ thể của cô giáo
Trần Thị Trâm – giảng viên bộ môn văn học dân gian Việt Nam, chúng em đã có
được một hướng đi vững vàng hơn. Tuy vậy nhưng bài tiểu luận này chắc chắn
không thể thiếu những phần sơ xuất và thiếu sót nên chúng em rất mong nhận được
sự góp ý từ phía thầy cô giáo và các bạn. Chúng em xin chân thành cám ơn. Hà Nội ngày 07/11/2010
Nhóm 5 lớp Truyền hình K30-A2
C
5

Trang Hạ, nổi tiếng là một dịch giả văn học mạng, mà đình đám là Xin lỗi
em chỉ là con đĩ của Tào Đình. Nhưng cô còn nổi tiếng hơn với bức ảnh nằm dài
trên mô tô như một tuyên ngôn “đời ta là những chuyến xe” được trưng bày ngạo
nghễ trên blog cá nhân. Những đống lửa trên vịnh Tây Tử là tập truyện ngắn mang
chất kí sự những vùng đất cô đã đi qua trên đất Đài Loan. Nơi đó có những con
người, cảnh ngộ, và trên hết, là tâm trạng của một người đàn bà mỏng manh, yếu
đuối, cô đơn vì đã trót chọn cho mình con đường phiêu lưu không dừng lại, đam mê
tự do và khao khát tận hưởng, nhưng cũng sợ bị tổn thương và tuyệt vọng. Hình ảnh
người đàn bà day dứt giữa nghĩa vụ và cá nhân Trang Hạ viết cũng chính là số đông
phụ nữ chỉ dám mơ ước mà không dám thoát ra thực tế.
Ngô Thị Giáng Uyên, mà tác phẩm nổi tiếng là tập bút kí Ngón tay mình còn
thơm mùi oải hương, ghi lại cảm xúc đi qua mười bốn nước Châu Âu- Anh, Áo, Bỉ,
6
Đức, Hà Lan, Hi Lạp, Liechtenstein, Pháp, Scotland, Tây Ban Nha, Thụy Điển,
Thụy Sĩ, Xứ Wales, Ý. Từng là một học sinh giỏi, nhận học bổng danh giá đi Anh
học MBA ở đại học Southampton. Trong quá trình học, cô đi du lịch qua nhiều
nước và viết. Từng trang viết là từng sự chăm chút nhưng chất du kí hiện rất rõ, đi
để lang thang, để ăn những món ăn mình thích, để hít hà mùi cà phê mình ghiền, để
chụp những tấm ảnh mình ao ước... Sự giản dị và tự nhiên ấy thu hút người đọc trẻ
tuổi, truyền vào trong họ niềm đam mê du khảo, chinh phục và khám phá cuộc
sống. Tác giả đem cái nữ tính, tươi trẻ của mình vào trang viết, không triết lí sâu
sắc, không nghị luận khô khan, tả mà hóa ra kể, như là viết nhật kí.

Dương Thụy, tương tự như Ngô Thị Giáng Uyên, nhận học bổng đi Pháp du
học, những khóa du học dài hạn và ngắn hạn tại Bỉ, Pháp, Anh... và sau khi tốt
nghiệp cũng làm việc ở một số nước châu Âu không chỉ giúp cô trở thành một trong
số ít cây bút trẻ có vốn tri thức dày dặn mà còn đủ vốn sống về mảng đề tài mà các
nhà văn trong nước rất khó đụng đến: cuộc sống của giới sinh viên. Bước chân cô
đặt chân trên hầu hết các nước châu Âu và một số nước châu Á. Ngoài những tập
truyện ngắn, tiểu thuyết lấy bối cảnh nước ngoài như Cáo già, gái già và tiểu thuyết

có nhiều nét khác biệt về nội dung so với văn học viết thời trước. Nếu ở thời gian
trước, văn học chủ yếu hướng về đất nước, nhân dân với hai cuộc chiến tranh khốc
liệt của dân tộc thì bây giờ, văn học mạng đã có nhiều đề tài phong phú hơn, rộng
mở hơn, đi sâu hơn vào đời sống, tâm tư tình cảm trong xã hội hiện đại. Có thể chia
nội dung văn học mạng thành ba mảng đề tài lớn: 1. Tình yêu, 2.Đồng tính, tình
dục, 3. Đề tài trinh thám, kinh dị.
Về mảng đề tài tình yêu, ta có thể thấy các tác giả trẻ ở văn học mạng khi
viết thường xây dựng các tuyến nhân vật ít, nhiều tâm sự tự hỏi chính bản thân
mình, tình cảm thường rối ren và có quan hệ với nhau giữa các nhân vật. Lấy ví dụ
ở các tập truyện Chuyện tình New York – Hà Kin; Phải lấy người như anh - Trần
Thu Trang, Tuyết đen – Giao Chi),… chủ yếu xoay quanh tình yêu đôi lứa và những
cảm xúc, suy tư trước những vấn đề xã hội.
Về mảng đề tài đồng tính hay tình dục, Những đốm lửa trên vịnh Tây Tử
(Trang Hạ), Dị bản (Keng), Cho em được gần em thêm chút nữa (Gào) có thể coi là
những tác phẩm tiêu biểu viết về vấn đề khá nhạy cảm này. Lời văn của những câu
chuyện có phần “hút” một lượng độc giả lớn đã gây nên nhiều sự tranh cãi trên diễn
đàn văn học, cũng bởi nó đã quá nhạy cảm. Gần đây, có tiểu thuyết Sợi xích của Lê
Kiều Như cũng viết về đề tài tình dục nhưng cuối cùng đã bị thu hồi lại bởi mức độ
“phô” quá nhiều những từ ngữ nhạy cảm về chuyện thầm kín của vợ chồng. Thường
khi viết về đề tài này, ví dụ như Những đốm lửa trên vịnh Tây Tử (Trang Hạ) chính
là những trải nghiệm quý báu của cô về những năm tháng sống ở Đài Loan học tập
và tiếp xúc, mới được độc giả coi như “tạm chấp nhận”.
Về mảng đề tài cuối cùng, đó là một đề tài nghe có vẻ như đã thu hút được
một lượng độc giả nhất định đó là trinh thám và kinh dị. Năm 2009, sự xuất hiện
tiểu thuyết trinh thám - kinh dị “Trại Hoa Đỏ” dày hơn 500 trang của Di Li được
chú ý. Rất nhiều ý kiến đánh giá cao khả năng viết nhanh, lao vào một dòng văn sắp
có nguy cơ “tiệt chủng” ở Việt Nam. Di Li được coi là nhà văn Việt Nam đầu tiên
đặt bút viết về thể loại tiểu thuyết trinh thám kết hợp kinh dị. Hay có nhà văn trẻ
Phan Hồn Nhiên rất “được lòng” các độc giả tuổi teen khi xuất bản một series
truyện theo thể loại fantasy (một thể loại truyện kì ảo tưởng tượng) như Những đôi

- Ờ ờ …
+ Là… Ờ Ờ hả Ba ?
- Không. Ba đang tìm cách trả lời cho con dễ hiểu. Ba kể chuyện này xong, con sẽ
hiểu Nhà Phê Bình Văn học là gì. Chuyện vui ở quê mình thời đánh Mỹ.
Các chú bộ đội đóng quân trong một nhà dân. Các chú đang ăn cơm chiều. Một
bạn bằng tuổi con đang chơi với em còn nhỏ. Bổng nhiên bạn ấy gọi:
+ Mạ ơi em ẻ !
- Đừng ỏm để mấy chú ăn con ! Mẹ bạn ấy trả lời.
Nghĩa là Mẹ của bạn ấy muốn nói: “Suỵt ! Các chú đang ăn cơm. Đừng gọi ầm lên
như rứa mà làm các chú ăn cơm mất ngon”.
Chỉ đơn giản thế thôi. Nhưng một chú trong bàn ăn nghe thế thì làm toáng lên. Chú
ấy nghĩ là Mẹ của bạn nhỏ ấy “chơi xỏ” các chú ấy bằng câu nói “đừng ỏm để mấy
chú ăn”. Rồi chú ấy nói là Mẹ của bạn ấy thiếu văn hóa, mất lịch sự, quê mùa. Chú
ấy nói “trời đánh còn tránh bữa ăn” là. Vân vân và vân vân. Đó, “Nhà Phê bình
văn học” là thế con ạ.

+ A ! Con hiểu rồi. Hôm qua con nghe Ba nói với Mẹ: “chuyện bé xé ra to”. Nhà
Phê bình văn học là người hay “xé chuyện nhỏ thành chuyện to”. Đúng không Ba ?

- Ừ. Gần đúng như thế !
+ Sao lại “gần đúng” hở Ba ? Ba vừa kể sự tích ra đời của Nhà Phê bình văn học
mà ? Thế, sau đó Mẹ bạn ấy có giải thích cho chú ấy hiểu không?
- Không. “Gần đúng” là không hoàn toàn đúng y như rứa. Cô ấy không để ý vì còn
bận công việc.
Mà chú ấy cũng chỉ nói trong mâm cơm thôi. Cũng có chú hiểu ý của Mẹ bạn đó và
giải thích cho chú ấy. Chú khác thì bênh ý kiến chú kia. Rồi có chú bảo vệ ý kiến
chú này. Thế là các chú cãi nhau ỏm tỏi cho đến hết buổi tối.
+ Sao thế nhỉ ? Các chú ấy phức tạp nhỉ? Như vậy,… chuyện bé tí mà xé ra to thế
thì gọi là gì hở Ba?