Bài tiểu luận Lớp bồi d ỡng Quản lý nhà n ớc ngạch chuyên viên khoá 27
Lời mở đầu
Bảo hiểm xã hội là chính sách lớn của Đảng và Nhà nớc, là sự bảo đảm thay
thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của ngời lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu
nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi
lao động hoặc chết trên cơ sở đóng và đợc thụ hởng. Chính vì đây là một chính sách
mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đảm bảo an sinh xã hội nên Đảng và Nhà nớc ta
đã hết sức quan tâm thực hiện ngay từ những ngày đầu thành lập. Sau khi hoà bình
đợc lập lại ở miền Bắc, thực hiện Hiến pháp năm 1959, Chính phủ đã ban hành
Nghị định số 218/CP ngày 27/12/1961 quy định Điều lệ tạm thời về các chế độ
BHXH. Hơn mấy chục năm qua, các chế độ, chính sách về Bảo hiểm xã hội đã thực
sự là nguồn cổ vũ, động viên đội ngũ cán bộ, công nhân, viên chức và lực lợng vũ
trang yên tâm phấn khởi lao động sản xuất, dũng cảm chiến đấu góp phần xây dựng
Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất n-
ớc.Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đi lên của đất nớc, bớc vào thời kỳ đổi mới
kinh tế - xã hội, các chế độ, chính sách, phơng thức quản lý về BHXH theo các quy
định trớc đó đã trở nên bất cập, bộc lộ nhiều điểm không còn phù hợp với tiến trình
đổi mới theo đờng lối và các Nghị quyết của Đảng. Quỹ BHXH ngày càng mất cân
đối nghiêm trọng, số thu quá ít so với tổng số phải chi, vì vậy chi trả các chế độ
BHXH đã trở thành gánh nặng cho Ngân sách Nhà nớc; Đối tợng tham gia BHXH
còn bó hẹp trong lực lợng cán bộ công nhân viên chức Nhà nớc và lực lợng vũ
trang, cha đợc mở rộng đến ngời lao động ở các thành phần kinh tế khác, cha tạo đ-
ợc sự công bằng xã hội và làm giảm tính u việt của Chủ nghĩa xã hội đối với ngời
lao động.
Để khắc phục những bất cập ấy, tất yếu phải đổi mới các chế độ, chính sách,
phơng thức quản lý BHXH cho phù hợp với sự đổi mới nền kinh tế - xã hội. Thực
hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII cùng với việc cải cách chế độ tiền lơng,
các chế độ chính sách về BHXH cũng đợc cải cách một bớc cơ bản. Sau ngày Bộ luật
lao động có hiệu lực thi hành, Chính phủ đã có Nghị định số 12/CP ngày 26/1/1995
Nguyễn Ngọc Hải Sơn Bảo hiểm xã hội Hà Tĩnh
1

2
Bài tiểu luận Lớp bồi d ỡng Quản lý nhà n ớc ngạch chuyên viên khoá 27
những chuyển biến tích cực trong việc giải quyết các chế độ BHXH cho ngời lao
động. Hệ thống BHXH đi vào hoạt động theo một thể thống nhất , các chế độ BHXH
đến với ngời lao động tham gia và thụ hởng thuận lợi hơn rất nhiều. Các chế độ đợc
giải quyết nhanh hơn, kịp thời hơn giúp cho các chủ sử dụng lao động và ngời lao
động an tâm đầu t lao động sản xuất.
Tuy nhiên, trên thực tế trong quá trình thực hiện chính sách Bảo hiểm xã hội
vẫn còn nhiều tồn tại và bất cập. Trong đó, vấn đề quan trọng là chế độ Bảo hiểm xã
hội của ngời lao động cha đợc giải quyết thoả đáng dẫn đến khiếu nại, đòi hỏi trách
nhiệm của cơ quan Bảo hiểm xã hội phải xem xét giải quyết.
Qua thời gian học lớp Quản lý Nhà nớc ngạch chuyên viên khoá 27 tại Trờng
Chính trị Trần Phú Hà Tĩnh nhằm để áp dụng kiến thức Quản lý nhà nớc vào thực
tiễn công việc hàng ngày và nâng cao kỹ năng viết của bản thân nên tôi mạnh dạn
chọn đề tài về thực hiện công tác Bảo hiểm xã hội với đề tài: Chế độ BHXH của
ngời lao động giải quyết cha thoả đáng, trách nhiệm thuộc về ai?
Trong khuôn khổ tiểu luận, kiến thức và kỹ năng trình bày của bản thân có hạn
nên không tránh khỏi thiếu sót. Hy vọng qua tình huống phát sinh trong thực tế sẽ
giải đáp và trả lời đợc một số thắc mắc còn vớng phải trong việc thực hiện các chế độ
chính sách về BHXH và quan điểm nhân văn về an sinh xã hội mà Đảng và Nhà nớc
đang ngày một hoàn thiện sữa đổi góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu nớc mạnh
xã hội công bằng dân chủ văn minh .
Kính mong đợc sự giúp đỡ, hớng dẫn của các Thầy giáo, cô giáo Trờng Chính
trị Trần Phú Hà Tĩnh góp ý kiến bổ sung để tôi có thể hoàn thiện, nâng cao kiến thức
của mình phục vụ thiết thực cho công việc chuyên môn.
Phần I: Mô tả tình huống:
Một sáng mùa hè oi ả, vừa mở cửa phòng làm việc ở bộ phận giao dịch một
cửa Bảo hiểm xã hội huyện Cẩm xuyên, tôi nhìn thấy một ngời đàn ông dáng vẻ mệt
nhọc bớc vào. Trên tay ông là quyển sổ Bảo hiểm xã hội và một số giấy tờ khác, g-
ơng mặt rất buồn, trán lấm tấm mồ hôi. Tôi liền bớc lại gần để hỏi ông cần giải quyết

cơ quan Bảo hiểm xã hội không giải quyết việc nhận trợ cấp một lần của anh Thành
Nguyễn Ngọc Hải Sơn Bảo hiểm xã hội Hà Tĩnh
4
Bài tiểu luận Lớp bồi d ỡng Quản lý nhà n ớc ngạch chuyên viên khoá 27
mà làm đơn đề nghị giải quyết cho gia đình họ đợc nhận chế độ tử tuất của anh
Thành.
Phần thứ II: Cơ sở lý luận của tình huống:
1/ Lý luận chung:
Bản chất của Nhà nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nớc của
dân, do dân và vì dân. Luật pháp của Nhà nớc Việt nam mang tính xã hội sâu sắc và
mang tính giai cấp - mang ý chí của giai cấp lãnh đạo xã hội là giai cấp công nhân
trên cơ sở liên minh với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức; phục vụ cho lợi ích
của mọi ngời dân trong xã hội chứ không phải lợi ích của một giai cấp riêng biệt nào.
Luật pháp của Nhà nớc Việt nam là nhân tố bảo vệ sự ổn định xã hội, thể chế
hoá quyền con ngời, quyền công dân, đảm bảo và tạo điều kiện cho những quyền đó
đợc thực hiện đầy đủ, kịp thời. Mặt khác các thành viên trong xã hội nhờ vào phơng
tiện pháp luật có điều kiện bảo vệ các quyền lợi hợp pháp của mình, đấu tranh chống
mọi hiện tợng tiêu cực, xây dựng một xã hội văn minh, công bằng và dân chủ.
Công chức, viên chức nhà nớc là những ngời đại diện cho Nhà nớc quản lý xã
hội bằng pháp luật. Công cụ chính quản lý xã hội của họ là pháp luật và bản thân họ
cũng có nghĩa vụ phải tuân thủ pháp luật, không đợc làm trái với những gì mà pháp
luật qui định. Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay có không ít một số cán bộ công chức
Nhà nớc có chức có quyền đã lợi dụng chức quyền để sách nhiễu nhân dân hoặc do
trình độ chuyên môn thấp kém, thiếu tinh thần trách nhiệm, thiếu hiểu biết về chính
sách của Nhà nớc dẫn đến ảnh hởng quyền lợi của ngời dân, thiếu công bằng xã hội,
nhân dân mất lòng tin vào chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nớc.
2. Quan điểm của Đảng:
Bảo hiểm xã hội là chính sách lớn của Đảng và Nhà nớc. Nhà nớc tham gia
Bảo hiểm xã hội với t cách là ngời bảo hộ cho ngời lao động. Sự bảo hộ của Nhà nớc
thể hiện ở việc đề ra chính sách Bảo hiểm xã hội tác động và điều tiết các hoạt động

Nh phần lý luận chung đã trình bày , chính sách Bảo hiểm xã hội hiện hành là
sự cải tiến , thừa kế các quy định , các văn bản pháp quy có từ mấy chục năm nay.
Nguyễn Ngọc Hải Sơn Bảo hiểm xã hội Hà Tĩnh
6
Bài tiểu luận Lớp bồi d ỡng Quản lý nhà n ớc ngạch chuyên viên khoá 27
Vì thế tính Pháp lý của tình huống đợc thế hiện ở các văn bản luật và dới luật, những
văn bản có tính pháp lý liên quan đến tình huống :
- Luật Bảo hiểm xã hội của nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam số
71/2006/QH 11 ngày 29 tháng 6 năm 2006;
- Nghị định số 152/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 12 năm 2006 hớng dẫn một số
điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc;
- Thông t số 03/2007/TT-BLĐTBXH ngày 30/01/2007 hớng dẫn một số điều
của Nghị định số 152/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 12 năm 2006.
- Quyết định 815/QĐ-BHXH ngày 6/6/2007 của Tổng giám đốc Bảo hiểm xã
hội Việt Nam.
Phần thứ III: Phân tích xử lý tình huống:
1/ Phân tích sự đúng, sai của tình huống:
Qua việc nghiên cứu tình huống ta thấy đây là một vấn đề cần nghiên cứu kỹ,
phân tích cụ thể để tìm ra sự đúng, sai trong tình huống này.
Rõ ràng, ông Nguyễn Văn Tuân thắc mắc tại sao con ông chết vào ngày 27
tháng 4 năm 2008 (Quyết định chấm dứt hợp đồng lao động ngày 02 tháng 4 năm
2008) lại không đợc giải quyết chế độ tử tuát là có cơ sở. Nh vậy, anh Nguyễn Văn
Thành thuộc đối tợng bảo lu thời gian đóng Bảo hiểm xã hội theo qui định tại điều 57
Luật bảo hiểm xã hội số 71/QH ngày 29 tháng 6 năm 2006 và bị chết trong thời gian
bảo lu. Gia đình đã thông báo cho Công ty M và đã đợc Công ty hỗ trợ một phần chi
phí mai táng phí. Nh vậy, mọi sự việc về cái chết của anh Nguyễn Văn Thành, Công
ty M biết rõ. Vậy thì tại sao ngời làm công tác chế độ bảo hiểm xã hội của đơn vị
không hớng dẫn ông Tuân làm thủ tục đề nghị giải quyết chế độ tử tuất cho anh
Thành mà lại hớng dẫn ông Tuân làm thủ tục giải quyết chế độ trợ cấp một lần? Điều
đó, chứng tỏ Công ty M cũng có trách nhiệm với quyền lợi của ngời lao động là đã