Học viện hành chính - Lớp KH8A
Bế Thị Lê – KH8A44 1
Phần I: MỞ ĐẦU
Để tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, Đảng và nhà nước ta đã xác định nhiệm vụ trọng tâm là cải cách hành chính. Các
nội dung cải cách hành chính được Nhà nước ta xác định bao gồm: cải cách thể chế hành
chính, cải cách bộ máy nhà nước, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức, cải cách tài chính
công và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của bộ máy nhà nước. Tất cả
những nội dung này hướng vào một mục tiêu chung đó là: xây dựng bộ máy hành chính
ngày càng kiện toàn; xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh vững bước đi lên
chủ nghĩa xã hội.
Trong quá trình đổi mới đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất
nước và mở cửa, hội nhập quốc tế. là cả một chặng đường phấn đấu lâu dài với những
nhiệm vụ cao cả, vô cùng khó khăn phức tạp đòi hỏi Nhà nước ta đẩy mạnh cải cách hành
chính. Đặc biệt là việc nâng cao đội ngũ cán bộ, công chức. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng
định: “Cán bộ là gốc của mọi công việc” công việc thành công hoặc thất bại đều do cán
bộ kém. Không có đội ngũ cán bộ tốt thì đường lối, nhiệm vụ chính trị đúng cũng không
trở thành hiện thực. Chính vì vậy, đội ngũ cán bộ, công chức luôn được Đảng ta quan tâm
chú ý đào tạo, bồi dưỡng và có chính sách cụ thể trong mỗi giai đoạn, mỗi thời kì cách
mạng Viêt Nam.
Trong 20 năm đổi mới vừa qua đội ngũ cán bộ, công chức đã được quan tâm về
mọi mặt, ngày càng trưởng thành và đảm đương nhiều nhiệm vụ, đứng vững trước mọi
khó khăn thử thách: thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Qúa trình đổi mới
đòi hỏi đội ngũ cán bộ lãnh đạo, công chức có đủ năng lực và phẩm chất, không ngừng
sáng tạo, phải vươn mạnh mẽ hơn nữa mới có thể đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ, ngày
càng nặng nề và khó khăn.
Tuy nhiên, hiên nay đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý Việt Nam có
hiện tương vừa thiếu lại vừa yếu, tình trạng hụt hẫng cán bộ lãnh đạo, thiếu đội ngũ kế
cận diễn ra ở nhiều cấp, nhiều ngành. Một bộ phận không nhỏ suy thoái về đạo đức, chính
trị , lối sống; cơ hội thực dụng tham ô, tham nhũng, lãng phí đang làm suy giảm niềm tin
với nhân dân và gây cản trở tiến trình đổi mới. Công tác cán bộ nhất là khâu đánh giá đào

1, Quan niêm về lãnh đạo, quản lý.
Lãnh đạo là một dạng hoạt động lâu đời nhất của loài người… Từ buổi bình
minh trong xã hội cộng sản nguyên thuỷ, khi con người sông thành bầy đàn đã có những
hình thức sơ khai của lãnh đạo, đó là lãnh đạo của các tù trưởng, tộc người. Lãnh đạo là
một hoạt động cần thiết từ xưa đến nay. Lãnh đạo là hoạt động của nhiều người trên cơ sở
phân công và hợp tác hóa lao động. Lãnh đạo là sự dẫn dắt đội ngũ hoặc phong trào theo
một đường lối định hướng cụ thể.
Sự lãnh đạo như là một nghệ thuật hay một quá trình tác động đến con người
sao cho họ tự nguyện và nhiệt tình phấn đấu để đạt được các mục tiêu của tổ chức đề
ra.Lãnh đạo là sự chỉ dẫn, điều khiển, ra lệnh và nêu gương. Thực chất lãnh đạo là sự tuân
thủ.
Vậy, cán bộ lãnh đạo là người giữ chức vụ và trách nhiệm cao trong một tổ chức,
có ảnh hưởng đến hoạt động của tổ chức và bộ máy có vai trò định hướng, điều khiển
hoạt động của bộ máy đó.
Người lãnh đạo có vai trò vô cùng quan trọng. Người lãnh đạo được giao chức
năng quản lý tập thể và tổ chức hoạt động của nó theo một cách chính thức. Người lãnh
đạo là người dẫn dắt và điều khiển công việc của tập thể để đat được mục tiêu mong
muốn. Người lãnh đạo phải tìm hiểu mối tương quan giữa các cá nhân trong một nhóm
người và dùng động lực để thúc đẩy cho hoạt động theo đúng mục tiêu đã xác định.
Người lãnh đạo là người tạo ra một viễn cảnh thành hiện thực, viễn cảnh đó tốt đẹp hay
không là do vai trò của người lãnh đạo. Chức năng chủ yếu của người lãnh đạo là xác
định mục tiêu hành động và tổ chức, quản lý lực lượng để thực hiện mục tiêu. Tính cách
của người cán bộ là quyết sách, sách một cách chính xác, sau đó tổ chức thực hiện quyết
sách đó.Nói cách khác người lãnh đạo là người xác định mục tiêu và động viên mọi người
phấn đáu vì mục tiêu đó
Người lãnh đạo phải có những đặc điểm sau:
Người lãnh đạo được cấp quyền bổ nhiệm chính thức.
Học viện hành chính - Lớp KH8A
Bế Thị Lê – KH8A44 4
Người lãnh đạo được pháp luật trao cho những quyền hạn và nghĩa vụ nhất định

Bế Thị Lê – KH8A44 5
cán bộ phải tích cực tham gia hoạt động thực tiễn. Muốn vậy người cán bộ nhất thiết phải
đi vào cuộc sống và quan tâm những vấn đề nảy sinh từ cuộc sống thường ngày của quần
chúng, luôn có mặt giữa cuộc sống, hiểu biết những đường đi lối dọc của nó, kịp thời giải
quyết những khiếu nại của dân, chiếm được lòng tin vô hạn của quần chúng.V.I.Lênin yêu
cầu cán bộ: “Hãy gần gũi đời sống hơn nữa. Hãy chú ý xem công việc thường ngày của
họ, quần chúng công nông đang thực tế sáng tạo cái mới như thế nào. Hãy kiểm nghiệm
kỹ hơn xem cái mới đó có tính chất cộng sản đến mức độ nào”
Để trở thành người quản lý mẫu mực, người cán bộ phải có “uy tín tinh thần”
khi người đó giữ cương vị lãnh đạo tập thể.Uy tín đó có được do sự rèn luyện, thực hành
đạo đức của người chiến sĩ cách mạng, đạo đức của giai cấp cách mạng; phải khiêm tốn
không được giấu dốt, phải ngăn chặn tính tự mãn; phải biết thành thạo công việc mình,
ngoài chịu trách nhiệm về công việc đó phải chịu trách nhiệm về hành động của những
người dưới quyền; phải thường xuyên nghiêm túc phê bình và đấu tranh phê bình; chống
mọi mưu toan lợi dụng, núp dưới danh nghĩa phê bình để trấn áp sự phê bình và loại bỏ
những ý kiến bất đồng; chống chủ nghĩa quan liêu và mọi biểu hiện của nó, phê phán
những kẻ bịp bợm thích nói cho văn hoa
V.I. Lênin khẳng định: Nghiên cứu con người tìm những cán bộ có bản lĩnh là
then chốt. Tiêu chuẩn chủ yếu để đề bạt cán bộ vào các cương vị lãnh đạo là phẩm chất
chính trị, năng lực làm việc và tư cách đạo đức của người cán bộ. Phẩm chất chính trị
không chỉ thể hiện ở sự kiên định đường lối chính sách của Đảng mà còn ở khả năng đưa
chính sách đó đi vào cuộc sống. Khi lựa chọn và bố trí cán bộ thi phải đặt người đúng
việc. Chỉ có những người có tài thực sự tổ chức, những con người có bộ óc sáng suốt và
bản lĩnh tháo vát trong công tác thực tiễn, những người vừa trung thành với chủ nghĩa xã
hội vừa có năng lực tổ chức công tác của quần chúng và đã được thử thách “hàng chục lần
bằng cách đảm nhiệm từ những nhiệm đơn giản đến những nhiệm vụ khó khăn nhất” mói
xứng đáng đề bạt cương vị lãnh đạo và quản lý.
Trong việc luân chuyển, sắp xếp, bố chí cán bộ phải đảm bảo sao cho không
làm ảnh hưởng đến việc giới thiệu công tác với những người mà vấn đề thuyên chuyển ho
được bàn đến, và sao cho không ảnh hưởng đến công tác, nghĩa là chỉ tiến bằng cách nào

trong mối quan hệ hằng ngày với dân, với nước, với đồng chí, với đồng nghiệp, với mọi
người xung quanh. Hồ Chí Minh cho rằng “đức”, “tài” phải kết hợp với nhau. Người nhấn
Học viện hành chính - Lớp KH8A
Bế Thị Lê – KH8A44 7
mạnh đức là gốc, là nền tảng, song Người không bao giờ xem nhẹ tài năng. Phẩm chất
đạo đức và năng lực công tác là hai mặt không tách rời., hoà quyện vào nhau tạo ra nội
dung căn bản của mô hình nhân cách cán bộ cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu:
“Từ nay, công việc gì bất kì thành công hay thất bại, chúng ta cần phải nghiên cứu cội rễ,
phân tích thật rõ ràng rồi mới kết luận. Kết luận đó sẽ là cái thìa khoá phát triển công việc
và giúp cho cán bộ tiến tới. Có như thế thì người có tài mới có dụng”
Trong quan hệ với nhân dân người cán bộ phải chí công vô tư. Quyền lực của
người cán bộ lãnh đạo, quản lý do quần chúng nhân dân trao cho, vì vậy phải hết lòng
phục vụ lợi ích chung của nhân dân, luôn luôn trung thành với quyền lợi của nhân dân,
của Đảng, của giai cấp, của dân tộc. Để vừa có đức, vừa có tài phụng sự nhân dân, người
cán bộ phải “nâng cao tu dương về chủ nghĩa Mác – Lênin mà tỏng kết những kinh
nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của Việt Nam…phải
học tập lý luận, phải nâng cao lý luận chung của Đảng.
Công tác cán bộ của Đảng mang tính chiến lược và có ý nghĩa quyết định đến
sự thành bại của cách mạng. Vơi tầm quan trọng của nó, Chủ tịch Hồ Chí Minh lưu ý một
số vấn đề sau:
Hiểu và đánh giá đúng cán bộ. Hồ Chí Minh luôn đặt cán bộ trong mối quan hệ
toàn diện, nhiều chiều và không định kiến, sử dụng cán bộ phải xác định rõ công việc, khi
bố trí, sử dụng tránh thiên vị cá nhân. Dùng người phải khoa học và nghệ thuật, nếu bố trí
đúng sẽ phát huy mặt mạnh của cán bộ, thúc đẩy được phong trào và hạn chế được mặt
yếu, mặt dở của họ; phải mạnh dạn cân nhắc cán bộ và thường xuyên luân chuyển cán bộ,
chống bệnh ích kỷ, chia bè kéo cánh.
Khéo dùng cán bộ: dùng cán bộ phải biết chỗ mạnh, chỗ yếu chủ họ, chọn đúng
người, giao đúng việc, nâng chỗ tốt, sửa chỗ xấu cho họ, tuỳ tài mà dùng. Đồng thời, tạo
điều kiện để cho những người giỏi phát huy năng lực của họ.
Huấn luyện đào tạo sử dụng cán bộ là công việc gốc của Đảng. Hồ Chí Minh

thị xã, thành phố thuộc tỉnh); xã (phường, thị trấn). Theo đó, hệ thống chính trị được xây
dựng đồng bộ từ trên xuống dưới với chức năng được phân cấp và quy định cụ thể. Đội
ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp chính là những người đại diện cho Đảng và Nhà
nước chịu trách nhiệm trực tiếp thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, các vấn đề an ninh
Học viện hành chính - Lớp KH8A
Bế Thị Lê – KH8A44 9
quốc phòng, chăm lo đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân, đưa đất nước phát triển
theo địng hướng xã hội chủ nghĩa.
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý một mặt phải chịu trách nhiệm trực tiếp về
công tác tổ chức, đặc biệt là công tác cán bộ. Họ là những người có ý thức tổ chức, kỷ
luật cao, có trách nhiệm góp phần đổi mới hệ thống chính trị. Mặt khác, họ chịu trách
nhiệm xây dựng bộ máy, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ trí tuệ và năng
lực hoạt động thực tiễn, rèn luyện phẩm chất cách mạng cho đội ngũ cán bộ, công chức và
Đảng viên.
b. Tiêu chuẩn của đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý.
Cán bộ quản lý trước hết phải có tinh thần yêu nước sâu sắc, tận tụy phục vụ
nhân dân, kiên định mục tiêu xã hội chủ nghĩa. Thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, trí công
vô tư. Không tham nhũng, có ý thức kỷ luật, trung thực không cơ hội, gắn bó mật thiết với
nhân dân. Có trình độ hiểu biết lý luận chính trị. Có trình độ văn hoá, chuyên môn đủ
năng lực và sức khỏe để làm việc hiệu quả.
Ngoài ra đội ngũ cán bộ cần có bản lĩnh chính trị rõ ràng, có năng lực dự báo
và định hướng sự phát triển, tổng kết thực tiễn, than gia xây dựng đường lối chính sách
pháp luật; có kiến thức về khoa học lãnh đạo; trung thành với tổ quốc, với Đảng, với nhân
dân; có tư duy độc lập sáng tạo, say mê nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ,
bám sát đời sống xã hội…
Nhận thức rõ vị trí đặc biệt quan trọng của công tác cán bộ, Đảng và Nhà nước
ta luôn chú trọng công tác cán bộ. Đảng đã có nghị quyết quan trọng về công tác cán bộ.
Nghị quyết trung ương 3 khoá VII về đổi mới và trỉnh đốn Đảng. Hội nghị trung ương 3
khoá VIII về chiến lược cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá. hiện đại hoá đất
nước…Công tác quản lý cán bộ đã đạt được những hiệu quả nhất định,nhưng bên cạnh đó

1997 có 5,5%, khoá học 1997-1998 là 12,3%; khoá học 1998-1999 giảm còn 10,7%; khoá
học 1999-2000 tăng 15,35% đến thời điểm này tỉ lệ cán bộ nữ tham gia các lớp cao cấp,
cử nhân chính trị tăng không đáng kể.
Học viện hành chính - Lớp KH8A
Bế Thị Lê – KH8A44 11
Tỷ lệ cán bộ lãnh đạo chủ chốt ở các cấp có sự mất cân băng giữa hai giới. Theo số
liệu của ban tổ chức trung ương (2003), tỉ lệ cán bộ tham gia các cấp uỷ Đảng từ trung
ương đến cơ sở nói chung là thấp, xê dịch trên dưới là 10%. Ở cấp tỉnh, tỉ lệ cũng tương
tự: Nữ uỷ viên ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, thành nhiệm kỳ 1996-2000 chiếm 10,6% dến
nhiệm kỳ 2001-2005 giảm xuống còn 9,3%. Càng xuống cấp thấp, tỷ lệ nữ cán bộ tham
gia càng giảm. Ở cấp xã nữ chiếm 14%
3. Về trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
Năm 1999 cả nước có khoảng 13,5000 người có trình độ tiến sĩ, bao gồm phó tiến
sĩ và tiến sĩ. Số lượng cán bộ này xếp vào loại đầu đàn trên mọi lĩnh vực hoạt động, phần
lớn giữ các chức vụ lãnh đạo quản lý chủ chốt, tham gia sâu vào các hoạt động nghiên
cứu, đào tạo. Có gần 70% cán bộ có học vị tiến sĩ đang làm việc giữ các chức vụ lãnh đạo
từ cấp phòng, ban, khoa trở lên. Số lượng tiến sĩ ở các vùng có số lượng chênh lệch rất
lớn: Vùng đông bằng sông Hồng chiếm tới 68,1%, vùng Đông Nam Bộ chiếm 20,6%. Chỉ
riêng thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã có số lượng tiến sĩ gấp 5 lần số tiến sĩ
của 59 tỉnh, thành phố cộng lại .
Cán bộ cấp tỉnh và thành phố, đều có trình độ trung cấp lý luận chính trị và trình
độ chuyên môn từ cao đẳng trở lên( >60%). Ở cấp huyện tỷ lệ này còn dưới 50% . Cấp
xã, phường cán bộ có trình độ đại học và trung học mới trên 10%.
Tuy nhiên, giữa các cấp các vùng miền trong cả nước, trình độ chuyên môn,
nghiệp vụ, quản lý của cán bộ lãnh đạo, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở có sự chênh
lệch “ Số cán bộ chủ chốt ở xã yếu về năng lực, phẩm chất còn chiếm tới 30% trong tổng
số cán bộ chủ chốt ở các tỉnh miền núi phía bắc, không đáp ứng được yêu cầu của công
cuộc đổi mới ở địa phương, nhất là cán bộ dân tộc vùng sâu, vùng xa và một số vùng kinh
tế mới”
Ở các tỉnh miền núi, Tây Nguyên, trình độ hgọc vấn chuyên môn cán bộ cơ sở

hàng…từng bước cán bộ vươn lên đảm nhiệm được.Nhiều cán bộ trẻ, được đào tạo cơ
bản, tâm huyết với công việc đã trở thành những chuyên gia điều hành quản lý giỏi, thành
thạo, có chiều hướng phát triền.
Có phong cách làm việc sát thực tế hơn, gần gũi dân hơn. Cán bộ cơ sở đã thường
xuyên lắng nghe ý kiến của quần chúng, tinh thần cá nhân trách nhiệm được nâng cao,
dám chịu trách nhiệm trước cấp trên về sự mạnh dạn yếu kém của cơ sở, địa phương