TIỂU LUẬN
Vài nét về cuộc khủng hoảng
kinh tế thế giới 2007 - 2010
MỤC LỤC
Lời nói đầu
Cả thế giới vừa trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế chưa từng có trong
lịch sử mà hậu quả của nó vẫn còn ảnh hưởng đến hôm nay. Xuất phát từ
yêu cầu làm bài tập môn những NLCB của CN Mac LeNin cũng như
mong muốn có thêm một tài liệu tham khảo về vấn đề khủng hoảng kinh tế
thế giới hiện nay, chúng tôi Nhóm lớp Y1A với kiến thức của mình và
tham khảo them các tài liệu trên mạng đã làm tập san này
Vì đây là lần đầu làm tập san nên sẽ không tránh khỏi những sai sót
Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ bạn đọc, mọi ý kiến
đóng góp xin gửi về Lớp Y1A.
Xin chân thành cảm ơn!
I.TỔNG QUAN VỀ CUỘC KHỦNG
HOẢNG TÀI CHÍNH TOÀN CẦU 2007-
2010
1. Thế nào là khủng hoảng kinh tế?
Khủng hoảng kinh tế: là sự suy giảm các hoạt động kinh tế kéo dài và trầm trọng hơn cả
suy thoái trong chu kỳ kinh tế.( bao gồm 3 pha: suy thoái, phục hồi,hưng thịnh) .
Theo học thuyết Kinh tế chính trị của Mác-Lênin , Khủng hoảng kinh tế chỉ khoảng thời
gian biến chuyển rất nhanh sang giai đoạn suy thoái kinh tế, là căn bệnh kinh niên của
chủ nghĩa tư bản và diễn ra có tính chất chu kì, trải qua những giai đoạn có liên quan kế
tiếp nhau: khủng hoảng - tiêu điều - phục hồi - hưng thịnh.
Bao gồm các xu hướng:
• Xu hướng suy giảm tỷ suất lợi nhuận: Tích tụ tư bản gắn liền xu hướng chung
của mức độ tập trung tư bản. Điều này tự nó làm giảm tỷ suất lợi nhuận rồi kìm
hãm chủ nghĩa tư bản và có thể đưa đến khủng hoảng.
• Tiêu thụ dưới mức: Nếu giai cấp tư sản thắng thế trong cuộc đấu tranh giai cấp
với mục đích cắt giảm tiền lương và bóc lột thêm lao động, nhờ đó tăng tỷ suất giá

mất lòng tin ở người gửi tiền gây ra đột biến rút tiền gửi càng làm cho tình hình
thêm nghiêm trọng và diễn ra nhanh chóng hơn.
• Thực tế, thị trường nhà ở bắt đầu tự điều chỉnh từ năm 2005 khiến cho giá nhà đất
giảm và chất lượng tài sản đảm bảo cho các MBS và các CDO giảm theo. Rủi ro
mang tính hệ thống đã làm cho khủng hoảng tín dụng nhà ở thứ cấp nổ ra vào
tháng 5 năm 2006 khi mà nhiều tổ chức phát hành MBS và CDO cũng như một số
tổ chức tài chính mà trong danh mục tài sản của mình có nhiều MBS và CDO sụp
đổ. Tiếp theo đó, khủng hoảng tài chính nổ ra vào tháng 8 năm 2007 khi đến lượt
cả các SPV và SIV cũng sụp đổ, rồi phát triển thành khủng hoảng tài chính toàn
cầu từ tháng 9/2008 khi cả những tổ chức tài chính khổng lồ như Lehman Brothers
sụp đổ.
2. Bong bóng thị trường nhà đất

Diễn biến thay đổi giá nhà trong thời kỳ bong bóng thị trường nhà ở.
• Từ lâu nay đa số người Mĩ vay tiền từ các ngân hàng để mua nhà, với thời hạn hợp
đồng từ 10 năm đến 30 năm (đó là việc bình thường). Nhưng trong 10 năm trở lại
đây thị trường nhà đất phát triển mạnh, các ngân hàng và các tổ chức cho vay ào ạt
tiếp thị tạo ra những hợp đồng cho vay không đạt tiêu chuẩn và khuyến khích cả
những người không đủ khả năng tài chính cũng đi vay tiền để mua nhà.
Ngoài ra, các tổ chức cho vay còn “sáng chế” ra những hợp đồng bắt đầu với lãi
suất rất thấp trong những năm đầu và sau đó điều chỉnh lại theo lãi suất thị trường.
Hậu quả là một số lớn hợp đồng cho vay không đòi được nợ. Nguy hại hơn, các tổ
chức tài chính phố Wall đã gom góp các hợp đồng cho vay bất động sản này lại
làm tài sản bảo đảm, để phát hành trái phiếu ra thị trường tài chính quốc tế. Các
loại trái phiếu này được mệnh danh là “Mortgage backed securities – MBS”,
một sản phẩm tài chính phái sinh được bảo đảm bằng những hợp đồng cho vay bất
động sản có thế chấp. Và nó được các ngân hàng, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư,
quỹ hưu trí trên toàn thế giới mua mà không biết rằng các hợp đồng cho vay bất
động sản dùng để bảo đảm là không đủ tiêu chuẩn.
Trong vài năm trở lại đây thị trường bất động sản liên tiếp hạ nhiệt, người đi vay

băng, các hợp đồng CDS sẽ tàn phá các ngân hàng và các định chế tài chính khác
đến mức khủng khiếp chưa thể lường hết được.
Tác động của cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ sẽ lan rộng ra trên khắp các thị
trường tài chính phát triển vì những lí do đã nói trên. Hàng loạt các ngân hàng lớn
nhỏ sẽ bị sụp đổ, sẽ bị sáp nhập hoặc quốc hữu hóa. Tín dụng toàn cầu sẽ bị co rút
lại. Các tập đoàn sản xuất kinh doanh sẽ gặp khó khăn tiếp cận nguồn vốn vay
ngắn hạn và dài hạn.

Tài sản của các ngân hàng trước và sau khi vỡ bong bóng nhà đất
• Đối với từng khu vực, từng lĩnh vực, tác động sẽ khác nhau vì nó phụ thuộc vào
mối quan hệ kinh tế thực tế trong lĩnh vực vay trả nợ, xuất nhập khẩu, đầu tư kỹ
thuật, công nghệ, những nước nào hoặc những khu vực nào phụ thuộc hoàn toàn
vào Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng lớn và bị tác động trực tiếp.
Điều này chúng ta thấy không ít ngân hàng lớn tại Anh và Đức đang gánh chịu tác
động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng này. Còn nước nào mà
quan hệ kinh tế chưa chặt chẽ lắm với Mỹ thì tác động cũng chỉ ở mức độ nào đó
thôi.
Dự đoán trong một vài tháng tới, sự đổ vỡ sẽ lần lượt như kiểu quân bài domino
có thể xẩy ra, chưa thể biết được cú gục ngã của Lehman Brothers và một số định
chế tài chính khác của Mỹ sẽ còn kéo thêm bao nhiêu ngân hàng, tổ chức tài
chính, bảo hiểm đi vào kết cục giống như vậy bởi nguy cơ thiếu thanh khoản.
Cơn chấn động tài chính ở Hoa Kỳ chắc chắn sẽ khiến nhiều thị trường tài chính,
nhiều ngân hàng trên khắp thế giới bị rung động theo. Có rất nhiều ngân hàng từ
châu Á sang châu Âu đều đã cho Lehman Brothers và các ngân hàng Mỹ trên bờ
phá sản vay những số tiền rất lớn.Ngoài ra, có nhiều ngân hàng quốc tế đã bị
“nhiễm độc” với trái phiếu MBS và các hợp đồng CDS.
3. Diễn tiến của khủng hoảng
Tình hình phá sản 2007-2008
Mĩ là điểm xuất phát là trung tâm của cuộc khủng hoảng.
Ngay sau đó nó nhanh chóng lan ra Châu Âu, Châu Á và toàn thế giới. Nếu khủng hoảng

hàng mua các sản phẩm của các nhà máy ở Mĩ giảm 2,5% so với mức giảm 2%
trong tháng 12/2007,đây là mức giảm lớn nhất trong 5 tháng qua. Chỉ số hoạt động
dịch vụ trong tháng 2 là 49,3 điểm và trong tháng 1 là 44,6 điểm. Hai nguyên
nhân chính dẫn đến tình trạng làm ăn ế ẩm này là do hai cuộc khủng hoảng trong
lĩnh vực đĩa ốc và thị trường tài chính ứng dụng.
• Theo thống kê của Bộ Thương mại Mĩ cho thấy, theo đà suy giảm kinh tế, năng
suất lao động của công nhân Mĩ trong 3 tháng cuối năm 2007 cũng bị giảm đi
trông thấy, chỉ tăng với tốc độ 1,9% so với mức tăng kỉ lục 6,3% trong quý
3/2007.Năng suất lao động tăng chậm làm cho chi phí sản xuất gia tăng 2,6%
trong quý cuối cùng của năm 2007. Mức độ thuê mướn tư nhân của khu vục kinh
tế tư nhân của Mĩ trong hai năm nay cũng thấp nhất trong 5 năm qua. Theo kết quả
của một cuộc khảo sát công bố ngày 6/3, phần lớn các nhà kinh tế hàng đầu của
Mĩ cho rằng nền kinh tế Mĩ đã sẵn sàng rơi vào suy thoái, hoặc sẽ rơi vào suy
thoái trong 6 tháng tới. Hầu hết các nhà điều hành đượ hỏi nhận định công ti của
họ không tránh khỏi sự ảnh hưởng của cuộc suy thoái này.
• Trong khi đó, số lượng nhà tịch thu do gán nợ tiếp tục đà gia tăng tơi mức kỉ lục
mới trong 22 năm qua ở tất cả các bang và các địa phương của Mĩ. Theo đó, thị
trường chứng khoáng Mĩ những ngày qua đã điêu đứng vì giới đầu tư bán đổ bán
tháo cổ phiếu.
• Theo kết quả khảo sát của hiệp hội các nhà kinh tế và kinh doanh toàn quốc( Mĩ )
công bố tuần trước cũng cho biết 45% nhà kinh tế tiên đoán về sự suy thoái kinh tế
Mĩ trong năm 2008.
Sự khủng hoảng và suy thoái ở Mĩ mở màn cho hàng loạt khủng hoảng và
suy thoái của các nước khác trên thế giới đặc biệt là hệ thống tín dụng và
ngân hàng
Hệ thống ngân hàng
Nhiều tổ chức tài chính của các nước phát triển, nhất là các nước ở Châu Âu, cũng tham
dự vào thị trường tín dụng nhà ở thứ cấp ở Mĩ, chính vì vậy bong bóng nhà ở ở Mĩ bị vỡ
cũng làm các tổ chức tài chính này gặp nguy hiểm tương tự như các tổ chức tài chính ở
Mĩ. Những nước Châu Âu bị rối loạn tài chính nặng nhất là Anh, Iceland, Ireland, Bỉ và

• Các thị trường chứng khoán lớn của thế giới ở New York, London, Paris,
Frankfurt, Tokyo đều có thời điểm sụt giá lớn lịch sử.
• Ở châu Âu, chỉ số FTSE 100 từ mức 4789,79 xuống còn 4699,82.
• Chỉ số DAX hôm 2 tháng 3 năm 2009 chỉ còn 3666,4099 điểm so với 8067,3198
hôm 27 tháng 12 năm 2007.
• Chỉ số CAC 40 hôm 2 tháng 3 năm 2009 cũng xuống mức thấp kỷ lục 2534,45
điểm.
• Nhật Bản có một hệ thống tài chính tương đối vững vàng đã trải qua một thời kỳ
tái cơ cấu sau khủng hoảng 1996-1997. Tuy nhiên, tác động tiêu cực từ khủng
hoảng tài chính Mĩ vẫn khiến cho thị trường chứng khoán của nước này rối loạn.
Chỉ số giá cổ phiếu bình quân Nikkei đã xuống mức thấp lịch sử vào các ngày 8 và
10 tháng 10 năm 2008
III.TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC KHỦNG
HOẢNG TÀI CHÍNH THẾ GIỚI
Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay đã dịu bớt, nhưng để
lại nhiều điều nan giải và những hệ quả sâu xa
Đối với Hoa Kỳ :
• 14/9/2008 đáng được ghi vào biên niên sử của chủ nghĩa tư bản hiện đại: Ngân
hàng Lehman Brothers, “cây đại thụ” 158 năm tuổi cuả Mĩ, bị xóa trên bản đồ
tài chính ngân hàng thế giới - vụ phá sản lớn nhất lịch sử nước Mĩ, châm ngòi cho
sự bùng nổ cuộc khủng hoảng tài chính, mở màn cho cuộc khủng hoảng kinh tế
toàn cầu. Nó dồn các thị trường tài chính chao đảo một năm trước đó do khủng
hoảng tín dụng thứ cấp rơi vào hoảng loạn thực sự, khiến dòng chảy tài chính
đóng băng hoàn toàn và đẩy hệ thống ngân hàng vào tình trạng nguy hiểm.
• Từ cuối quý III năm 2007: Chỉ số bình quân công nghiệp Dow-Jones giảm liên tục
Hàng loạt tổ chức tài chính trong đó có những tổ chức tài chính khổng lồ và lâu
đời bị phá sản như 3 nhà sản xuất ô tô hàng đầu của Hoa Kỳ là General Motors,
Ford Motor và Chrysler LLC  đã đẩy kinh tế Hoa Kỳ vào tình trạng đói tín dụng
 ảnh hưởng đến khu vực sản xuất  doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, sa thải
lao động,cắt giảm các hợp đồng nhập đầu vào.

lương thực toàn cầu. Nhiều thị trường chứng khoán trên thế giới gặp phải đợt mất
giá chứng khoán nghiêm trọng. Các nhà đầu tư chuyển danh mục đầu tư của mình
sang các đơn vị tiền tệ mạnh như dollar Mỹ, yên Nhật, franc Thụy Sĩ đã khiến cho
các đồng tiền này lên giá so với nhiều đơn vị tiền tệ khác, gây khó khăn cho xuất
khẩu của Mỹ, Nhật Bản, Thụy Sĩ và gây rối loạn tiền tệ ở một số nước buộc họ
phải xin trợ giúp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Hàn Quốc rơi vào khủng hoảng tiền tệ
khi won liên tục mất giá từ đầu năm 2008.
• Trong điều kiện hiện nay, tất cả các quốc gia đều đã hội nhập nên “nhất cử, nhất
động” của một nền kinh tế nào đó cũng có ảnh hưởng nhất định đối với thế giới,
chưa nói tới một nền kinh tế lớn như Mỹ
Trên khắp thế giới sản xuất đình trệ, hàng triệu người lao động bị đẩy ra đường,các đoàn
tàu chở hàng triệu lao động nhập cư làm việc tại các thành phố trở lại quê hương bản
quán. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính thiệt hại của cuộc khủng hoảng này lên đến
1.000 tỷ USD.
Khủng hoảng kinh tế như sao chổi va quệt dữ dội vào khối kinh tế Bắc Mỹ NAFTA -
khoảng 250 công ty Canada đã bị loại khỏi các cuộc đấu thầu xây dựng hạ tầng ở Mỹ bởi
điều khoản “người Mỹ dùng hàng Mỹ” mà các dân biểu Mỹ gài vào gói cứu trợ kinh tế trị
giá 787 tỷ USD của chính quyền Obama.
Từ đống đổ vỡ ngổn ngang của nền kinh tế, tài chính toàn cầu, các nhà chính trị, các nhà
kinh tế, các nhà quản lý tài chính đang tiếp tục mổ xẻ nguồn cơn con bệnh, tìm cách xây
dựng (hay vá víu lại) tòa nhà kinh tế tài chính quốc gia và quốc tế.
Qua một năm khủng hoảng, tình hình thế giới nổi lên mấy đặc điểm
chính:
Cuộc cải cách tài chính mong đợi vẫn chưa được thực hiện
• Câu hỏi chính đặt ra hiện nay là làm thế nào để không rơi xuống vực thẳm
khủng hoảng một lần nữa. Nhiều dấu hiệu cho thấy các nhà tài phiệt Mỹ và
phương Tây lại “chứng nào tật nấy”. Họ lợi dụng các gói cứu trợ kinh tế, tài chính
của các chính phủ để thoát ra khỏi khủng hoảng để rồi lại lao vào các cuộc chạy
đua kiếm lời. G-8 mất vai trò lãnh đạo. G-20 ra đời chưa đầy một năm, chưa được
thử thách. Cuộc hội nghị thượng đỉnh G-20 lần thứ ba, tại Pittsburgh (Mỹ) trong

• Những dự án về các quy định tài chính Mỹ vẫn chờ Quốc hội Mỹ thông qua. Các
nền kinh tế chủ chốt phương Tây vẫn chưa nhất trí được những tiêu chí nghiêm
ngặt đối với các thị trường tài chính và việc ấn định một “mức trần” cho các khoản
tiền thưởng. EU đã thống nhất lập trường về vấn đề này, kêu gọi G-20 đưa ra
những quy định mang tính ràng buộc và yêu cầu minh bạch hơn về cơ cấu tiền
thưởng. EU muốn tiền thưởng cho giới chủ ngân hàng phải được gắn với hoạt
động lâu dài của công ty và phải được thu hồi nếu công ty hoạt động kém hiệu
quả. Các nhà lãnh đạo EU cũng muốn chấm dứt việc thưởng bằng cổ phiếu. Một
lần nữa, Tổng thống Pháp Sarkozy thể hiện lập trường cứng rắn khi tuyên bố sẽ rút
khỏi Hội nghị Pittsburgh nếu cuộc họp không đi đến thỏa thuận nhằm hạn chế vấn
đề này.
• Ở Trung Quốc xuất hiện làn sóng phản đối rầm rộ, đặc biệt trên mạng Internet dẫn
tới việc hai ngày sau Bắc Kinh quyết định điều tra chống phá giá nhằm vào “một
số sản phẩm ô tô và thịt gà” nhập khẩu từ Mỹ. Cả hai chính phủ đều bị áp lực từ
trong nước phải cứng rắn hơn trong việc bảo vệ các lợi ích thương mại quốc gia.
• Giới quan sát lo ngại, tranh chấp thương mại Mỹ-Trung lần này có nguy cơ vượt
ngoài tầm kiểm soát và tác động tiêu cực đến phục hồi kinh tế thế giới. Thực ra,
các vụ tranh chấp này chỉ giá trị hơn 1 tỷ USD thương vụ mỗi bên, hai nước sẽ tìm
cách giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng vì những lợi ích tương hỗ rộng
lớn hơn.
• Sâu xa hơn, đây là cuộc “so găng” mang tính thăm dò giữa một nền kinh tế đứng
đầu trật tự kinh tế cũ của thế giới tư bản với một nền kinh tế đứng đầu trật tự kinh
tế mới nổi, được kích hoạt bởi cuộc khủng hoảng kinh tế tài tài chính toàn cầu bắt
đầu từ một năm trước.
• Những tháng đầu sau khủng hoảng, các quốc gia nhận thức tính cấp thiết phải thảo
ra quy tắc chung, nhưng nay có thể còn kéo dài rất lâu. Hội nghị G-20 Pittsburgh
sẽ cho thấy các nhà lãnh đạo những nền kinh tế chủ chốt thế giới có đạt tới các
quyết sách mong đợi hay tiếp tục kéo lê tư tưởng của mình trên những vết xe đổ
từng dẫn tới cuộc khủng hoảng.
Phản ứng của các nước lớn trước khủng hoảng

1,6 nghìn tỷ tính đến tháng 11 năm 2008.
Kế hoạch của Barack Obama
Barack Obama, tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ, sau khi trúng cử đã nêu ra một chương
trình kích thích kinh tế trong đó Hoa Kỳ đã tiến hành kích cầu bằng:
• Những dự án phát triển cơ sở hạ tầng chưa từng có kể từ thập niên 1950;
• Nâng cấp hệ thống sử dụng năng lượng của các văn phòng cơ quan chính phủ
Hoa Kỳ theo hướng tiết kiệm năng lượng; Đầu tư lớn cho phát triển công nghệ
nhất là thông tin y tế điện tử, hệ thống máy tính cho các trường phổ thông và
phát triển mạng Internet băng thông rộng;
• Cấp thêm ngân sách cho Chương trình bảo hiểm y tế
• Cấp thêm 50 tỷ dollar ngoài khoản 20 tỷ dollar đã được đồng ý cho ngành công
nghiệp ô tô với điều kiện là ngành này phải cải tổ đáng kể.
Trong đó có khả năng tịch biên các ngân hàng mà sự sụp đổ của chúng sẽ đe dọa tới nền
kinh tế quốc dân. Chính quyền Mỹ dự kiến sẽ thành lập một tổ chức mới gọi là Cơ quan
Bảo vệ Người tiêu dùng Tài chính đối với các sản phẩm như tiền vay mua nhà, mua xe
hơi, thẻ tín dụng. Nhưng nhiều đề nghị đã bị giới ngân hàng Mỹ phản đối kịch liệt. Xem
ra chính quyền Obama chưa khắc phục được sức cán phá của các tập đoàn lợi ích ở Mỹ,
nhất là giới lãnh đạo ngân hàng.
Chính phủ Trung Quốc:
• Tiến hành một loạt cải cách quan trọng trong các lĩnh vực phân phối thu nhập, y tế
và giá cả. Trung Quốc một mặt duy trì vai trò điều phối của thị trường, nhưng mặt
khác tăng cường biện pháp kiểm soát vĩ mô của chính phủ.
• Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tổ chức tại thành phố Đại Liên
(Trung Quốc), ngày 12/9, ông Trương Hiểu Cường, Phó Chủ nhiệm Ủy ban cải
cách và phát triển quốc gia Trung Quốc, nhấn mạnh Trung Quốc chỉ có thể đạt
được phát triển bền vững khi có sự kết hợp giữa “bàn tay vô hình” của thị trường
với “bàn tay hữu hình” của nhà nước.
Chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch ngóc đầu dậy
Bảo hộ mậu dịch hay tự do thương mại một lần nữa được đặt lên bàn cân. Ngày 14/9, Tổ
chức Thương mại Thế giới (WTO) nhận xét hầu hết các nền kinh tế hàng đầu thế giới đã

những yếu tố rủi ro cao, đặc biệt khi Việt Nam hội nhập sâu và rộng vào kinh tế
thế giới. Giá cả vẫn biến động phức tạp, chỉ số giá tiêu dùng tăng xấp xỉ 7%. Nợ
chính phủ và nợ quốc gia vẫn trong mức an toàn, nhưng ngày càng tăng, gần đến
ngưỡng cho phép tối đa và nhiều khoản nợ sắp đến hạn phải thanh toán lãi hoặc cả
gốc lẫn lãi.
• Để đối phó với tác động bất lợi của khủng hoảng kinh tế, từ cuối năm 2008, Chính
phủ đã đặt mục tiêu chống suy giảm, ổn định vĩ mô nền kinh tế và ban hành nhiều
giải pháp, nhiều chính sách cấp bách nhằm ngăn chặn đà suy giảm kinh tế, duy trì
tăng trưởng kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.
• Lãi suất cho vay liên ngân hàng quốc tế - LIBOR và SIBOR - đang tăng. Nó có
thể ảnh hưởng tới nợ ngắn hạn của Việt Nam tại các ngân hàng thương mại và
doanh nghiệp.
• Mặc dù số nợ này không lớn, chỉ khoảng hai tỷ USD, nhưng người ta buộc phải tái
cấu trúc kỳ hạn và lãi suất, và như thế có thể ảnh hưởng tình hình tài chính của
một số ngân hàng và doanh nghiệp.
• Khủng hoảng ở Mỹ có thể làm cho người dân dự đoán USD sẽ xuống giá và họ có
thể rút USD khỏi ngân hàng, hoặc bán USD mua tiền Việt gửi vào. Nó có thể làm
cấu trúc tài sản của các ngân hàng rơi vào thế bất lợi.
• Trong lĩnh vực thương mại, một khi mà người tiêu dùng Mỹ thắt chặt hầu bao thì
nhiều nền kinh tế dựa chủ yếu vào nguồn lợi từ xuất khẩu chắc chắn sẽ gặp rất
nhiều khó khăn.
Với Việt Nam : hiện nay 60% GDP của chúng ta là để phục vụ cho xuất khẩu, mà Mỹ
là thị trường nhập khẩu quan trọng các mặt hàng dệt may, da giày, thuỷ sản của Việt
Nam. Khủng hoảng tài chính của Mỹ có thể làm cho xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ
giảm mạnh vì hai lý do
• Hàng xuất khẩu của Việt Nam một phần lớn vẫn là các loại hàng thô, trong khi
giá các nguyên liệu thô trên thị trường thế giới đang giảm, kể cả khi không có
khủng hoảng ở Mỹ
• Sự eo hẹp của thị trường tài chính dẫn đến eo hẹp thị trường nhập khẩu hàng hóa,
nhu cầu về hàng xuất khẩu của Việt Nam giảm đi.

• Cầu về tiêu dùng bị giảm, do khủng hoảng thế giới làm giảm mạnh cầu về hàng
xuất khẩu. Điều này khiến các công ty gia công, lắp ráp hàng xuất khẩu phải giãn
thợ, làm tăng số lượng thất nghiệp và thấp nghiệp tạm thời → sự sụt giảm tiêu
dùng nội địa.
Chính phủ Việt Nam đã nhanh chóng thực hiện gói kích cầu nhiều tỷ USD, thông qua các
khoản cho vay với sự hỗ trợ lãi suất, đi kèm với giãn thuế đánh vào các doanh nghiệp.
Mặc dù về mặt chủ trương, gói kích cầu này nhằm hỗ trợ các ngành xuất khẩu và đầu tư
vào các dự án hạ tầng, tạo việc làm, thu nhập, và kích thích tiêu dùng của dân cư. Tuy
nhiên, sự giảm mạnh về nhu cầu từ các thị trường xuất khẩu truyền thống là một trở ngại
trong vài năm tới mà Việt Nam sẽ tiếp tục phải đối mặt. Bên cạnh đó, theo đánh giá của
Vụ thống kê tài khoản quốc gia: “Tiêu dùng của dân cư đã suy giảm nghiêm trọng ở mức
âm 10%trong nửa đầu năm nay so
với cùng kỳ năm ngoái” (SGTT, 07/07/09).
Điều đó nói lên rằng, mặc dù gói kích cầu là rất nhanh và khá lớn so với tỷ lệ GDP,
nhưng hiệu
quả thực tế của nó cần phải có sự thẩm định và đánh giá chính xác, nhằm tránh cho nền
kinh tế
bị rơi vào một cuộc suy thoái hay lạm phát mới trong tương lai.
• Bài học từ khủng hoảng kinh tế ở Mỹ cho thấy, kích cầu tự bản thân nó không phải
là giải
pháp cho phép nền kinh tế vượt nhanh ra khỏi khủng hoảng ngược lại, có thể là hiểm
họa tiềm ẩn gây nên lạm phát và suy thoái, nếu thể chế tài chính có những khiếm
khuyết, khiến cho dòng vốn kích cầu bị lái trệch khỏi mục tiêu ban đầu, hoặc bị sử
dụng quá kém hiệu quả.
• Ở kịch bản xấu nhất, dòng vốn kích cầu có thể bị lái vào đầu cơ bong bóng chứng
khoán hoặc bất động sản, vì bản chất của nó vẫn chỉ là chính sách nới lỏng tiền tệ,
dựa trên việc hạ thấp lãi suất như Mỹ đã làm. Điều này có thể là một nguy cơ dễ
xảy ra, bởi rủi ro lựa chọn tồi (adverse selection) và hiểm họa do sự vô trách
nhiệm trong việc sử dụng vốn vay (moral hazard), mà Stiglitz - Weiss đã chỉ ra.
Cũng bởi chính hành vi trục lợi có thể xảy ra ở ngay tại các tổ chức tài chính, do

quản lý Nhà nước, của từng tổ chức tài chính và công nghiệp đối với lợi ích của
toàn xã hội và với yêu cầu phát triển bền vững. Điều đó đòi hỏi một sự minh bạch
về thông tin quản lý, về hiệu quả kinh tế - xã hội của từng đơn vị hay tổ chức trong
từng địa phương và trong toàn nền kinh tế. Đây cũng chính là bài học quý báu
nhất về tiến trình chuyển đổi tổ chức và quản lý tại Trung Quốc trong cải cách.
Cũng như Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan, hay Trung Quốc, Ấn Độ trước đây, sự
thách thức và cơ hội đang đặt ra với Việt Nam hôm nay. Họ cũng đã bắt đầu từ
một xã hội như chính chúng ta. Và chúng ta cũng hoàn toàn có thể vươn lên như
họ, hòa nhập vào một Châu Á năng động và một Thế giới phát triển bền vững hơn.
Danh sách các thành viên của nhóm