ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT UNG THƯ

Mục tiêu học tập:
1. Nêu được các nguyên tắc phẩu thuật trong ung thư
2. Chỉ định phẩu thuật trong ung thư.

I. ĐẠI CƯƠNG
Là phương pháp xuất hiện sớm nhất và cho đến bây giờ nó vẫn là vũ khí
quan trọng trong điều trị ung thư.
Theo thống kê của Tổ chức chống ung thư quốc tế ( UICC ) có khoảng 80%
bệnh nhân ung thư được điều trị bằng phẫu thuật.
Ngày nay, nhờ sự hiểu biết rõ về cơ chế bệnh sinh cũng như sự tiến bộ
trong chẩn đoán và điều trị ung thư nên vai trò phẩu thuật trong ung thư trở nên đa
dạng hơn, tiến bộ hơn. Xu hướng phẩu thuật hợp lý , bảo tồn tối đa các cơ quan, có
phối hợp với các phương pháp điều trị khác ( xạ trị, hoá trị liệu, miễn dịch )
nhằm nâng cao chất lượng đời sống của người bệnh đang ngày càng được áp dụng
rộng rãi ở nhiều nước
Ở các nước đang phát triển, do thiếu các phương tiện điều trị khác nên phẫu
thuật vẫn là vũ khí được áp dụng chủ yếu.
Căn cứ vào mục đích điều trị, các nguyên tắc phẫu thuật bệnh ung thư có
thể tóm tắt theo trật tự sau:
II. PHẪU THUẬT PHÒNG NGỪA
Càng ngày người ta càng xác định được thêm những bệnh lý mà với
thời gian sẽ phát triển thành ung thư. Điều trị khỏi những bệnh lý này bằng nhiều
phương pháp trong đó phẫu thuật là một phương pháp chính sẽ loại bỏ được nguy
cơ mắc ung thư như:
- Hạ tinh hoàn lạc chỗ.
- Cắt bỏ polyp đại trực tràng trước tuổi 20, phẩu thuật tổn
thương viêm đại trực tràng chảy máu.
- Cắt tuyến giáp phòng ngừa ung thư tuyến giáp thể tủy ở
bệnh nhân Đa u tuyến nội tiết MEN II.

vùng. Còn thế nào là cắt bỏ rộng rãi thì có nhiều ý kiến khác nhau:
+ Nhiều tác giả cho rằng nên cắt u ít nhất là 2cm và cắt bỏ khối u và tổ
chức xung quanh thành một khối. Tốt nhất là dùng phương pháp sinh thiết tức thì
mới đảm bảo diện cắt không còn sót tổ chức ung thư.
+ Theo tổ chức chống ung thư thế giới (UICC) thì khoảng cách cắt u tối
thiểu đối với một số loại ung thư như sau:
Ung thư da loại tế bào đáy: 2mm
Ung thư lưỡi: 2cm
Ung thư thực quản: 10 cm
Ung thư phần mềm ( Cơ): Cắt bỏ toàn bộ nhóm cơ
Ung thư dạ dày: 6cm
Ung thư đại trực tràng: 3 - 6 cm
Ung thư tuyến giáp: Cắt tuyến toàn bộ hoặc cắt thuỳ và eo tuyến
giáp ( tuỳ theo giai đoạn)
Ung thư vú: Nếu U< 2cm nên cắt cách u khoảng 2 - 3cm. Nếu u
>2cm nên cắt bỏ toàn bộ tuyến vú.
Phẫu thuật triệt để có thể phối hợp với các phương pháp điều trị khác:
+ Phẫu thuật có thể phối hợp với tia xạ trước trong và sau phẫu
thuật.
Đối với u nguyên phát đường kính lớn thì nên điều trị tia xạ trước nhằm thu
nhỏ khối u để dể dàng lấy bỏ.
Đối với những u khi phẫu thuật không chắc chắn lấy hết thì nên điều trị tia
xạ hổ trợ sau phẫu thuật để tiêu diệt tổ chức u càn sót lại.
+ Phẫu thuật phối hợp với hóa chất và nội tiết: có thể dùng trước
hoặc sau phẫu thuật nhằm tránh di căn toàn thân.
+ Có thể phối hợp phẫu thuật với tia xạ và hóa chất.
5.2. Phẫu thuật tạm thời
Chỉ định trong các trường hợp ung thư đã lan rộng, mục đích phẫu thuật có
tính chất tạm thời:
- Làm nhỏ u và sau đó sẽ được điều trị hổ trợ thêm bởi các phương

- Phối hợp trong mổ.
- Phẫu thuật như một công cụ hỗ trợ xạ trị, hoá trị