41
PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

4.1. Giống lan Cymbidium
4.1.1. Thí nghiệm 1: Ảnh hƣởng của BA và NAA lên quá trình nuôi cấy in
vitro của giống lan Cymbidium.
Trong quá trình nuôi cấy in vitro ngƣời ta thƣờng sử dụng BA, hoặc kết hợp
giữa nồng độ BA cao và nồng độ thấp NAA để tăng hiệu quả nhân giống in vitro (khả
năng phát sinh phôi soma, protocorm và chồi).
Bảng 4.1. Ảnh hƣởng của BA và NAA đến khả năng phát sinh phôi soma,
tạo protocorm và hình thành chồi của cây Cymbidium in vitro sau 60 ngày nuôi
cấy
Nghiệm thức Số phôi soma Số protocorm Số chồi Chiều cao
/ mẫu cấy / mẫu cấy / mẫu cấy chồi (cm)
½ MS 0
A
2.22
A
1.56
A
2.17
D

½ MS+1mg/l BA 0
A
3.00
AB
1.78
ABC
1.90

D
6.22
E
1.33
A
0.83
A

½ MS+1mg/l BA+0.5mg/l NAA 1.67
B
3.56
BC
1.56
A
1.06
AB

½ MS+3mg/l BA+0.5mg/l NAA 3.56
C
4.44
CD
1.78
ABC
0.99
A

½ MS+5mg/l BA+0.5 mg/l NAA 3.78
C
4.67
D

Qua thống kê trắc nghiệm phân hạng các nghiệm thức của thí nghiệm trên cho
thấy sau 60 ngày nuôi cấy in vitro, có những biểu hiện nhƣ sau:
*Số lƣợng phôi soma:
Dựa vào bảng 4.1 cho thấy có sự ảnh hƣởng giữa các yếu tố môi trƣờng nuôi
cấy lên quá trình phát sinh phôi soma. Những môi trƣờng ½ MS; ½ MS + 1mg/l BA;
½ MS + 3mg/l BA không thấy sự phát sinh phôi soma, do ở những môi trƣờng nuôi
cấy này nồng độ BA thấp chƣa kích thích sự phân chia tế bào mạnh để phát sinh phôi.
Còn ở những môi trƣờng nuôi cấy có nồng độ BA cao (BA= 5mg/l; 7mg/l; 10mg/l)
có sự phát sinh phôi soma.
Ngoài ra, khi kết hợp giữa BA và NAA vào môi trƣờng nuôi cấy thì khả năng
phát sinh phôi soma cao hơn khi sử dụng BA. Môi trƣờng ½ MS + 7mg/l BA số phôi
phát sinh là 3.89, còn ở môi trƣờng ½ MS + 7mg/l BA + 0.5mg/l NAA thì khả năng
phát sinh phôi là 4.22, môi trƣờng có BA = 10mg/l là 4.89 còn ở môi trƣờng kết hợp
giữa BA= 10mg/l + NAA= 0.5mg/l là 5.11. Qua đó chứng tỏ NAA có vai trò trong
quá trình phát sinh phôi soma.
Nhƣ vậy BA và NAA có ảnh hƣởng lớn đến quá trình phát sinh phôi soma
trong nhân giống in vitro.
*Số lƣợng protocorm:
Trong nhân giống in vitro ngoài việc phát sinh phôi soma còn có sự tạo
protocorm. Quan sát số lƣợng protocorm ở bảng 4.1 cho thấy giữa các môi trƣờng
nuôi cấy có sự khác biệt nhau.
Sau 60 ngày nuôi cấy, số protocorm hình thành phụ thuộc vào môi trƣờng nuôi
cấy, ở môi trƣờng ½ MS số protocorm (2.22) và số protocorm tăng lên ở những môi
trƣờng có bổ sung nồng độ BA cao (BA = 5mg/l; 7mg/l; 10mg/l). Ngoài ra khi kết hợp
giữa BA và NAA thì số protocorm tăng cao hơn khi sử dụng BA.
Dựa vào bảng trắc nghiệm phân hạng 4.1 cho thấy ở những môi trƣờng
½ MS + 10mg/l BA; ½ MS + 7mg/l BA + 0.5mg/l NAA và ½ MS + 10mg/l BA +
0.5mg/l có số protocorm hình thành cao nhất và khác biệt so với các môi trƣờng khác.
*Số lƣợng chồi:
Sau 60 ngày nuôi cấy, bên cạnh sự phát sinh phôi soma và tạo protocorm còn

Hình 4.2: Chồi lan Cymbidium sau 60 ngày nuôi cấy in vitro trên môi trƣờng
có bổ sung BA và NAA.

44
Trong nhân giống in vitro, sau 60 ngày nuôi cấy khả năng phát sinh phôi soma,
tạo protocorm đƣợc biểu hiện rõ, nhƣng sau 90 ngày nuôi cấy các phôi soma và
protocorm đều phát triển thành chồi, tuy còn một số protocorm và phôi soma chƣa
hình thành chồi (ở số lƣợng ít). Đo đó sau 90 ngày nuôi cấy, quan sát sự sinh trƣởng
và phát triển của chồi.
Bảng 4.2. Ảnh hƣởng của BA và NAA đến sự sinh trƣởng và phát triển của
chồi lan Cymbidium sau 90 ngày nuôi cấy in vitro
Nghiệm thức Số chồi Số lá Số rễ Chiều cao
/ mẫu cấy / chồi / chồi chồi (cm)
½ MS 2.11
A
2.11
AB
1.99 2.97
E

½ MS + 1mg/l BA 3.00
AB
2.50
BC
0 2.33
BCD


2.62
C
0 2.85
DE

½ MS+3mg/l BA+0.5mg/l NAA 3.83
BC
2.60
C
0 2.36
CD

½ MS+5mg/l BA+0.5mg/l NAA 5.00
CDE
2.03
A
0 2.17
BC

½ MS+7mg/l BA+0.5mg/l NAA 5.78
DEF
2.04
A
0 2.03
ABC

½ MS+10mg/l BA+0.5mg/l NAA 6.44
F
2.00
C

Hình 4.3: Chồi lan Cymbidium sau 90 ngày nuôi cấy in vitro trên môi
trƣờng có bổ sung BA Hình 4.4: Chồi lan Cymbidium sau 90 ngày nuôi cấy in vitro trên môi
trƣờng có bổ sung BA và NAA.

46
4.1.2. Thí nghiệm 2: Ảnh hƣởng của TDZ và NAA lên quá trình nuôi cấy
in vitro của giống lan Cymbidium
TDZ là chất điều hòa sinh trƣởng thuộc nhóm cytokinin có khả năng kích thích
sự tạo chồi rất mạnh, do đó trong nuôi cấy in vitro ngoài BA ngƣời ta thƣờng sử dụng

BC
2.56
BC
1.64
C

½ MS+0.5mg/l TDZ 4.22
C
6.11
DE
2.56
BC
1.44
BC

½ MS+1 mg/l TDZ 5.56
D
6.78
E
1.67
AB
0.69
A

½ MS+0.05mg/l TDZ+0.5mg/l NAA 2.22
B
3.44
B
2.89
C

CV% 2% 1.78% 3.45% 2.95%
*Các giá trị theo sau bởi chữ cái trong cùng một cột không cùng ký tự biểu hiện sự
khác biệt rất có ý nghĩa về mặt thống kê ở mức độ 0,05.
Nhận xét:
Qua thống kê trắc nghiệm phân hạng các nghiệm thức của thí nghiệm trên cho
thấy sau 60 ngày nuôi cấy in vitro, có những biểu hiện nhƣ sau:
*Số lƣợng phôi soma:
Dựa vào bảng 4.3 cho thấy có sự khác biệt nhau giữa các yếu tố môi trƣờng
đến sự phát sinh phôi soma.

47
TDZ là chất điều hoà sinh truởng thuộc nhóm cytokinin có hoạt tính mạnh
nhằm mục đích cảm ứng tạo phôi vô tính, tuy nhiên ở những môi trƣờng có bổ sung
nồng độ TDZ thấp (TDZ = 0.05mg/l; 0.1mg/l) thì cũng không thấy biểu hiện của sự
phát sinh phôi soma, còn ở môi trƣờng có nồng độ TDZ cao (TDZ = 0.5mg/l; 1mg/l)
khả năng phát sinh phôi soma đƣợc biểu hiện rất rõ. Cũng nhƣ BA khi ta bổ sung kết
hợp giữa TDZ và NAA vào môi trƣờng nuôi cấy thì chỉ với nồng độ thấp (TDZ =
0.05mg/l; 0.1mg/l và NAA = 0.5mg/l) thì đã bắt đầu phát sinh phôi soma. Chứng tỏ
NAA có vai trò trong quá trình phát sinh phôi khi đƣợc xử lý kết hợp với TDZ.
Nhƣ vậy TDZ và NAA có ảnh hƣởng đến khả năng phát sinh phôi soma ở giai
đoạn sau 60 ngày nuôi cấy.
*Số lƣợng protocorm:
Dựa vào bảng 4.3 cho thấy có sự khác biệt nhau giữa các yếu tố môi trƣờng
nuôi cấy đến quá trình tạo protocorm ở giai đoạn sau 60 ngày nuôi cấy.
Ở môi trƣờng ½ MS số protocorm tạo ra là 1.67 và số protocorm tăng dần ở
những môi trƣờng có bổ sung nồng độ TDZ cao, bảng 4.3 còn cho thấy khả năng tạo
protocorm cao khi ta bổ sung kết hợp giữa TDZ và NAA vào môi trƣờng nuôi cấy nhƣ
sau:
- Ở môi trƣờng ½ MS + 0.5mg/l TDZ số protocorm: 6.11.
- Ở môi trƣờng ½ MS + 0.5mg/l TDZ + 0.5mg/l NAA số protocorm: 6.22. Hình 4.5: Chồi lan Cymbidium sau 60 ngày nuôi cấy in vitro trên môi trƣờng
có bổ sung TDZ.
Hình 4.6: Chồi lan Cymbidium sau 60 ngày nuôi cấy in vitro trên môi trƣờng
có bổ sung TDZ và NAA.
ĐC

49
Sau 90 ngày nuôi cấy in vitro đa số phôi soma, protocorm đều hình thành chồi
lan, do đó ở giai đoạn này ta chỉ theo dõi sự sinh trƣởng và phát triển của chồi lan.

Bảng 4.4: Ảnh hƣởng của TDZ và NAA đến sự sinh trƣởng và phát triển
chồi lan Cymbidium sau 90 ngày nuôi cấy in vitro.

Nghiệm thức Số chồi Số lá Số rễ Chiều cao
/ mẫu cấy / chồi / chồi chồi(cm)
½ MS 2.22
A

0 1.93
AB

½ MS+0.05mg/lTDZ+0.5mg/lNAA 3.89
BC
2.37
C
0 3.12
C

½ MS+0.1mg/lTDZ+0.5mg/lNAA 4.67
CDE
2.63
D
0 2.32
B

½ MS+0.5mg/lTDZ+0.5mg/lNAA 5.56
EF
2.17
ABC
0 1.88
A

½ MS+1mg/lTDZ+0.5mg/lNAA 7.22
G
2.10
AB
0 1.77
A


Hình 4.7: Chồi lan Cymbidium sau 90 ngày nuôi cấy in vitro trên môi trƣờng
có bổ sung TDZ.

Hình 4.8: Chồi lan Cymbidium sau 90 ngày nuôi cấy in vitro trên môi trƣờng
có bổ sung TDZ và NAA.