sang màu vàng và dần dần chuyển sang màu nâu xám khi sắp nở (hình 12).
Kết quả này phù hợp với ghi nhận của Ronald và Martin (1992) cho rằng con
cái đẻ trứng hình quả lê vào biểu bì của lá hay tế bào ở mặt dưới của lá.
Trứng bám chặt vào lá bằng một cái cuống. Khi mới đẻ trứng có màu trắng,
và trở nên nâu khi sắp nở và cũng phù hợp với ghi nhận của Phạm Thị Nhất
(2002) cho rằng trứng mới đẻ có màu trong suốt, sau một ngày đêm chuyển
sang màu vàng sáp, dần dần chuyển sang màu nâu xám.
Ổ trứng không có lớp sáp trắng phủ lên. Vì thế khi nhìn bằng mắt
thường chúng ta rất khó phát hiện ra ổ trứng của loài này.
Theo kết quả ghi nhận được ở bảng 6 thì trứng dài 0,19 mm (dao động
từ 0,17 - 0,23 mm), rộng 0,09 mm (dao động từ 0,08 - 0,11 mm). Kết quả này
phù hợp với ghi nhận của Phạm Thị Nhất (2002) cho rằng trứng dài khoảng
0,18 – 0,20 mm và cũng tương đối phù hợp với ghi nhận của Heather (2000)
cho rằng trứng có chiều dài khoảng 0,21 mm, rộng khoảng 0,096 mm.
 Ấu trùng
* Tuổi 1
Qua kết quả quan sát trong quá trình thí nghiệm cho thấy cơ thể ấu
trùng tuổi 1 có màu vàng hơi sậm, chúng có 2 mắt màu nâu đen, 3 cặp chân,
có 2 râu và phía đuôi có 2 lông cứng rõ rệt (hình 12).
Theo kết quả quan sát ở bảng 6, quan sát trên 40 cá thể thì cơ thể ấu
trùng tuổi 1 dài 0,30 mm (dao động từ 0,25 - 0,35 mm), rộng 0,14 mm (dao
động từ 0,12 - 0,16 mm).
* Tuổi 2
Cơ thể ấu trùng tuổi 2 hình bầu dục, màu vàng sáng, không có lớp sáp
trắng phủ lên cơ thể, phía đuôi có 2 lông cứng. Trong giai đoạn tuổi 2, giữa
lưng của ấu trùng dần dần xuất hiện 2 vệt màu vàng cam đối xứng nhau qua
trục của cơ thể, lúc này cơ thể có màu vàng nhạt hơi trong (hình 13).
Theo kết quả ghi nhận ở bảng 6 thì cơ thể ấu trùng tuổi 2 dài 0,40 mm
(dao động từ 0,35 - 0,45 mm), rộng 0,22 mm (dao động từ 0,16 - 0,25 mm).
Bảng 6: Kích thước của rầy phấn trắng Bemisia tabaci Gennadius qua các
giai đoạn

Vệt màu cam
Hình 14: Sự biến đổi của ấu trùng tuổi 3 của rầy phấn trắng Bemisia tabaci
Gennadius
* Tuổi 4 (nhộng)
Nhộng hình bầu dục, giai đoạn đầu, nhộng có màu vàng sáng và trở
nên sậm hơn khi sắp vũ hóa. Kết quả này cũng phù hợp với ghi nhận của
United States Department of Agriculture, whitefly knowledgebase (1995b)
cho rằng nhộng hình oval, màu vàng sáng và trở nên sậm hơn khi sắp vũ hóa.
Giai đoạn nhộng, hai vệt màu cam trên lưng nhộng dần dần biến mất,
hai mắt của chúng lớn dần và nhận thấy rõ khi sắp vũ hóa (hình 15A). Vỏ
nhộng màu trắng, không có các tua sáp xung quanh nhộng (hình 15B). Kết
quả này cũng phù hợp với ghi nhận của United States Department of
Agriculture, whitefly knowledgebase (1995b) cho rằng vỏ nhộng màu trắng,
không có các tua sáp xung quanh nhộng và cũng phù hợp với kết quả ghi
nhận của Phạm Thị Nhất (2002) cho rằng, ở giai đoạn nhộng có thể nhìn thấy
mắt đỏ của con trưởng thành qua tấm lưng trần trong suốt của nó.
Theo kết quả quan sát ở bảng 6 thì ấu trùng tuổi 4 (nhộng) có cơ thể
dài 0,77 mm (dao động từ 0,58 - 0,90 mm), rộng 0,50 mm (dao động từ 0,36
– 0,60 mm).
Hình 15: Nhộng (tuổi 4) (A) và vỏ nhộng (B) của rầy phấn trắng Bemisia
tabaci Gennadius

 Thành trùng
Thành trùng khi mới vũ hóa có cặp cánh trắng trong suốt, sau một vài
giờ phủ lên một lớp bụi phấn trắng. Theo kết quả ghi nhận ở bảng 7 thì thành
trùng có chiều dài sải cánh là 2,02 mm, dao động từ 1,66 - 2,70 mm.
Bảng 7: Kích thước các bộ phận trên cơ thể thành trùng rầy phấn trắng
Bemisia tabaci Gennadius
(T
0

Thí nghiệm được thực hiện ở khoa Nông Nghiệp - Tài Nguyên Thiên
Nhiên, trường Đại Học An Giang, trong điều kiện nhiệt độ trung bình là
31,5
0
C, ẩm độ không khí trung bình là 70%. Quan sát trên 40 ổ trứng và ghi
nhận tỷ lệ trứng nở trung bình của Bemisia tabaci Gennadius là 96,21%, dao
động trong khoảng 75 - 100% (phụ chương 9), cao hơn tỷ lệ nở của
Aleurodicus dispersus Russell (bảng 4).
4.5 So sánh một số đặc điểm sinh học, sinh thái hai loài rầy phấn trắng
Aleurodicus dispersus Russell và Bemisia tabaci Gennadius
4.5.1 Đặc điểm sinh học
Qua kết quả khảo sát như trên cho thấy rằng: hầu hết các giai đoạn
phát triển của loài Bemisia tabaci Gennadius đều ngắn hơn loài Aleurodicus
dispersus Russell. Riêng chỉ có giai đoạn tuổi 1 thì loài Bemisia tabaci
Gennadius có thời gian phát triển dài hơn loài Aleurodicus dispersus Russell
là 0,34 ngày (bảng 8) và thời giai đoạn từ vũ hóa đến đẻ trứng của hai loài là
bằng nhau (1,5 ngày) (bảng 8). Tổng vòng đời của loài Bemisia tabaci
Gennadius ngắn hơn vòng đời của loài Aleurodicus dispersus Russell là 4,14
ngày (bảng 8). Cả ấu trùng và thành trùng của hai loài đều cư ngụ ở mặt dưới
của lá cây ký chủ, chúng thích cư ngụ và đẻ trứng ở mặt dưới của lá non.
Tỷ lệ trứng nở của loài Bemisia tabaci Gennadius (96,21%) cao hơn tỷ
lệ trứng nở của loài Aleurodicus dispersus Russell (94%).
Bảng 8: So sánh thời gian phát triển trung bình của hai loài rầy phấn trắng
Aleurodicus dispersus Russell và Bemisia tabaci Gennadius qua các
giai đoạn
(T
0
TB
= 31,5
0

thành trùng loài Aleurodicus dispersus Russell 1,48 mm (bảng 9).
Bảng 9: So sánh kích thước từng giai đoạn phát triển của Aleurodicus
dispersus và Bemisia tabaci
(T
0
TB
= 31,5
0
C, H
TB
= 70%; đơn vị: mm; n = 40)
Giai đoạn
Aleurodicus dispersus Bemisia tabaci Chênh lệch*
Dài Rộng Dài Rộng Dài Rộng
Trứng
0,28 0,12 0,19 0,09 0,09 0,03
Tuổi 1 0,33 0,14 0,30 0,14 0,03 0,00
Tuổi 2 0,54 0,36 0,39 0,21 0,15 0,15
Tuổi 3 1,06 0,74 0,51 0,29 0,55 0,45
Tuổi 4** 1,74 1,12 0,76 0,49 0,98 0,63
Thành trùng 2,49 1,01 1,48
Ghi chú: * độ chênh lệch của Aleurodicus dispersus so với Bemisia tabaci
** tuổi 4 được xem như giai đoạn nhộng.
n: là số cá thể quan sát.
Chương 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
  
5.1 Kết luận
 Ấu trùng của rầy phấn trắng Aleurodicus dispersus Russell có 4
tuổi, tổng vòng đời khoảng 28 ngày. Thành trùng có cặp cánh trắng, cơ thể
dài khoảng 2 - 3 mm, là loài bướm nhỏ. Cả ấu trùng và thành trùng đều cư trú

Available from:
/>[Accessed 12/10/2004]