Đề tài: Tìm hiểu về cổ vật thuộc một thời kì nào đó phân tích và nhận xét.
Bài làm
Cổ vật là một nguồn sử liệu vật chất nó phản ánh một cách tương đối toàn diện mọi mặt của
đời sống kinh tế, xã hội, văn hóa và cả phần nào đó đời sống chính trị của xã hội và mọi tầng lớp
dân cư. Đồng thời cổ vật còn có giá trị cung cấp thêm tri thức giúp ta hiểu sâu sắc hơn, toàn diện
hơn, phong phú hơn về những sự kiện hay quá trình lịch sử đã được đề cập tới trong các tài liệu.
Từ việc tìm hiểu về cổ vật tôi lấy sử liệu là gốm trong hoàng thành Thăng Long tiêu biểu cho
thời kì này là Gốm thời Trần.
Cuối thời đá cũ - cách ngày nay vài vạn năm, người ta đã biết dùng đất sét để nặn tượng
người và động vật. Có khi họ đã nung các tượng đó trong lửa, nhưng cuộc sống đi săn hái lượm, du
cư khiến con người chưa biết và chưa chế tạo đồ đựng bằng đất nung - tức Đồ gốm.

Bình sành (thời Trần)
Đồ gốm xuất hiện sớm nhất ở Việt Nam - theo tài liệu hiện nay nó xuất hiện từ nền văn hóa
Bắc Sơn, một nền văn hóa đầu thời đá mới có niên đại trên dưới 1 vạn năm.Ở Việt Nam( khoảng thế
kỉ thứ II – III sau công nguyên) đã xuất hiện đồ bán sứ, đồ sứ ngà và một ít men xanh, men nâu
mang nhiều ảnh hưởng của đồ gốm Trung Hoa. Tuy nhiên nó vẫn mang nhiều nét riêng biệt địa
phương tạo điều kiện cho gốm sứ Việt Nam phát triển rực rỡ nhất vào thời Trần. Đồ gốm với mô típ
hình hoa sen cách điệu hết sứ đa dạng, tráng những men hết sức tốt và đẹp: men nâu, men ngọc, men
trắng ngà với hoa văn trang nhã; hoa lá, chim, thú, người hoặc khắc chim hoặc chạm trổ, chạm lộng,
thuần phác mà sống động thanh thoát chứ không rậm, rườm. Cùng những phát hiện quan trọng trong
các dấu tích kiến trúc, một số lượng lớn đồ gốm bán sứ là những vật dụng hàng ngày trong Hoàng
cung qua nhiều thời kì cũng được tìm thấy. Những khám phá này thực sự mở ra một cánh cửa cho
việc nghiên cứu về gốm Thăng Long và gốm trong Hoàng cung Thăng Long qua các triều đại
.
Do phát triển kế thừa trực tiếp từ gốm thời Lý, nên các loại gốm thời Trần cơ bản có phong
cách giống với gốm thời Lý cả về hình dáng, màu men và hoa văn trang trí. Cũng chính vì đặc thù
này nên việc phân tách giữa gốm thời Lý và gốm thời Trần là điều không phải dễ dàng. Tuy nhiên,
dựa vào một số kết quả nghiên cứu kỹ thuật tạo chân đế, hiện nay bước đầu đã có thể phân biệt được
sự khác nhau giữa gốm Lý và gốm Trần. Nhìn chung, kỹ thuật tạo chân đế của gốm thời Trần
thường không được làm kỹ như gốm thời Lý. Về hoa văn trang trí cũng vậy, gốm thời Trần không

Chim: Thường có ở phần dưới thân liễn hay thạp, hình chim giống với chim khách, công, gà
trống. Được mô tả ở tư thế động. Có thể xem qua những cổ vật đã được tìm thấy như: Chiếc thạp
hoa nâu có nắp tìm thấy ở Thanh Hoá(Hoa nâu trang trí trên thân thạp theo hình tròn của thân, lá
hình dấu hỏi tô nâu sen lẫn lá nhọn đầu,khoảng dưới là chim khách đang lò dò bước đi,một loạt
chim khác mỏ nhọn, mặt ngước lên trên, đuôi cong hình lá, hai chân đang sải bước, một con chim cổ
dài như con cò, mỏ há rộng ,cúi xuống như đang bắt mồi. Chiếc liễn hiện đang ở Bảo tàng Thăng
Long thân vẽ 5 con công trong các tư thế động: con cúi đầu tìm mồi,con nghển cổ nhìn trời, con
ngoảnh phía sau, con nhìn phía trước, con lại đang say sưa với 3 con cá cặp ở mỏ.
Chậu hoa nâu trang trí chim và hoa sen thời Trần
Đĩa đài lớn men xanh ngọc nhạt thời Trần
Hình người: Đặc điểm khác biệt lớn nhất của loại gốm hoa nâu thời Trần là hình người được
trang trí khắc chìm dưới men,tô mảng đậm, đều đang ở trạng thái động như: đấu giáo, cưỡi ngựa phi
nước đại, nâng hoa sen, ngước mặt lên trời, đang múa
Bên cạnh đó còn có hoa văn trang trí như: Cá, tôm, Hình thú, Hình mây trời và sóng nước.
Cùng với nhiều loại hình: Thạp gốm, Liễn gốm: Rất phong phú về kiểu dáng và cách trang trí, Ấm,
Bát, Đĩa, Âu, Chậu mộc mạc với nhiều loại khác nhau.
Liễn gốm men( thời Trần)
Nói chung, gốm hoa nâu đã khẳng định sự vượt trội so với nhiều dòng gốm khác cùng
thời( như Thái lan, Nhật Bản ), mang đậm nét tinh tế và ý thức tự cường dân tộc của Người Việt
thời Trần.
Những mảnh đáy bát đĩa vẽ cành hoa cúc bằng
màu xanh coba It, thời Trần
Chồng đĩa lớn vẽ cành hoa cúc màu
nâu sắt, thời Trần
Từ nghệ thuật tạo hoa văn và kỹ thuật tạo tác gốm đầy sáng tạo của cư dân Đại Việt đã mang lại tính
bản địa độc đáo của gốm hoa nâu thời Lý - Trần.
Vì thế chúng ta phải gánh vác trách nhiệm và bảo tồn, phát huy rồi chuyển giao lại cho các
thế hệ mai sau với trách nhiệm cao cả của một nhà Văn hóa học tương lai là phải gìn giữ bảo tồn
một di sản văn hóa vô giá của dân tộc Việt Nam.