Tiểu luận
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI
CẤP CÔNG NHÂN
1
1
MỤCLỤC
2
2
A.MỞĐẦU
Trong thời đại xã hội nào, những người lao động sản xuất trong các
ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ công nghiệp hay những người công nhân
đều có vai trò sáng tạo chân chính ra lịch sử và là những người giữ vai trò
quyết định sáng tạo công cụ sản xuất, gía trị thặng dư và chính trị xã hội. Chủ
nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Mác -
Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện về các quy luật chính trị xã hội của
quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của các hình thái kinh tế xã hội
cộng sản chủ nghĩa. Trong đó, chủ nghĩa xã hội khoa học đã tập chung nghiên
cưú những nguyên tắc căn bản, những điều kiện, con đường, hình thức,
phương pháp đấu tranh của giai cấp công nhân để thực hiện chuyển biến từ
chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa xã hội.
Từ vai trò to lớn của giai cấp công nhân, việc khẳng định sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân cóý nghĩa quan trọng cả về lý luận lẫn thực tiễn.
Trước sự khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ởĐông Âu và
Liên xô, nhiều người đã bộc lộ sự dao động và hoài nghi về sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân.Bọn cơ hội xét lại và các thế lực chống cộng có cơ hội
mới để phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, vai trò lãnh đạo của
Đảng cộng sản và chủ nghĩa xã hội.
Trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại
hoáđang diễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở trong thời kỳ thoái
trào, thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quáđộ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động, tiêu

Để giải quyết các câu hỏi trên, ta xét những luận cứ về lýluận .
I. Khái niệm giai cấp công nhân
Chính C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ: “Vấn đề làở chỗ tìm hiểu xem giai
cấp vô sản thực ra là gì và phù hợp với tồn tại ấy của bản thân nó, giai cấp vô
sản buộc phải làm gì về mặt lịch sử “. Để chỉ giai cấp công nhân, các nhà kinh
điển dùng nhiều khái niệm như: giai cấp vô sản, giai cấp xã hội, giai cấp công
nhân hoàn toàn chỉ dựa vào việc bán sức lao động của mình và lao động
làm thuêở thế kỷ XIX, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại,
giai cấp công nhân đại công nghiệp như những cụm từđồng nghĩa để biểu thị
một khái niệm.
Trong các thuật ngữ này, tuỳ từng điều kiện mà ta sử dụng. Tuy nhiên,
các thuật ngữđóđều nói lên: Giai cấp công nhân- con đẻ của nền đại công
nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến,
cho phương thức sản xuất hiện đại. Ngoài các thuật ngữ trên, C.Mác và
Ph.Ăngghen còn dùng những thuật ngữ có nội dung hẹp hơn để chỉ các loại
công nhân trong các ngành khác nhau, trong các giai đoạn khác nhau của
công nghiệp như: công nhân cơ khí là công nhân làm trong ngành cơ khí;
công nhân dệt là công nhân làm trong ngành dệt; công nhân công trường thủ
công là công nhân làm trong các công trường; công nhân nông nghiệp là công
nhân làm trong ngành nông nghiệp có sử dụng các trang thiết bị của công
nghiệp
Mặc dù các thuật ngữ trên có nhiều tên gọi khác nhau như thế nào đi nữa
thìtheo C.Mác và Ph.Ăngghen chúng vẫn chỉ mang hai thuộc tính căn bản.
5
5
Thứ nhất, về phương thức laođộng, phương thức sản xuất: Giai cấp công
nhân là lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính
chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hoá cao.
Thứ hai, về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: đó là những
người laođộng không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư

của công việc sản xuất; sản phẩm của họ mang tính chất xã hội.
Giai cấp công nhân cũng khác với vô sản lưu manh.Đó là giai cấp công
nhân không có tư liệu sản xuất, họ tồn tại được là nhờ bị bóc lột giá trị thặng
dư. Còn giai cấp tư sản, họ có nhiều tư liệu sản xuất nhưng lại không có sức
laođộng, họ phải thuê giai cấp công nhân và bóc lột sức lao động của giai cấp
công nhân để tồn tại. Đây chính là hai mặt của một vấn đề.
Dưới chếđộ chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân lại là những người
laođộng tự do, những người bán sức lao động để sống, họ là những người làm
công ăn lương (hay làm thuê), là lao động trong lĩnh vực công nghiệp.
Ngày nay, với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản trong nửa sau của thế
kỷ XX, bộ mặt của giai cấp công nhân hiện đại có nhiều thay đổi khác
trước.Từ dự kiến của C.Mác và Ph.Ăngghen, giai cấp công nhân xét về diện
mạo có nhiều biến đổi. Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội hiện
nay đã vượt xa trình độ văn minh công nghiệp trước đây, sự xã hội hoá và
phân công lao động xã hội mới, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại; các
hình thức bóc lột giá trị thặng dư đã làm cho diện mạo của giai cấp công
nhân hiện đại không còn giống với những mô tả của C.Mác trong thế kỷ XIX.
Tuy thế nhưng giai cấp công nhân hiện đại vẫn tồn tại, vẫn có sứ mệnh lịch sử
của mình trong xã hội tư bản hiện đại; những thuộc tính cơ bản của giai cấp
công nhân mà C.Mác đã phát hiện ra vẫn còn nguyên giá trị.
Hiện nay, cơ cấu ngành nghề của giai cấp công nhân đã có nhiều thay đổi
to lớn.Bên cạnh lực lượng công nhân truyền thống, xuất hiện công nhân trình
độ tựđộng hoá với việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin vào sản
xuất.Bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống, xuất hiện công nhân
7
7
hoạt động ở lĩnh vực dịch vụ. Thực tế, ở các nước tư bản, công nhân trong các
ngành dịch vụ này chiếm 50% đến 70% lao động.Tuy nhiên, điều này không
hề làm giảm vai trò của giai cấp công nhân trong nền kinh tế và ngay cả tỷ
trọng của giai cấp công nhân trong dân cư. Bởi vì những người làm thuê trong

thuê trong các doanh nghiệp tư nhân. Xét về tư cách giai cấp, họ còn là những
người làm chủ, nhưng xét về góc độ cá nhân, những người này vẫn bị bóc lột
giá trị thặng dư, do đó họ vẫn mang hai thuộc tính cơ bản của giai cấp công
nhân. Do vậy họ vẫn nằm trong giai cấp công nhân.
Tóm lại, căn cứ vào hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân, ta có
thể nói: những người lao động trong các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ
công nghiệp là công nhân, còn những người làm công ăn lương phục vụ trong
các ngành khác như y tế, giáo giục, văn hoá, dịch vụ( không liên quan đến sản
xuất công nghiệp) là những người lao động nói chung, họđang được thu hút
vào các tổ chức công đoàn nghề nghiệp nhưng họ không phải là công nhân.
Dưới chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân trở thành giai cấp nắm chính
quyền, thành giai cấp thống trị nhưng không thành giai cấp bóc lột, họ có
nhiệm vụ lãnh đạo cuộc đấu tranh cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, đại
biểu cho toàn thể nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất cơ bản
đãđược công hữu hoá.
Sau khi xoá bỏđược mọi giai cấp, giai cấp công nhân sẽ không còn nữa.
Lúc đó, công nhân sẽ như mọi laođộng được giải phóng, đều cóđiều kiện phát
triển tự do và toàn diện.
Có thể nói, những quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về hai tiêu
chí cơ bản của giai cấp công nhân cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, vẫn là
cơ sở phương pháp luận để chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại,
đặc biệt làđể làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời
đại ngày nay. Từ hai tiêu chí trên ta có thểđịnh nghĩa: “Giai cấp công nhân là
một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình hình
thành và phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của
lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao; là lực lượng sản
9
9
xuất cơ bản tiên tiến, trực tiếp hoặc tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản
xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực lượng chủ yếu của

mâu thuẫn về quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa mà tập trung là sở hữu tư bản
chủ nghĩa, kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất. Khi lực lượng sản
xuất phát triển, quan hệ sản xuất như cũ thì xuất hiện giai cấp mới để giải
phóng quan hệ sản xuất cũ, đó chính là giai cấp công nhân.
Ba là: việc giai cấp công nhân đứng lên đấu tranh để giải phóng giai cấp,
điều đó không có nghĩa chỉ giải phóng giai cấp mà tập trung giải phóng xã hội
và giải phóng con người vì giai cấp công nhân có lợi ích phù hợp với nhân
dân lao động, với dân tộc và với nhân loại.
Từ những kết luận của C.Mác và Ph.Ăngghen và những khẳng định về
giai cấp công nhân hiện đại là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, có khả
năng tổ chức và lãnh đạo toàn thể nhân dân lao động tiến hành cuộc cải biến
cách mạng, từ hình thái kinh tế xã hội tư bản sang hình thái kinh tế xã hội
cộng sản chủ nghĩa, giải phóng nhân loại khỏi ách áp bức, bất công và mọi
hình thức bóc lột. Hay nói cách khác, nội dung tổng quát sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân là: xoá bỏ chếđộ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chếđộ người
bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể
nhân loại khỏi sựáp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản
văn minh.
Ph.Ăngghen viết:” Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy- đó là sứ
mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại ”. Còn Lênin đã chỉ rõ:” Điểm chủ
yếu trong học thuyết của C.Mác làở chỗ nó làm sáng tỏ vai trò lịch sử thế giới
của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội chủ nghĩa”.
Nội dung thực chất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ởđây
chính là:
Trong lĩnh vực kinh tế: giai cấp công nhân tiến hành xoá bỏ chếđộ tư
hữu tư nhân tư liệu sản xuất, xây dựng chếđộ công hữu tư liệu sản xuất, nâng
11
11
cao năng suất laođộng thoả mãn từng bước nhu cầu phát triển của nhân dân.
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong lĩnh vực này chỉ rõ mục tiêu

kinh tế xã hội. Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân phải được thực hiện
trên toàn thế giới.Vàđể thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là
một quá trình lâu dài, gian khổ, phức tạp, nên những người cộng sản phải kiên
trì, không nóng vội, nó phải đợc tiến hành hai giai đoạn: tập trung lực lượng
để giành chính quyền và tập trung lực lượng để xây dựng chếđộ xã hội mới.
Trong giai đoạn đầu, giai cấp công nhân và chính đảng của mình tiến
hành cuộc đấu tranh giành chính quyền của cách mạng vô sản. Các bước đấu
tranh đó gồm: thiết lập một chính đảng cộng sản, đề ra cương lĩnh chính trị,
đường lối chiến lược, sách lược, mục tiêu, phương hướng, biện pháp, giải
pháp…;liên minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp công nhân
là giai cấp lãnh đạo cách mạng; tạo tình thế nhưđiều kiện khách quan trên thế
giới và trong nước…Khi cách mạng vô sản thắng lợi sẽđập tan nhà nước tư
sản, xây dựng nhà nước chuyên chính vô sản; xoá bỏ phương thức sản xuất tư
bản chủ nghĩa (bản chất là chếđộ tư hữu tư nhân về tư liệu sản xuất); kế thừa
có chọn lọc tri thức văn hoá truyền thống dân tộc và tri thức văn hoá thời đại.
Trong giai đoạn hai, khi đã giành được chính quyền – thời kỳ quáđộ xây
dựng chủ nghĩa xã hội: Đảng cộng sản và giai cấp công nhân phải tiếp tục đấu
tranh giai cấp trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, với mục đích là giữ
vững chính quyền cách mạng (xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ
nghĩa):Về chính trị, quyền lực nhà nước thể hiện ý chí của dân. Nhà nước vô
sản có hệ thống chính trị gồm Đảng cộng sản, nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa và các tổ chức chính trị, nhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân
và nhân dân laođộng. Trong công tác đối nội vàđối ngoại sẽ sử dụng bạo lực
trấn áp thù trong giặc ngoài. Về kinh tế, mục đích làđạt được năng suất lao
động cao, nguyên tắc phân phối là làm theo năng lực, hưởng theo lao động; sử
dụng các thành phần kinh tế, các hình thức sở hữu: sở hữu toàn dân (sở hữu
nhà nước), sở hữu tập thể, sở hữu cá thể, sở hữu tư bản nhà nớc, sở hữu tư
nhân. Do đó cần nắm vững cơ chếĐảng cộng sản lãnh đạo, nhà nước pháp
13
13

14
bản.Họđại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến nhất với trình độ xã hội hoá
ngày càng cao.Nhưng chủ nghĩa tư bản lại được xây dựng trên nền tảng của
chếđộ chiếm hữu tư nhân về tư lệu sản xuất mà giai cấp tư sản làđại diện.Bởi
thế, ở phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa luôn luôn tồn tại mâu thuẫn giữa
lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao (mà giai cấp công
nhân làđại diện) với quan hệ sản xuất có tính chất chiếm hữu tư nhân (mà giai
cấp tư sản làđại diện).Đây là mâu thuẫn cơ bản vốn có và không thể khắc
phục được nếu không xoá bỏđợc chếđộ tư bản.Biểu hiện về mặt chính trị, xã
hội của mâu thuẫn cơ bản đó là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp
tư sản.Sự vận động phát triển của những mâu thuẫn tất yếu trên dẫn đến cách
mạng xã hội chủ nghĩa, dẫn tới sự sụp đổ của chủ nghĩa tư bản và thắng lợi
của chủ nghĩa xã hội. Như vậy giai cấp công nhân gắn liền với nền laođộng
sản xuất vật chất, đi liền sự phát triển của công nghiệp ngày càng hiện đại kể
cả khi xuất hiện nền kinh tế tri thức.
Do không có tư liệu sản xuất, giai cấp công nhân phải bán sức lao
động làm thuê, bị nhà tư bản chiếm đoạt giá trị thặng dư, bị lệ thuộc hoàn
toàn vào quá trình phân phối các kết quả lao động của chính họ. Trong nền
sản xuất tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân bị toàn bộ giai cấp tư sản bóc
lột, là giai cấp trực tiếp đối kháng với giai cấp tư sản, không có quyền trong tổ
chức, điều hành lao động, phân phối sản phẩm lao động. Do đó giai cấp công
nhân không được làm chủ trong xã hội tư bản chủ nghĩa. Họ bị bần cùng hoá
so với giai cấp tư sản (bị bóc lột trong quá trình sản xuất, ngoài quá trình sản
xuất và bị bóc lột theo chiều sâu).
Giai cấp công nhân hiện nay ở các nớc tư bản cóđời sống vật chất cao
vẫn bị bóc lột, bần cùng hoátheođúng nghĩa của nó. Công nhân có cổ phần,
tức làđã ra nhập vào quá trình sản xuất, điều hành sản xuất đó là công nhân tư
bản nhân dân nhưng con số này vẫn còn rất khiêm tốn. Còn ở các nớc tư bản
phá triển, công nhân bị bóc lột cao hơn rất nhiều, từ 200% tới 300% và sự
chênh lệch giàu nghèo cũng khá cao. Trong tất cả các giai cấp đang đối lập

16
động khác trong công cuộc xoá bỏáp bức, bóc lột của chủ nghĩa tư bản, xây
dựng thành công xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.
Giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, tính triệt
đểđóđược thể hiện trong các lĩnh vực kinh tế xã hội: Về kinh tế, lợi ích của
giai cấp công nhân đối lập với lợi ích của giai cấp tư sản, họ là những người
không có tư liệu sản xuất, làm thuê cho các nhà tư bản và bịáp bức bóc lột
nặng nề. Vì thế, họ phải đứng thực hiện cuộc cách mạng vô sản thành công,
đa họ từđịa vị của người làm thuê trở thành người làm chủ bản thân, và làm
chủ xã hội. Về xã hội, khi làm cách mạng, giai cấp công nhân đa cách mạng
đến thành công, đập tan nhà nước tư sản, thiết lập nhà nước chuyên chính vô
sản – nhà nước của giai cấp vô sản. Tính triệt để cách mạng của giai cấp công
nhân còn được thể hiện ở chỗ nóđược vũ trang bởi hệ tư tưởng tiên tiến là học
thuyết Mác – Lênin được đội ngũ tiên phong của nó làĐảng cộng sản lãnh
đạo.
Giai cấp công nhân là giai cấp có tính tổ chức kỷ luật cao: Điều kiện sản
xuất tập trung và trình độ kỹ thuật ngày càng hiện đại, cơ cấu tổ chức sản xuất
chặt chẽđã tôi luyện cho giai cấp công nhân hiện đại tính tổ chức và kỷ luật
cao, tác phong công nghiệp; trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp tư sản
thống trị, giai cấp công nhân phải đoàn kết lại, tổ chức chặt chẽ và có tính
cách mạng cao vì cách mạng đòi hỏi đúng thời điểm, thời cơ thuận lợi mới có
thể thành công.
Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế: Gắn với nền công
nghiệp hiện đại, chẳng những giai cấp công nhân có trình độ xã hội hoá ngày
càng cao ở mỗi nước mà còn có mối quan hệ quốc tế ngày càng tăng. Giai cấp
công nhân ở các nước tư bản nói chungđều cóđịa vị kinh tế xã hội giống nhau.
Vì vậy họ có mục tiêu đấu tranh chung là xoá bỏ chếđộáp bức bóc lột tư bản
chủ nghĩa, xây dựng chếđộ xã hội chủ nghĩa, không còn tình trạng người áp
bức bóc lột người. Mặt khác, giai cấp tư sản cũng là một lực lượng quốc tế
17

18
18
quả nào đấy nhưng vẫn không sao khắc phục được mâu thuẫn cơ bản của xã
hội tư bản. Dù nơi này hay nơi khác, nền kinh tế tư bản chủ nghĩa vẫn có khả
năng phát triển, nhưng phải thường xuyên đương đầu với các cuộc khủng
hoảng nặng nề, với nhiều cơn suy thoái và nạn thất nghiệp thường xuyên
không tránh khỏi của hàng chục triệu người. Phong trào đấu tranh của giai cấp
công nhân tuy đang đứng trước những thử thách nặng nề, nhưng bức tranh
toàn cảnh của sự phát triển lực lượng sản xuất thế giới vẫn đang chuẩn bị
những tiền đề khách quan cho giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử
của mình dù có trải qua những bước thăng trầm, quanh co, nhng nó vẫn tiếp
tục diễn ra theo quy luật khách quan của lịch sử.
Thứ ba, hiện nay, giai cấp công nhân đã, đang và sẽ phấn đấu trở thành
lực lượng lãnh đạo xã hội, nắm quyền lực nhà nước bằng nhiều con đường
khác nhau.Bởi lẽđây là lực lượng duy nhất đại diện cho lực lượng sản xuất
hiện đại, cho phương thức sản xuất tiên tiến.Giai cấp công nhân là người đại
diện cho lợi ích và quyền lực của nhân dân, của nhân loại tiến bộ.
Thứ tư, phải chăng, hiện nay trong các nước tư bản phát triển, giai cấp
công nhân không còn bị bóc lột như trước, đã “trung lưu hoá” và có cổ phần
trong xí nghiệp, cho nên giai cấp công nhân không có tinh thần cách mạng nh
trước, không còn có thểđóng vai trò lãnh đạo cách mạng trong cuộc đấu tranh
chống chủ nghĩa tư bản. Chủ nghĩa Mác- Lênin không quan niệm một giai cấp
có khả năng lãnh đạo cách mạng vì nó nghèo khổ nhất.Mưu toan đem sự
nghèo khổđể luận giải sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là sự xuyên tạc
trắng trợn những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin.Sự thực, ở những nước
tư bản phát triển, đời sống của một bộ phận không nhỏ trong giai cấp công
nhân đãđược cải thiện.Một bộ phận công nhân đã có mức sống cao hơn.Song
điều đó không có nghĩa là công nhân ở các nước đó không bị bóc lột hoặc bị
bóc lột không đáng kể. Một số công nhân có cổ phần, cổ phiếu trong công ty
nhưng điều đó không hề làm thay đổi một sự thật là toàn bộ tư liệu sản xuất tư

chủ nghĩa và từng bớc xây dựng thành công xã hội mới – xã hội xã hội chủ
nghĩa và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới.
20
20
Để hoàn thành sứ mệnh lịch sửđó, giai cấp công nhân phải tự tổ chức ra
chính Đảng của mình, tiến hành cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa, thiết lập
chuyên chính vô sản, thực hiện quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội
mới – xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa.
III. Vai trò của Đảng cộng sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân
Để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, Đảng cộng sản là
nhân tố quyết định trước tiên.
Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống giai cấp tư sản, trải qua
nhiều giai đoạn từ thấp đến cao, từ tự phát đến tự giác. Yếu tố cóý nghĩa
quyết định sự chuyển biến về chất là sự thâm nhập của chủ nghĩa Mác vào
phong trào công nhân.Sự thâm nhập đó dẫn đến sự hình thành chính Đảng của
giai cấp công nhân. Sau khi ra đời, Đảng cộng sản với vai trò là người tiếp tục
sự nghiệp kết hợp chủ nghĩa Mác với phong trào công nhân trên quy mô lớn
hơn nhằm giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản, đã xây
dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
Trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản, chỉ khi nào giai cấp công
nhân tự tổ chức ra chính Đảng của mình để lãnh đạo thì cuộc đấu tranh mới
có thểđảm bảo giành được thắng lợi trọn vẹn.
Đảng cộng sản là bộ phận không thể tách rời của giai cấp công
nhân.Mục đích và lợi ích của Đảng và của giai cấp công nhân là thống
nhất.Không cóĐảng cộng sản – hạt nhân chính trị của phong trào công nhân,
bản thân giai cấp công nhân không thể trở thành lực lượng chính trịđộc lập,
cũng không thể trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạng.
Đảng cộng sản là người đại diện chân chính cho lợi ích của giai cấp công
nhân và lợi ích dân tộc. Trong phạm vi một nớc đồng thời cũng vì lợi ích

tính chất toàn diện, triệt để, lâu dài. Thể hiện: xoá bỏ tận gốc chếđộ người bóc
lột ngời, xoá bỏ phân chia giai cấp áp bức giai cấp và bóc lột giai cấp; vìđược
tiến hành trên tất cả các lĩnh vực xã hội từ cơ sở hạ tầng tới kiến trúc thượng
tầng, từ sinh hoạt vật chất đế sinh hoạt tinh thần, nên đây là cuộc cách mạng
lôi cuốn đợc đông đảo quần chúng nhân dân, đem lại quyền lợi cho sốđông
nhân dân lao động, như Lênin đã từng nói: ”cách mạng xã hội chủ nghĩa là
ngày hội quần chúng”; đây là cuộc cách mạng mang tính chất lâu dài, gian
khổ và phức tạp vì nó mới và chưa có trong lịch sử, do đó phải vừa làm, vừa
rút kinh nghiệm, vừa bổ xung…
C.Mác và Ph.Ăngghen coi cách mạng xã hội chủ nghĩa là một quá trình
liên tục và nhấn mạnh quá trình liên tục, nhưng được chia làm hai giai đoạn:
giành chính quyền và chuyển lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Hai ông đãđặt
hy vọng nhiều vào điều kiện nổ ra của cách mạng xã hội chủ nghĩa: nổ ra ở
những nước tư bản phát triển và thắng lợi đồng loạt ở các nớc tư bản phát
triển. Với những nước chậm phát triển theo C.Mác và Ph.Ăngghen khi nghiên
cứu về vấn đề này coi đó là một bộ phận của cách mạng vô sản. Nếu cách
mạng xã hội nổ ra ở những nước này thì giai cấp công nhân cần làm : phải
biết kết hợp giữa phong trào công nhân với phong trào nông dân, đồng thời
kết hợp với lực lượng tư sản để chống phong kiến (tức là lật đổ hình thái kinh
23
23
tế xã hội cũ và thay thế vào đó là hình thái kinh tế xã hội mới cao hơn) bằng
đấu tranh giai cấp hay cách mạng xã hội chủ nghĩa; trong khi kết hợp tư sản
đánh phong kiến, giai cấp công nhân phải ủng hộ mọi phong trào dân chủ,
đồng thời độc lập về mặt đường lối, phải hớng tới mục tiêu xã hội chủ nghĩa;
giai cấp công nhân phải lôi kéo được lực lượng và phát triển lực lượng; trong
khi đi với giai cấp tư sản đánh chếđộ phong kiến, giai cấp công nhân phải độc
lập đường lối, chỉ có thể liên minh tạm thời với giai cấp phong kiến.
Còn với Lênin, ông đã phân tích điều kiện cụ thể nước Nga vàđa ra quan
điểm phát triển tư tưởng C.Mác và Ph.Ăngghen. Những quan điểm đó là:

năng xuất lao động.
Trên lĩnh vực văn hóa: tạo sự chuyển biến trong phương thức và nội
dung sinh hoạt tư tưởng đểảnh hưởng tới sự phát triển; kế thừa, nâng cao, phát
triển giá trị truyền thống văn hoá dân tộc; tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại;
xây dựng nền văn hoá mới theo lập trường của giai cấp công nhân là giải
phóng con người về mặt tinh thần.
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân làđấu tranh xoá bỏ xã hội tư
bản và từng bớc xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa công sản
trên phạm vi toàn thế giới. Quá trình đó chỉđược thực hiện thông qua cuộc
cách mạng xã hội chủ nghĩa và cách mạng xã hội chủ nghĩa là một tất yếu lịch
sử vì: nguyên nhân sâu xa dẫn đến cách mạng xã hội chủ nghĩa là mâu thuẫn
vốn có trong lòng xã hội tư bản, đó là mâu thuẫn giữa sự phát triển của lực
lượng sản xuất đến trình độ xã hội hóa cao với quan hệ sản xuất dựa trên
chếđộ chiếm hữu tư nhân tư liệu sản xuất, mà quan hệ sản xuất này đã trở nên
lỗi thời, kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất. Biểu hiện về mặt chính
trị xã hội của mâu thuẫn cơ bản đó là mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân với
giai cấp tư sản- đây là mâu thuẫn đối kháng và không thểđiều hòa, mâu thuẫn
này trực tiếp dẫn đế cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Khi chủ nghĩa tư bản bước sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc thì một
mặt những mâu thuẫn trên phát triển càng gay gắt, đồng thời xuất hiện thêm
25
25