Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
đặc điểm
một số bộ côn trùng
có liên quan
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
1. khái niệm
Môn khoa học nghiên cứu những cơ thể khác nhau nhằm phân biệt và xác định mối
quan hệ thân thuộc và nguồn gốc phát sinh giữa chúng gọi là phân loại học.
Trong việc phân loại côn trùng cần chu ý những nguyên tắc:
Nguyên tắc so sánh,
Nguyên tắc sinh vật học
Nguyên tác cổ sinh vật học
Và chú ý các vấn đề sau:
Mức độ phân hoá về thân thể côn trùng thành 3 bộ phận khác nhau: Đầu,
ngực, bụng.
Số lợng cánh, phân bố mạch cánh và độ rắn của cánh.
Sự cấu tạo của bộ phận miệng.
Các kiểu biến thái của côn trùng.
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
2. Đơn vị phân loại côn trùng
Kingdom Giới Động vật
Phyla Ngành Chân đốt
Classis Lớp Côn trùng
Ordo Bộ Cánh vẩy
Familia Họ Ngài khô lá/ Ngài kén
Genus Giống/Chi Sâu róm
Species Loài Sâu róm thông
Quy tắc chung viết tên khoa học loài côn trùng:

Bộ cánh cứng
Bộ cánh màng
Bộ hai cánh
Bộ cánh vẩy
3. Đặc điểm một số bộ côn trùng
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
Các loài bọ ngựa có kích thớc thân thể lớn. Đầu
hình tam giác cử động đợc. Râu đầu hình lông
cứng. Mắt kép lồi to, có 2 mắt đơn ở đỉnh đầu.
Miệng gặm nhai. Ngực trớc rất dài, chân trớc là
chân bắt mồi, bàn chân có 5 đốt. Cánh trớc là
cánh da dài hẹp, cánh sau là cánh màng hình tam
giác. Khi không bay cánh đợc xếp hình mái nhà
trên lng.
Sâu con và sâu trởng thành đều ăn thịt các loài
côn trùng khác. Bọ ngựa là loài côn trùng có ích.
Thờng gặp họ bọ ngựa ( Mantidae) gồm các
giống Mantis, Yenodera và Statilia.
Bộ bọ ngựa (Mantodea)Bộ bọ ngựa (Mantodea)
3. Đặc điểm một số bộ côn trùng
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
3. Đặc điểm một số bộ côn trùng
Trên thế giới đã phát hiện đợc 2700 loài.
Kích thớc thân thể nhỏ, mềm. Râu đầu hình chuỗi hạt.
Miệng gặm nhai. Bàn chân 4 đốt.
Có cánh hoặc không có cánh.
Mối giống có 2 đôi cánh màng dài hơn thân thể, cánh
trớc và cánh sau có hình dạng và kích thớc giống

Bộ cánh thẳng (Orthoptera)Bộ cánh thẳng (Orthoptera)
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
3. Đặc điểm một số bộ côn trùng
Bộ này các loài ve sầu, rệp sáp, trên thế giới đã phát hiện đợc 32.000 loài.
Kích thớc thân thể từ nhỏ đến lớn.
Râu đầu hình lông cứng, hình lông chim, hình sợi chỉ. Có 3 mắt đơn hoặc
không có.
Miệng chích hút ngắn, vòi có phân đốt và mọc ra ở phía sau của đầu.
Có 2 đôi cánh, cánh trớc là cánh màng hoặc kitin yếu, cánh sau là cánh
màng ngắn hơn cánh trớc một ít.
Một số loài chỉ có một đôi cánh màng mạch đơn giản hoặc không có cánh.
Khi không cánh bay cánh xếp hình mái nhà trên lng. Bàn chân có từ 1-3
đốt.
Con cái thờng có ống đẻ trứng rất phát triển.
Các loài thuộc bộ cánh đều, trừ sâu con thuộc họ ve sầu sống ở trong đất
còn phần lớn sống ở trên cây và mỗi loài thờng chỉ chích hút nhựa ở một
bộ phân nhất định của một vài loài cây.
Cây bị chúng chích hút nhựa thờng sinh trởng phát triển kém, cằn cỗi,
đôi khi làm chết cây.
Một số loài chích hút tạo ra các bớu cây hoặc là vật trung gian truyền
bệnh cây.
Họ ve sầu ( Cicadidae), Họ rệp ống ( Aphididae), Họ rệp sáp ( Coccidae).
Bộ cánh đều (Homoptera)Bộ cánh đều (Homoptera)
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
3. Đặc điểm một số bộ côn trùng
Trên thế giới đã phát hiện đợc 23.000 loài.
Kích thớc thân thể trung bình.
Râu đầu hình sợi chỉ có 5 đốt hoặc ít hơn. Có 2 mắt đơn

Nhộng là nhộng trần.
Bộ cánh cứng đợc chia làm 2 bộ phụ chủ yếu: Bộ phụ ăn thịt và bộ phụ đa
thực.
Bộ phụ ăn thịt: Adephaga: Những loài thuộc bộ phụ này có các đốt chậu chân
sau nằm chéo qua mảnh bụng thứ nhất và nhô sang cả mảnh bụng của đốt
bụng thứ hai. Bàn chân có 5 đốt. Bụng có 6-7 đốt. họ hành trùng( Carabidae),
Họ hổ trùng ( Cicindelidae).
Bộ phụ đa thực: Polyphaga: Những loài thuộc bộ phụ này có các đốt chậu
chân sau không nằm chéo hết mảnh bụng của đốt phụ thứ nhất. Bàn chân có
từ 3-5 đốt. Bụng có từ 5-6 đốt. Họ xén tóc ( Cerambycidae), Họ bổ củi (
Elateridae), Họ bọ hùng ( Scarabacidae), Họ vòi voi ( Curculionidae), Họ bọ
rùa ( Coccinellidae), Họ mặt quỷ ( Histeridae), các Họ mọt ( Ipidae, Lyctidae,
Platypodidae)
3. Đặc điểm một số bộ côn trùng
Bộ cánh cứng (Coleoptera)Bộ cánh cứng (Coleoptera)
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
Bộ này bao gồm các loài bớm và ngài, ngời ta biết khoản 112000 loài.
Kích thớc thân thể từ nhỏ đến lớn .
Râu đầu có nhiều dạng khác nhau : Sợi chỉ, lông chim, răng lợc, dùi
đục.
Miệng kiểu miệng hút.
Râu môi dới phát triển, không có râu hàm dới.
Có hai đôi cánh màng đợc bao phủ bởi các vẩy nhỏ. Cánh sau nhỏ hơn
cánh trớc. Một số rất ít cánh thoái hoá hoặc không có.
Bàn chân có 5 đốt .
SN có 3đôi chân ngực, có từ 2-5 đôi chân bụng. Cuối chân bụng có các
dạng móc khác nhau.
Thân thể sâu non có loài nhẵn nhụi, có loài có nhiều lông, thậm chí có
các túm lông hoặc bới lông độc. Phần lớn sâu non có tuyến tơ ở miệng

Ngời ta đã biết khoảng 105.000 loài.
Kích thớc thân thể từ nhỏ xíu đến lớn.
đầu các loài đều hớng xuống dới.
Râu đầu có nhiều dạng khác nhau: hình đầu gối, hình răng lợc, hình lông chim có 10 đốt hoặc nhiều hơn.
Miệng có hai kiểu gặm nhai và gặm hút.
có hai đôi cánh, cánh trớc lớn hơn cánh sau. Một số loài cánh ngắn hoặc không có (kiến).
Trừ chân sau của ong thợ là chân lấy phấn còn phần lớn là chân đi, bàn chân có 5 đốt.
con cái có ống đẻ trứng rất phát triển, đôi khi còn dài hơn thân thể và một số loài biến thành kim đốt.
Sâu non có đầu phát triển, không có chân hoặc có 3 đôi chân ngực và có từ 6-8 đôi chân bụng. Chân bụng
không có móc.
Nhộng là dạng nhộng trần nằm trong kén tơ hoặc buồng nhộng (ong ăn lá mỡ). Các loài thuộc bộ cánh màng
thờng sống ở trên cây, trong đất và trong cơ thể các loài côn trùng khác.
Bộ phụ bụng rộng (Phytophaga) có đặc điểm chỗ nối giữa ngực và bụng rộng. Chân có hai đốt chuyển. con cái có
ống đẻ trứng hình răng ca hoặc hình kim. Sâu non ăn thực vật.
Bộ phụ này gồm các họ: họ ong đục thân (Siricidae) và nhiều họ ong ăn lá nh: Tenthredinidae, Diprionidae,
agridae,
Bộ phụ ong ký sinh (Parasitica) có đặc điểm chỗ nối giữa ngực và bụng thờng có 2 đốt bụng thắt nhỏ lại. Một số loài
không có cánh. Chân có từ 1-2 đốt chuyển.
Con có ống đẻ trứng hình kim.
Sâu non không có chân, màu trắng hình giun. Nhộng trần nằm trong kén hoặc không có kén. Bộ phụ này gồm nhiều
họ ong ký sinh nh họ ong cự phong (Ichneumonidae), họ ong kén (Braconidae), họ ong đùi to (Chalcididae)
Bộ phụ ong đốt (Aculeata) có đặc điểm chỗ nối giữa ngực và bụng cũng thắt nhỏ lại. Chân có một đốt chuyển. Một số
loài không có cánh. Con cái có kim đốt. sâu non không có chân màu trắng.
Bộ phụ này gồm nhiều họ có ý nghĩa trong lâm nghiệp nh họ ong mật (Apidae), họ kiến (Formicidae), họ ong
vàng(Vespidae), họ ong đào (Sphecidae).
Bộ cánh màng (Hymenoptera)Bộ cánh màng (Hymenoptera)
Lê Bảo Thanh Bộ môn Bảo vệ thực vật rừng ĐT: 0912.387.359
Chơngiv: Đặc điểm của một số bộ côn trùng có liên quan
Bộ hai cánh bao gồm các loài Ruồi, Muỗi, ngời ta đã biết khoảng 87.000 loài.
Kích thớc thân thể từ nhỏ đến lớn. Thân thể tơng đối nhẹ nhàng.