Nang gan- Chẩn đoán và điều trị

Nang gan (simple hepatic cyst) là một sang thương lành tính và khá phổ biến.
Khoảng 5% dân số có một hay vài nang trong gan. Đôi khi nang gan được phát
hiện tình cờ khi siêu âm, nội soi ổ bụng hay phẫu thuật mở. Trong phần lớn các
trường hợp, nang gan không biểu hiện bất kỳ một triệu chứng nào. Chỉ khoảng 10-
15% người có nang gan là có triệu chứng và cần đến sự can thiệp của y khoa.

Nang gan được cho là có nguyên nhân bẩm sinh. Giả thiết được công nhận nhiều
nhất cho rằng nang gan là kết quả của sự dãn của microhamartomas, một sang
thương tạo thành do sự bất toàn trong quá trình định dạng của biểu mô ống mật
trong thời kỳ phôi thai.

Về mặt giải phẫu bệnh, vỏ nang gan được lót bởi một lớp tế bào biểu mô giống
như biểu mô đường mật. Dịch nang là do các tế bào biểu mô này tiết ra, có thành
phần tương tự như huyết tương. Dịch nang không chứa bilirubin, amylase cũng
như bạch cầu. Trong một số rất ít trường hợp, nang có sự thông thương với dịch
mật và dịch nang có màu vàng của mật.

Cấu tạo vi thể của một nang gan. Vỏ nang được lót bởi một lớp tế bào biểu mô
giống như biểu mô ống mật.

Kích thước nang gan có thể thay đổi từ một vài milimet đến 15cm. Một người có
thể có một hay nhiều nang.

Những đặc điểm để phân biệt nang gan với các tổn thương dạng nang khác của
gan là:
1-Một hay nhiều nang nhưng hiện diện đơn độc
2-Vỏ bao mỏng, đều, được lót bởi một lớp tế bào biểu mô giống tế bào biểu mô
ống mật
3-Dịch nang trong, có thành phần tương tự như huyết tương

siêu âm là một cấu trúc có vỏ bao mỏng và đều, có phản âm kém (dịch trong). Hình ảnh của nang gan trên siêu âm: một cấu trúc có vỏ bao mỏng và đều, có
phản âm kém.

Để có thể có được thông tin toàn diện về nang gan (số lượng, vị trí, bản chất) để từ
đó có hướng điều trị thích hợp, cần phải có CT. Trên CT, nang gan có vỏ bao
mỏng đều, dịch nang có đậm độ cản quang thấp và đồng nhất. Thường không có
sự đóng vôi ở vỏ nang. Cả vỏ nang và thành phần trong nang đều không tăng
quang. Hình ảnh của một nang gan trên CT với vỏ bao mỏng đều và dịch nang có đậm độ
cản quang thấp.

Cần phân biệt nang gan với những tổn thương dạng nang khác của gan. Xin chú ý
một số đặc điểm sau đây không phải là đặc điểm của một nang gan:
1-Quá nhiều nang chiếm trọn gan hay một phần lớn nhu mô gan
2-Vỏ bao dày, không đều, đóng vôi hay tăng quang
3-Dịch nang có đậm độ cản quang hơi cao hay không đồng nhất
4-Nang có một hay nhiều vách
5-Có nang con nằm trong lòng nang mẹ… Hình ảnh của Cystadenomas gan trên CT với vỏ bao dày và đa cung, dịch nang có
đậm độ cản quang khá cao và lòng nang có vách ngăn. Bệnh gan đa nang với vô số các nang chiếm gần trọn gan phải

vào mép nang đã được cắt chỏm nhằm làm hạn chế khả năng hai mép nang dính
vào nhau đồng thời tăng khả năng hấp thu dịch nang.

Sau khi nang đã được cắt chỏm, dịch tái lập trong nang sẽ được hấp thu hoàn toàn
trong khoang phúc mạc mà không gây bất kỳ một vấn đề nào.

Phẫu thuật cắt chỏm nang tương đối an toàn. Biến chứng thường gặp nhất là tụ
dịch mật dưới gan hay dưới hoành do mật rỉ từ mép gan bị cắt.

Lóc bỏ nang hay một phần gan cũng đã được một số phẫu thuật viên thực hiện,
nhất là trường hợp không lại trừ được u nang của gan hay nang bị nhiễm trùng.

Nang gan nhiễm trùng tạo thành áp-xe gan. Nguyên tắc điều trị nang gan nhiễm
trùng cũng giống như điều trị áp-xe gan do vi trùng sinh mũ, nghĩa là phối hợp
kháng sinh với thoát lưu mũ. Tuy nhiên chọc hút nang gan nhiễm trùng mà không
lưu catheter thì sẽ không hiệu quả, do dịch nang được tái lập làm cho ổ mũ "không
bao giờ cạn". Do đó nang gan nhiễm trùng nên được thoát lưu mũ bằng biện pháp
dẫn lưu liên tục.

Trong trường hợp nang xuất huyết hay vỡ nang, có thể cân nhắc đến phẫu thuật cắt
gan.

Dịch nang có màu mật là dấu hiệu chứng tỏ nang có sự thông thương với đường
mật. Trong trường hợp này, cắt chỏm nang sẽ dẫn đến tràn dịch mật khoang bụng.
Do đó, phương pháp phẫu thuật được chọn lựa là cắt gan hay nối nang-hỗng tràng.

Chú thích: Những tổn thương dạng nang của gan được phân loại như sau:
A-Nang không có liên quan đến đường mật:
1-Nang không không phái do nhiễm ký sinh trùng:
-Nang gan đơn giản