Tiểu luận
Những biện pháp để đẩy
mạnh hoạt động xuất khẩu
của Việt Nam sang
thị trường Mỹ
Tiểu luận ngoại thương
1LỜI MỞ ĐẦU
- Thiết lập cơ cấu hoạt động có hiệu quả, thúc đẩy sản xuất phát triển.
- Tạo nguồn thu ngoại tệ dẫn đến đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại.
- Tạo việc làm dẫn đến nâng cao đời sống người dân.
- Mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại của Việt Nam.
II. Thực trạng về hoạt động xuất khẩu sang thị trường Mỹ của các doanh
nghiệp Việt Nam.
Mặc dù trong những năm trở lại đây kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của
Việt Nam sang Mỹ có sự gia tăng đáng kể cả về số lượng và giá trị xuất khẩu,
các doanh nghiệp đã có những bước tiếp cận thị trường hợp lý hơn, chất lượng,
mẫu mã sản phẩm được cải tiến thường xuyên hơn. Song rõ ràng là kết quả đạt
được còn quá nhỏ bé, chưa tương xứng với tiềm năng của cả hai bên, đặc biệt là
vào một thị trường lớn và đầy tiềm năng như Mỹ. Vậy đâu là nguyên nhân khiến
các doanh nghiệp Việt Nam không phát huy được tối đa năng lực của mình?
Đầu tiên, phải kể đến là sự chênh lệch rất lón ở trình độ phát triển kinh tế
của hai nước, lại có những điểm rất khác nhau về thể chế chính trị - xác hội, về
quan điểm, tập quán, sở thích, thị thiếu người tiêu dùng chính những nhân tố
này không được tính đến đầy đủ sẽ g ây khó khăn trong khi giải quyết các mối
liên hệ trong quá trình làm ăn với Mỹ.
Mỹ lại là một quốc gia phát triển mạnh nhất về công nghệ thông tin, do đó
khi tham gia vào thị trường Mỹ các doanh nghiệp Việt Nam phải làm việc với
những đối tác có thể hiểu rõ về mình nhờ thông tin từ nhiều nguồn, nhất là trên
mạng. Trong khi đó, việc không nắm bắt được những thông tin về thị trường, về
Tiểu luận ngoại thương
3
luật lệ, cung cách kinh doanh của người Mỹ vẫn là một trở ngại lớn cho các
doanh nghiệp Việt Nam. Chính những điều này chẳng những có thể dẫn đến việc
bỏ lỡ cơ hội trong kinh doanh mà đôi khi còn bị thiệt thòi bởi những lý do không
đáng có.
Thứ hai, phải nhìn nhận rằng, tính cạnh về giá cả và chất lượng của hàng
hơn nữa những cơ hội kinh doanh hấp dẫn.
Thứ năm, tư vấn là tập quán của các công ty Mỹ và thị trường Mỹ khi vào
Việt Nam làm ăn, họ cũng sử dụng các công ty tư vấn ở Việt Nam giúp họ mua
hàng hoá, chỉ định nhà sản xuất hàng hoá, chỉ định nhà sản xuất hàng hoá theo
yêu cầu, tiếp canạ nguồn nguyên vật liệu hoặc cách thành lập một doanh nghiệp
ở Việt Nam. Ngược lại, các doanh nghiệp Việt Nam sang Mỹ chào hàng nếu
muốn chắc ăn cũng cần sử dụng tư vấn. Hiện nay có rất nhiều công ty tư vấn đến
hỏi thương vụ: Anh có muốn tiếp cận thị trường chè/thị trường may mặc không?
Bỏ tiền ra tôi làm cho.
Nhưng trên thực tế, các doanh nghiệp Việt Nam rất ít có cơ hội sử dụng
những dịch vụ tư vấn này, chủ yếu là do tiềm lực tài chính nhỏ bé. Vì vậy
thường là “mò”hoặc thụ động chờ các nàh nhập khẩu, phân phối đến đặt hàng.
Họ rất ít có cơ hội tiếp cận được với những nhà nhập khẩu, phân phối trực tiếp.
Điều này cũng là một trong những nguyênnhân chính dẫn đến việc giá cả của
hàng hoá bị đội lên cao và mẫu mã không linh hoạt, phù hợp với yêu cầu của thị
trường nhập khẩu.
Thứ sáu, các doanh nghiệp Việt Nam không nắm rõ hệ thống các nhà
nhập khẩu, phân phối chính thức đối với một số các mặt hàng lớn, có thế mạnh
xuất khẩu, phân phối chính thức đối với một số các mặt hàng lớn, có thể mạnh
xuất khẩu như dệt may, da giầy, hàng nông sản (cà phê, điều, lạc, gạo ), các
mặt hàng thủy hải sản Không (hoặc rất ít) nhận được những thông tin có tính
chất hệ thống về một chủng loại mặt hàng cụ thể. Từ đóo mà không có được
phương thức tham nhập, tiếp cận tìm hiểu thị trường hợp lý.
Thứ bẩy, một điều rất quan trọng là muốn gia nhập thị trường Mỹ thì các
doanh nghiệp Việt Nam phải biết đối thủ cạnh tranh với họ là ai?. Phải bỏ đi
Tiểu luận ngoại thương
5
quan niệm cho rằng chỉ có doanh nghiệp lớn mới có thể thành công trên thương
trường Mỹ.
tránh được rủi ro và gây được uy tín ngay từ những ngày đầu là câu hỏi mà trả
lời nó không phải dễ dàng, liên quan đến cả hai phía: Nhà nước và doanh
nghiệp.
3. Về phía Nhà nước .
a. Về quy chế xuất nhập khẩu: Tiếp tục mở rộng hơn nữa quyền kinh
doanh xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp. Theo cơ chế mới thì tất cả các
thường nhân đã đăng ký hoạt động, mua bná hàng hoá trong giấy chứng nhận
đăng ký kinh doanh sẽ được phép nhận khẩu mọi loại hàng hoá, trừ những mặt
hàng mà nhà nước cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, cấm kinh doanh.
b. Về công tác thị trường ngoài nước sẽ tập trung thực hiện những việc
chủ yếu sau:
Tạo khung pháp lý thuận lợi cho hàng xuất khẩu của Việt Nam vào thị
trường nước ngoài, tăng cường các biện pháp thâm nhập thị trường cho hàng
xuất khẩu.
Khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng ở nước ngoài mạng
lưới đại lý, phân phối hàng, kho ngoại quan, trung tâm trưng bày sản phẩm; áp
dụng các phương thức mua bán linh hoạt như gửi bán, thanh toán chậm, đổi
hàng phù hợp với từng mặt hàng, từng thị trường, cử đại diện tại thị trường nước
ngoài hoặc lập công ty pháp nhân nước sở tại để chuyển nhập khẩu hàng Việt
Nam, khuyến khích và hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài nhập
khẩu Việt Nam.
Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp cố gắng đẩy
mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng một vài trung tâm thương
mại, quảng cáo, tham gia triển lãm, hội trợ đối với từng mặt hàng, từng thị
trường.
Xây dựng kênh thông tin thương mại thông suốt từ các cơ quan thương vụ
Việt Nam ở nước ngoài, BTM đến các Sở thương mại và các doanh nghiệp.
Tiểu luận ngoại thương
8
nghiệp xuất nhập khẩu hoặc ngân hàng xuất nhập khẩu. Tiếp tục thực hiện tốt
chính sách thưởng xuất khẩu để khuyến khích doanh nghiệp.
Đẩy mạnh cải cáhc hành chính, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và
quyền hạn của các cơ quan quản lý Nhà nước đối với hoạt động thương mại,
tăng cường kỷ luật hành chính và xử lý nghiêm đối với các cơ quan, công chức
không thực hiện đúng luật pháp, chính sách trong hoạt động nhập khẩu.
Tiểu luận ngoại thương
9
5. Về phía doanh nghiệp
Cùng với sự cố gắng của Nhà nước, doanh nghiệp Việt Nam phải nhanh
chóng khắc phục tư tưởng ỷ lại và ngay từ lúc này phải tìm mọi biện pháp nâng
cao chất lượng sản phẩm, mẫu mã, giảm giá thành, nâng cao năng suất và hiệu
quả sản xuất, điều chỉnh cơ cấu sản xuất và cơ cấu mặt hàng xuất khẩu, xây
dựng chiến lược phát triển thương hiệu của sản phẩm, xây dựng thêm nguồn
hàng và chân hàng để đảm bảo cung cấp ổn định cho thị trường, chú trọng đẩy
mạnh công tác marketing, dịch vụ, giữ uy tín cho doanh nghiệp và cho sản phẩm
Việt Nam Toàn bộ những việc làm đó, nếu được thực hiện tốt sẽ giúp nâng cao
sức mạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế và ngay trên thị
trường Việt Nam.
Phải bằng mọi cách tìm hiểu thị trường Mỹ, khai thác mọi thông tin có
liên quan đến thị trường này từ các nguồn như tổ chức xúc tiến thương mại,
tham tán thương mại, mạng Internet, Việt kiều đang sinh sống làm ăn tại Mỹ,
các thương gia, nhà doanh nghiệp Mỹ đến làm ăn tại Mỹ, các thương gia, nhà
doanh nghiệp Mỹ đến làm ăn ở Việt Nam…
Các doanh nghiệp nên theo dõi, tranh thủ cơ hội để cử người của mình đi
tham dự các cuộc hội thảo về quan hệ thương mại Việt - Mỹ, hiệp định thương
mại Việt - Mỹ; ở đó nhiều chuyên gia kinh tế và cả những luật sư Mỹ nói
Bước thứ ba, để vào được thị trường lớn mạnh về tiêu thụ này các doanh
nghiệp không những phải nắm rõ vê nhu cầu thị trường, thị hiếu người tiêu dùng
và đảm bảo sản phẩm có sức cạnh tranh về chất lượng cũng như giá cả mà còn
phải thông thạo về hệ thống hạn ngạch và luật hpá vè thương mại của Mỹ.
Mỹ có một hệ thống luật pháp về thương mại vô cùng rắc rối và phức tạp.
Để nắm được cung cấp làm ăn của người Mỹ các doanh nghiệp Việt Nam phải
tím hiểu, nghiên cứu các luật lệ của họ ở các liên bang và từng tiểu bang. Tại
Mỹ, bộ luật thương mại (Uniform Commercial Code) được coi là xương sống
của hệ thống pháp luật về thương mại. Bên cạnh đó là hàng loạt các luật khác,
trong đó đặc biệt đnág chú ý là luật về trách nhiệm sản phẩm (Product Liability
Law) theo đó, nhà sản xuất và người bán hàng chịu trách nhiệm đối với người
tiêu dùng về chất lượng hàng hoá được bán trên thị trường Mỹ. Tại đất nước này
Tiểu luận ngoại thương
11
quyền lợi của người tiêu dùng được đặt lên hàng đầu, có không ít trường hợp do
khinh suất mà các nhà xuất khẩu đã phải trả giá quá đắt cho các vụ kiện cáo của
người tiêu dùng. Chính vì vậy các doanh nghiệp Việt Nam phải hết sức thận
trọng, tìm hiểu kỹ các luật lệ kinh doanh của họ.
Trước khi có được hợp đồng xuất khẩu, một vấn đề khong thể thiếu đó là
đàm phán ký kết hợp đồng. Dù đã chuẩn bị chu đáo mà trong khâu đàm phán
mà ta bộc lộ sơ xuất thì rất có thể cơ hội kinh doanh sẽ thất bại. Vậy làm thế nào
để đàm phán thành công?. Không có cách nào tốt hơn là phải nắm rõ phong cách
đàm phán của đối tác, hiểu được nhu cầu của họ là gì để có phương án đáp ứng,
thoả nãm thích hợp
Sau khi ký được hợp đồng, để cho hàng hoá có thể vào được thị trường
Mỹ một cách suôn sẻ, cần phải biết, nắm rõ quy trình nhập khẩu hàng hoá vào
Mỹ, mua bảo hiểm rủi ro khi xuất khẩu sang thị trường Mỹ.
Trên thực tế, công việc bán hàng tại Mỹ còn ảnh hưởng đến nhiều vấn đề
liên quan tới văn hoá - xã hội của người Mỹ. Do đó không phải sản phẩm hàng
Thương mại Việt Nam - số 18/2000
3. Những đặc điểm của thị trường Mỹ
Thương mại Việt Nam - số 17/2000
4. Hiệp định thương mại Việt - Mỹ cơ hội và thách thức.
Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương - số 9/200
5. Hàng Việt Nam vào Mỹ : Đường đi không chỉ có hoa hồng
Kinh tế Sài Gòn - số 32/2001 Tiểu luận ngoại thương
14
MỤC LỤC
Lời mở đầu 1
Nội dung 2
I. Khái niệm và vai trò của hoạt động xuất khẩu 2
1. Khái niệm xuất khẩu 2
2. Vai trò của xuất khẩu 2
II. Thực trạng về hoạt động xuất khẩu sang thị trường Mỹ của các doanh
nghiệp Việt Nam 2
III. Một số giải pháp nhằm tăng cường xuất khẩu hàng hoá Việt Nam sang
Mỹ 5
1. Một số giải pháp nhằm tăng cường xuất khẩu hàng hoá Việt Nam sang
Mỹ 5
2. Về giá doanh nghiệp 5
3. Về phía Nhà nước 6
4. Về sự hỗ trợ của chính phủ và các chính sách thuế, tín dụng liên quan
đến hoạt động xuất nhập khẩu 7
5. Về phía doanh nghiệp 8