Những điều cần biết về việc tiêm phòng
(chích ngừa) cho trẻ em
Cho đến nay, nhiều bà mẹ đã thấy rõ lợi ích to lớn
của việc tiêm phòng cho trẻ, và đã tích cực đưa trẻ đi
tiêm phòng.
Tuy nhiên, vẫn còn 1 số bạn chưa hiểu rõ điều này.
Chúng tôi đã gặp không ít bà mẹ đã tỏ ra ngần ngại
khi được động viên đưa trẻ đi tiêm phòng. Một số bà mẹ thoái thác: "Cháu đi tiêm
phòng mấy lần về đều bị phản ứng, phát sốt lên, cả nhà sợ lắm, thôi xin BS miễn
cho cháu kỳ này", hoặc có bà mẹ từ chối hẳn: "gia đình chúng tôi thật không dám
cho cháu đi chích ngừa lao nữa, vì trước đây anh cháu đi chích về đã bị sưng hạch
ở nách, phải chữa hàng tháng mới khỏi " hoặc "cháu uống thuốc ngừa bại liệt
song thì bị tiêu chảy ngay, nên lần này không dám cho cháu đi uống nữa"

Xem xét các trường hợp trên, chúng tôi đã thấy rằng hầu hết các trẻ đó đều không
có chống chỉ định trong tiêm phòng, nghĩa là vẫn có thể tiêm phòng trong an toàn.
Có những ngần ngại hoặc những từ chối trên kia, chỉ là do bà mẹ chưa hiểu hết
đầy đủ về việc tiêm phòng thôi.

Tác giả viết bài này với mục đích trình bày để các bà mẹ hiểu rõ 2 điều: những
phản ứng không mong muốn của việc tiêm phòng và những chống chỉ định trong
tiêm phòng; để các bà mẹ yên tâm, tích cực cho trẻ đi tiêm phòng và hiểu rõ hơn
những trường hợp nào thì cần tránh tiêm phòng.

I. Những phản ứng không mong muốn của việc tiêm phòng:

Tiêm phòng là một biện pháp thực tế nhất, hiệu quả nhất để phòng bệnh: điều đó
chắc mọi chúng ta đều rõ. Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng, trong 1 số trường hợp,
có thể xảy ra phản ứng ở trẻ. Những phản ứng này, thầy thuốc không mong muốn
có, gia đình lại càng không mong muốn có, cho nên được gọi là những phản ứng
không mong muốn. Vậy những phản ứng đó ra sao? Có nguy hại cho trẻ không?

gây khó chịu nhiều cho trẻ, thì có thể dùng thêm 1 số thuốc chống dị ứng (Sirop
Phenergan, Sirop Promethazine ).

4. Tai biến thần kinh: Đây mới là các tai biến đáng quan tâm hơn cả. Một số ít trẻ
sau khi tiêm phòng bệnh ho gà, có thể bị co giật (làm kinh) đôi khi kèm theo sốt
cao. Các cơn co giật này có thể xảy ra trong khoảng từ 30 phút đến 3 ngày sau khi
tiêm phòng. Phần lớn các trẻ này, qua điều tra, đã thấy có tiền sử có những cơn
làm kinh từ trước khi tiêm phòng ho gà. Tỷ lệ các trẻ làm kinh là khoảng 0,6%,
nghĩa là trong 1.000 trẻ em tiêm phòng ho gà, thì có khoảng 6 trẻ có thể lên cơn co
giật (hầu hết đã có tiền sử có những cơn làm kinh trước đó). Đại đa số trường hợp
nói trên đều qua khỏi; chúng tôi chưa gặp 1 trường hợp nào nguy hiểm đến tính
mạng trong số các trẻ nói trên. Tuy nhiên, cũng nên cân nhắc kỹ lưỡng việc tiêm
phòng ho gà cho những trẻ đã có tiền sử có những cơn làm kinh trước đây, và
cũng có thể miễn cho các trẻ này. Nếu xét thấy không thật sự cần thiết. Ở một số
quốc gia, tình trạng này được coi là 1 "chống chỉ định" cho việc tiêm phòng ho gà. Đặc biệt, một số ít trường hợp bệnh não có thể xảy ra, cũng ở những trẻ tiêm
phòng ho gà mà đã có tiền sử có những cơn làm kinh trước đó. Những trẻ này
thường nhỏ tuổi (dưới 6 tháng), sau khi tiêm có thể bị hôn mê, co giật, nôn ói và
có thể để lại di chứng sau này. Tuy nhiên, số trẻ bị bệnh não này rất hiếm: theo 1
công trình nghiên cứu quốc tế, thì chỉ chiếm 1 phần triệu số trẻ tiêm phòng nói
trên. Đối với những trẻ này, dĩ nhiên nên cho miễn việc chích ngừa ho gà.

5. Hội chứng "rên la kéo dài": Một số trẻ, thường ở lứa tuổi 3-6 tháng sau tiêm
phòng khoảng 6-10 giờ, bổng phát ra những tiếng rên, có khi la hét to lên. Sự rên
la này có thể xảy ra ở khoảng dưới 3% số trẻ tiêm phòng. Những tình trạng này có
thể tự khỏi, nhưng nhiều khi thầy thuốc buộc phải dùng thuốc an thần để làm yên
trẻ, và để gia đình an tâm. Tác giả đã có trường hợp phải dùng thuốc ngủ
(Gerdenal) cho 1 trẻ la hét quá dữ. Tuy nhiên, tất cả các trường hợp nói trên - chỉ

làm giảm tác dụng phòng bệnh của việc tiêm phòng.

II. Những chống chỉ định của tiêm phòng:

Mặc dù việc tiêm phòng đôi khi có thể gây ra những "phản ứng không mong
muốn" như đã nói trên, nhưng vẫn cần được khuyến khích, vì ích lợi to lớn của nó:
phòng ngừa các bệnh nhiễm khuẩn có thể gây nguy hiểm tới tính mạng của trẻ.

Tuy nhiên, cũng có một trường hợp không nên tiêm phòng: đó là những trẻ đang ở
trong tình trạng mà việc tiêm phòng có thể gây ra những phản ứng nguy hiểm.
Những trường hợp này được coi là "chống chỉ định" của việc tiêm phòng.

Những trường hợp "chống chỉ định" đó gồm có:

1. Chống chỉ định tạm thời

• Trẻ đang sốt.
• Trẻ đang mắc 1 bệnh nhiễm khuẩn cấp tính (viêm phổi, thương hàn, sởi v.v ).
• Trẻ mới khỏi các bệnh nói trên, còn đang trong thời kỳ hồi sức.
• Đang bị viêm da mủ (bệnh ngoài da, có mủ), hoặc bệnh chàm ngoài da (eczéma). 2. Chống chỉ định lâu dài

• Trẻ đang mắc một bệnh mãn tính đang tiến triển như lao phổi tiến triển, tràn dịch
(có nước) màng phổi , nhất là đang có bệnh ở thận (như viêm thận mạn tính
v.v ).

3. Một số chống chỉ định đặc biệt