LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài báo cáo thực tập cuối khóa này tôi nhận được sự
giúp đở rất từ nhiều từ phía nhà trường và công ty nơi tôi thực tập. Tôi xin
chân thành cám ơn Trường ĐH Quảng Bình, Thầy cô giáo khoa Nông Lâm-
Thủy sản, Giảng viên hướng dẫn: Trần Thị Yên. Ban giám đốc công ty cổ
phần chăn nuôi CP Việt Nam chi nhánh Bình Định III, cùng toàn thể công
nhân viên của công ty đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành tốt kỳ thực tập vừa
qua. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn !
1
MỤC LỤC...........................................................................Trang
1. Đặc điểm sinh học của tôm thẻ chân trắng................................................................10
2. Ảnh hưởng của thức ăn đến tỷ lệ sống của ấu trùng tôm thẻ từ PL1-PL10 ................34
DANH SÁCH CÁC BẢNG
2
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Việt Nam với diện tích đất liền 329.297 km
2
, vùng biển rộng hơn 1
triệu km
2
và có bờ biển dài hơn 3.260 km, rất thuận lợi cho việc đánh bắt và
nuôi trồng thủy sản. Ngành thủy sản nói chung, nghề nuôi tôm ở Việt Nam
nói riêng những năm gần đây phát triển mạnh mẽ, giải quyết một phần tình
trạng thiếu việc làm, tăng thu nhập cho nhiều hộ nông ngư dân ven biển,
tăng nguồn ngoại tệ lớn thông qua xuất khẩu. Việt Nam đã trở thành một
trong những nước có sản lương nuôi tôm lớn nhất thế giới. Các loài tôm
được nuôi chính ở Việt Nam hiện nay là: Tôm sú (Penaeus monodon), tôm
nương (P. orientalis), tôm thẻ chân trắng (P. vannamei), tôm rằn (P.
semisucatus).
Những năm gần đây tôm thẻ chân trắng đã được sản xuất giống đại trà ở
nước ta. Tôm thẻ là đối tượng mang lại hiệu quả kinh tế, ít gặp rủi ro. Để có
tiểu vùng sông Mê Kông bởi trục đường hành lang Đông- Tây: Quy
Nhơn - Kon Tum - Aptopo - Bắc Xế - Ubon Rat Cha Tha Ni, trục hành
lang này có chiều dài khoảng 770km; mặt khác từ Quy Nhơn lên đường
19 đến Kon Tum và theo đường 14 rẽ về phía Nam đến Stung Ố Treng
(Campuchia).
4
Huyện Phù Mỹ: Là một huyện đồng bằng ven biển của tỉnh Bình Định. Phú
Mỹ giáp các huyện Hoài Nhơn phía bắc, nam và tây nam giáp Phù Cát, tây
bắc giáp Hoài Ân và biển đông ở phía đông. Theo thống kê năm 2005 thì
huyện Phù Mỹ có diện tích là 548,9km2 với dân số khoảng 188.000 người,
trong đó riêng số nữ chiếm tới 96.700 người. Mật độ dân số là 342 người/
km
2
.
Phù Mỹ cũng như Bình Định trước đây thuộc về nền văn hóa Sa Huỳnh, sau
đó thuộc sứ Việt Thường Thị rồi sau này thuộc về vương quốc Chămpa.
Năm 1471, sau khi đánh phá Chiêm Thành và mở bờ cõi tới núi Thạch Bi
( Phú Yên), vua Lê Thánh Tông đã đặt phủ Phù Ly để cai quản những cư
dân Chiêm Thành còn ở lại và những tù nhân hay dân nghèo miền bắc được
đưa vào. Sau này qua mấy lần nhập tách thì Phù Ly được chia đôi thành Phù
Cát và Phù Mỹ lấy dòng sông La Tinh làm ranh giới. Trong những năm chịu
sự quản lý của chính quyền Sài Gòn nơi đây được gọi là phủ Phù Mỹ. Sau
1975 được đổi thành huyện Phù Mỹ.
Phù Mỹ có 19 đơn vị hành chính cấp xã và 2 thị trấn gồm: thị trấn Phù Mỹ
và Bình Dương, các xã là: Mỹ An, Mỹ Cát, Mỹ Chánh, Mỹ Chánh Tây, Mỹ
Châu, Mỹ Đức, Mỹ Hiệp, Mỹ Hòa, Mỹ Lộc, Mỹ Lợi, Mỹ Phong, Mỹ Quang,
Mỹ Tài, Mỹ Thành, Mỹ Thọ, Mỹ Thắng và Mỹ Trinh. Huyện có 2 ga tàu
hỏa thuộc đường sắt bắc — nam là ga Vạn Phú (xã Mỹ Lộc) và ga Phù Mỹ
(thị trấn Phù Mỹ).
Thắng cảnh của Phù Mỹ tuy hoang sơ nhưng tuyệt đẹp như: chùa Hang,
C và cực tiểu 15,8
o
C. Tổng nhiệt độ năm trong tỉnh (tại
Quy Nhơn) đạt 9.636
o
C vượt tiêu chuẩn 9.500
o
C của khí hậu xích đạo.
- Độ ẩm tuyệt đối trung bình tháng trong năm 22,5 - 27,9 % và độ ẩm
tương đối từ 79 - 92 % tại khu vực miền núi; tại vùng duyên hải độ ẩm
tuyệt đối trung bình là 27,9 mb, cực đại 32,7 mb và cực tiểu 20,0 mb. Độ
ẩm tương đối trung bình là 79 % và cực tiểu là 31 %.
- Chế độ mưa: mùa mưa bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12. Riêng đối
với khu vực miền núi có thêm một mùa mưa phụ từ tháng 5 - 8 do ảnh
hưởng của mùa mưa Tây Nguyên. Mùa khô kéo dài từ tháng 1 - 8. Đối
với các huyện miền núi tổng lượng mưa trung bình năm từ 2.000 - 2.400
mm. Riêng thung lũng sông Kôn từ 1.600 - 2.000 mm. Vùng có tổng
lượng mưa trung bình năm lớn nhất là huyện An Lão (2.400 - 3.200
mm). Đối với vùng duyên hải tổng lượng mưa trung bình năm là 1.751
mm, cực đại là 2.658mm và cực tiểu là 1.131 mm. Tổng lượng mưa
trung bình có xu thế giảm dần từ miền núi xuống duyên hải. Riêng ở
phía Bắc tỉnh có xu thế giảm dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam.
- Về bão: Bình Định nằm ở miền Trung Trung bộ Việt Nam, đây là
miền thường có bão đổ bộ vào đất liền. Hàng năm trong đoạn bờ biển từ
Quảng Nam - Đà Nẵng đến Khánh Hòa trung bình có 1,04 cơn bão đổ bộ
vào. Tần suất xuất hiện bão lớn nhất từ tháng 9 - 11.
Nhìn chung, vị trí địa lý và hoàn cảnh khí hậu trên đây của tỉnh đã chi
phối đến các đặc trưng điều kiện tự nhiên khác cũng như chi phối mạnh
mẽ đến các hoạt động phát triển kinh tế của tỉnh. Để khai thác các mặt
thuận lợi và phòng chống các mặt bất lợi cần thiết phải có sự nghiên cứu
Quả thật, về Mỹ An và Mỹ Thắng vào những ngày này, trong câu chuyện
của người dân, ta dễ dàng nhận thấy bóng dáng của con tôm. Ông Huỳnh
Văn Nam – Phó chủ tịch UBND huyện Phù Mỹ cho biết: "Bên cạnh 2.000
ha ao đầm đã được khai thác lâu nay, huyện đã hợp đồng nghiên cứu xây
7
dựng quy hoạch vùng nuôi tôm trên cát để mở rộng khả năng nuôi trồng.
Quy hoạch này do Viện Hải dương học Nha Trang thực hiện, chính Giáo sư
Tiến sĩ Nguyễn Tác An – Viện trưởng chủ trì. Bản quy hoạch đã được các cơ
quan thẩm định đánh giá rất cao. Tiếp đó hợp phần quy hoạch chi tiết được
các chuyên gia của trường Đại học thủy lợi II thực hiện. Kết quả chúng tôi
đã có một vùng nuôi tôm trên cát rộng 500 ha trong đó diện tích rừng chắn
cát rộng 300ha, diện tích hồ nuôi trồng là 200ha. Huyện đã đầu tư hoàn
chỉnh cơ sở hạ tầng đường giao thông, tiêu thoát nước, kéo điện đến chân
công trình ao hồ. 120ha hồ tôm đầu tiên đã được triển khai xong ở Mỹ An,
80 ha còn lại của Mỹ Thắng hiện đang được khẩn trương thực hiện. Khu
nuôi tôm này là điểm nhấn quan trọng để thể hiện năng lực khả năng phát
triển của Phù Mỹ, bởi giá trị kinh tế của con tôm thì ai cũng đã biết rồi!"
Ngoài ra cùng với Tuy Phước, Vân Canh, An Nhơn; Phù Mỹ là huyện có
nguồn đá ốp lát, đá xây dựng thuộc loại phong phú nhất. Chưa có những
cuộc điều tra, khảo sát để đánh giá một cách toàn diện và đầy đủ tiềm năng,
chủng loại, trữ lượng đá granite của Phù Mỹ (trừ mỏ đá đen tuyền Phù Hà –
Mỹ Hòa được đánh giá sơ bộ có trữ lượng khoảng 4,5 triệu m3) nhưng điều
có thể nói ngay là những loại đá đẹp nhất, có giá trị cao nhất mà thị trường
đang chú ý hầu hết đều có đủ ở huyện này. Có thể kể đến những mỏ đá sắc
xanh ở Mỹ Thành, đá sắc đỏ ở Mỹ Đức, đá sắc trắng, vàng tổ ong, đen tuyền
ở Mỹ Hòa. Cho đến nay trên toàn địa bàn huyện vẫn mới chỉ có 2 đơn vị tổ
chức khai thác đá granite với lượng khai thác hãy còn rất thấp. Một khi quốc
lộ 1A được nâng cấp xong, các cụm công nghiệp được mở rộng, kinh tế phát
triển đồng thời huyện cũng cải thiện sự hấp dẫn của chính sách hỗ trợ, trải
thảm đỏ mời nhà đầu tư thì tình thế sẽ khác hẳn.
và phát triển bởi đội ngũ Bác sĩ thú y, Kỹ sư Chăn Nuôi tốt nghiệp từ các
trường đại học Nông Nghiệp trong nước và nước ngoài theo tiêu chí : Chất
lượng là hàng đầu, không ngừng phát triển công nghệ tiên tiến và quản lý
theo tiêu chuẩn ISO 9001 để vật nuôi được phát triển hoàn toàn tiềm năng di
truyền và nâng cao thành tích sản xuất, an toàn cho con người khi tiêu thụ
vật nuôi ( không có hoocmon tăng trưởng mà bộ Nông nghiệp và phát triển
Nông Thôn nghiêm cấm ), an toàn cho môi trường .
Để hổ trợ cho việc phát triển ngành thức ăn gia súc, giúp ngành chăn
nuôi của Việt Nam phát triển theo hướng nông nghiệp và nâng cao hiệu quả
cho các trang trại, Công Ty đã xây dựng : Nhà máy dụng cụ và thiết bị chăn
nuôi tại khu công nghiệp Biên Hòa 2 Tỉnh Đồng Nai, 3 Trại gà giống Bố Mẹ
và 3 Nhà máy Ấp Trứng tại Tỉnh Đồng Nai.
9
Nhiều trại heo giống ông bà ở các tỉnh : Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu, Bình
Dương, Lâm Đồng ...
Nhà máy thứ 4 đang được khởi công xây dựng và sẽ đi vào hoạt động
tháng 1 năm 2008 tại khu công nghiệp Mỹ Phước với công suất 35.000 tấn
/tháng . Đây là nhà máy có công nghệ sản xuất hiện đại nhất khu vực Đông
Nam Á.
Với đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm của Phòng thu mua, phòng thí
nghiệm, phòng bán hàng, phòng kỷ thuật ….và được sự hổ trợ của các
chuyên gia của tập đoàn C.P trên thế giới . Ngành thức ăn gia súc của công
ty C.P.Việt Nam luôn đứng đầu về chất lượng và doanh số bán hàng trên thị
trường.
Công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam chi nhánh Bình Đinh III,
nằm ở thôn Xuân Thạnh xã Mỹ Ăn huyện Phù Mỹ tỉnh Bình Định. Trại
giống được xây dựng với diện tích khoảng 6ha. Đây là mọt trong những trại
sản xuất tôm giống lớn nhất Việt Nam, sản xuất giống dựa trên công nghệ
tiên tiến của Thái Lan. Hệ thống trại bao gồm:
- Hệ thống văn phòng làm việc của ban giám đốc
Tên thường gọi : Tôm bạc Thái Bình Dương, tôm bạc bờ Tây châu Mỹ,
Camaron blanco, Langostino.
Tên của FAO : Camaron patiblanco.
Tên Việt Nam : Tôm Thẻ Chân Trắng
1.1.2. Đặc điểm hình thái, cấu tạo
Cơ thể chia làm hai phần: đầu ngực (Cephalothorax) và phần bụng
(Abdomen)
Phần đầu ngực có 14 đôi phần phụ bao gồm:
+ Chủy tôm gồm có 2 răng cưa ở bụng và 8-9 răng cưa ở lưng.
+ 1 đôi mắt kép có cuống mắt.
+ 2 đôi râu: Anten 1(A1) và Anten 2(A2). A1 ngắn, đốt 1 lớn và có hốc mắt,
hai nhánh ngắn. A2 có nhánh ngoài biến thành vẩy râu (Antennal scale),
nhánh trong kéo dài. Hai đôi râu này giữ chức năng khứu giác và giữ thăng
bằng.
+ 3 đôi hàm: đôi hàm lớn, đôi hàm nhỏ 1 và đôi hàm nhỏ 2.
+ 3 đôi chân hàm (Maxilliped) có chức năng giữ mồi, ăn mồi và hỗ trợ hoạt
động bơi lội của tôm.
+ 5 đôi chân bò hay chân ngực (walking legs), giúp cho tôm bò trên mặt đáy.
Ở tôm cái, giữa gốc chân ngực 4 và 5 có thelycum ( cơ quan sinh dục ngoài,
nơi nhận và giữ túi tinh từ con đực chuyển sang).
Phần bụng có 7 đốt: 5 đốt đầu, mỗi đốt mang một đôi chân bơi hay
còn gọi là chân bụng ( Pleopds hay Swimming legs). Mỗi chân bụng có một
đốt chung bên trong. Đốt ngoài chia làm hai nhánh: Nhánh trong và nhánh
11
ngoài, đốt bụng thứ 7 biến thành telson hợp với đôi chân đuôi phân thành
nhánh tạo thành đuôi giúp cho tôm chuyển động lên xuống và búng nhảy. Ở
tôm đực, hai nhánh trong của đôi chân bụng 2 biến thành đôi phụ bộ đực- là
bộ phận sinh dục bên ngoìa của tôm.
Màu sắc của tôm: tôm có màu trắng đục.
1.1.3. Đặc điểm phân bố và nguồn gốc
12
Giai đoạn Z có 3 giai đoạn phụ (Z
1
– Z
3
) thay đổi hẳn về hình thái so
với N. Ấu trùng Z bơi lội nhờ hai đôi râu (đôi 1 phân đốt đôi 2 phân nhánh
kép) và 3 đôi chân hàm phân nhánh. Chúng bơi lội liên tục có định hướng về
phía trước, ấu trùng Z bắt đầu ăn thức ăn bên ngoài. Thức ăn chủ yếu là thực
vật nổi với hình thức chủ yếu là ăn lọc. Ở giai đoạn này, ấu trùng ăn mồi liên
tục, ruột luôn đầy thức ăn và thải phân liên tục tạo thành đuôi phân kéo dài ở
phía sau- đây là đặc điểm để nhận biết giai đoạn này. Vì vậy khi nuôi ấu
trùng Z, thức ăn cần được cung cấp đạt mật độ thích hợp, đảm bảo cho việc
lọc thức ăn của ấu trùng. Ngoài hình thức ăn lọc, ấu trùng Z vẫn có khả năng
bắt mồi và ăn được các động vật nổi có kích thước nhỏ ( Nauplius của
Artemia, luân trùng...) đặc biệt vào cuối giai đoạn này-Z3. Mỗi giai đoạn
phụ của ấu trùng Z thườnh kéo dài khoảng 30- 40h, trung bình 36h ở nhiệt
độ 28-29°C.
+ Giai đoạn Mysis (M):
Giai đoạn này gồm có 3 giai đoạn phụ ( M
1
- M
3
), ấu trùng M sống
trôi nổi có đặc tính treo ngược mình trong nước, đầu chúc xuống dưới. Ấu
trùng M bơi lội kiểu búng ngược, vận động chủ yếu nhờ vào 5 đôi chân bò.
Ấu trùng M bắt mồi chủ động, thức ăn chủ yếu là động vật nổi. Tuy nhiên,
chúng vẫn có thể ăn tảo Silic, đặc biệt là ở giai đoạn phụ M
1
và M
- PL
20
.
Thời kỳ thiếu niên
Tôm bắt đầu ổn định tỷ lệ chân, thelycum và petasma được hình thành
nhưng chưa hoàn chỉnh, hai nhánh của petasma còn tách biệt. Giai đoạn này
tương đương với giai đoạn ương giống và nuôi thịt trong sản xuất. Cuối thời
kỳ ấu niên bắt đầu xuất hiện sự sinh trưởng không đồng đều giữa 2 giới tính-
con cái lớn nhanh hơn con đực.
Thời kỳ sắp trưởng thành
Tôm trưởng thành về mắt sinh dục: cơ quan sinh dục ngoài đã hoàn
thiện, tôm đực bắt đầu có tinh trùng trong túi tinh, tôm cái đã tham gia giao
vỹ lần đầu. Hiện tượng sinh trưởng không đồng đều giữa 2 giới tính thể hiện
rõ rệt hơn trong thời kỳ này.
Thời kỳ trưởng thành
Tôm có khả năng tham gia sinh sản, chúng sống ở vùng xa bờ, nơi có
đodj trong cao và độ mặn ổn định.
b) Vòng đời của Tôm Thẻ Chân Trắng
Ở thời kỳ ấu niên và thiếu niên Tôm Thẻ sống ở vùng cửa sông. Ở
giai đoạn sắp trưởng thành và trưởng thành, khi tôm có thể tham gia sinh sản
lần đầu thì chúng sống ở vùng triều ở độ sâu khoảng 7- 20m nước. Đối với
những con trưởng thành và sản phẩm sinh dục đã chín hoàn toàn thì chúng di
chuyển ra vùng biển khơi ở độ sâu khoảng 70m nước và tham gia sinh sản
tại đây.
Trứng và ấu trùng Mysis sống và phát triển tại vùng biển khơi theo
dòng nước trôi dạt vào bờ. Khi đến vùng triều thì ấu trùng đã chuyển sang
giai đoạn Postlarvae và tiếp tục theo thủy triều trôi dạt vào vào vùng cửa
sông, phát triển thành ấu niên và tiếp tục vòng đời của chúng.
1.2.2 Đặc điểm sinh trưởng của Tôm Thẻ Chân Trắng
(Litopenaeus vannamei Boone, 1931)
tăng 13,7% ( giảm ½ so với từ Z
1
sang Z
2
), Z
3
chuyển sang M
1
tăng
13,2%. M
1
chuyển sang
M
2
và M
2
chuyển sang M
3
tăng >20%. M
3
chuyển
sang P
1
tăng 12,6%. Trong giai đoạn Postlarvae, sự tăng trưởng về chiều dài
không đều, đa số ≤ 10%/ lần lộ xác.
Tỉ lệ chiều rộng và chiều dài cơ thể (R/D) lớn nhất ở giai đoạn
Nauplius (50%). Riêng N
1
, R/D = 53,1%. Tỉ lệ này giảm trong quá trình sinh
Từ ấu niên đến trưởng thành
Tôm ấu niên tăng trưởng CL 1-2mm/tuần, tương đương với TL
0,8mm/ngày. Trong tuần đầu tôm tăng khối lượng thân gấp 6 lần. Khi vào
trong cửa sông 6-7 tuần, tốc độ tăng trưởng giảm, chỉ còn gấp 2 lần/ 2 tuần.
Khi đạt CL ≈ 10mm, tốc độ tăng trưởng bắt đầu có sự khác biệt giữa hai
giới.
Trong thực tế sản xuất, P
10
có chiều dài thân từ 9- 11mm sau 7- 10
ngày ương đạt cỡ 1-2 cm (TL), sau 15- 20 ngày đạt cỡ 2- 3cm, sau 20- 25
ngày đạt cỡ 3- 5 cm và sau 25- 30 ngày đạt cỡ 4- 6 cm. Nếu thả nuôi trong
15
ao từ P
15
sau 1 tháng nuôi đạt khoảng 1-2 g/con. Tôm nuôi 4 tháng đạt kích
cỡ thương phẩm, đa sỗ loại 3 (30- 40 con/kg), một số loại 2 (20- 30 con/kg).
Ở những ao nuôi điều kiện tốt (độ mặn 10- 25‰) tôm tăng trưởng nhanh có
thể thu hoạch đạt loại 3, loại 2 sau 2,5 – 3 tháng nuôi.
Tuổi thọ của tôm Thẻ
Tôm Thẻ có tuổi thọ ngắn, tuổi thọ của tôm đực thấp hơn tôm cái.
Trong điều kiện sinh thái tự nhiên, nhiệt độ nước 30- 32°C, độ mặn 20- 40‰
từ tôm bột đến thu hoạch mất 180 ngày, cỡ tôm thu trung bình 40g/con,
chiều dài từ 4cm tăng lên tới 14cm. Tuổi thọ trung bình của Tôm Thẻ > 32
tháng.
c) Sự lột xác
Cơ chế sinh học của quá trình lột xác
Để sinh trưởng được, tôm cũng như tất cả các động vật chân khớp
khác phải tiến hành lột xác. Sự lột xác chỉ là kết quả cuối cùng của 1 quá
trình phức tạp, trải qua nhiều giai đoạn, được chuẩn bị từ nhiều ngày hoặc
nhiều tuần trước đó. Quá trình chuẩn bị diễn ra ở tất cả các mô có liên quan