Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao
HPLC và phương pháp sắc ký ghép khối phổ
GC/MS
Tìm hiểu chung về sắc ký
1. Tìm hiểu về phương pháp sắc ký
a. Định nghĩa:
Sắc ký (chromatography) là một phương pháp tách quan trọng dựa
trên các quá trình hấp phụ trong điều kiện động học. Trong phương pháp
sắc ký, quá trình tách được thực hiện liên tục bằng cách cho các tướng
tiếp xúc với nhau nhiều lần ở trên cột, trên giấy hay trên bản mỏng.
1
Tướng được giữ nguyên được gọi là tướng tĩnh. Tướng di động tiếp xúc
với tướng tĩnh gọi là tướng động.
Trong quá trình tiếp xúc giữa tướng tĩnh và tướng động, các cấu tử cần
phân tích sẽ phân bố khác nhau giữa các tướng ấy phụ thuộc vào bản
chất của chất phân tích, bản chất của tướng tĩnh và tướng động, nhờ đó
mà ta có thể tách riêng các cấu tử riêng biệt.
b. Phân loại:
2
Sắc ký
Sắc ký lỏng
hiệu năng cao
(HPLC)
Sắc ký
phẳng
Sắc ký
khí -
Sắc ký
khí-lỏng
Sắc ký khí – Gas
chromatography ( GC)

Spectometry) là một trong những phương pháp sắc ký hiện đại nhất hiện
3
nay với độ nhạy và độ đặc hiệu cao và được sử dụng trong các nghiên
cứu và phân tích kết hợp.
Thiết bị GC/MS được cấu tạo thành 2 phần: phần sắc ký khí (GC)
và phần khối phổ (MS)
+ Phần sắc ký khí (GC): dùng để phân tích hỗn hợp các chất và tìm ra
chất cần phân tích
+ Phần khối phổ (MS): mô tả các hợp phần riêng lẻ bằng cách mô tả số
khối.
Ngày nay, người ta ứng dụng kỹ thuật GC/MS rất nhiều và sử dụng rộng
rãi trong các ngành như y học, môi trường, nông sản, kiểm nghiệm thực
phẩm…, có thể phân tích các hỗn hợp hóa chất phức tạp như không khí,
nước… Nếu trong mẫu có một chất lạ xuất hiện, khối phổ có thể nhận
dạng cấu trúc hóa học độc nhất của nó (giống như việc lấy dấu vân tay).
Cấu trúc của chất này sau đó được so sánh với một thư viện cấu trúc các
chất đã biết. Nếu không tìm ra được chất tương ứng trong thư viện thì
nhà nghiên cứu, có thể dựa trên cấu trúc mới tìm được để phát triển các
ý tưởng về cấu trúc hóa học. Nói cách khác, nhà nghiên cứu thu được 1
dữ liệu mới và có thể đóng góp vào thư viện cấu trúc nói trên, sau khi
tiến hành thêm các biện pháp để xác định chính xác loại hợp chất mới
này.
Khi GC kết hợp với MS, nó sẽ trở thành 1 máy phân tích đa năng, các
nhà nghiên cứu hóa học có thể hòa tan hỗn hợp các hợp chất hữu cơ,
4
tách chiết và bơm vào máy để nhận dạng chúng, qua đó có thể đánh giá,
phân tích định tính và định lượng và có cách giải quyết đối với một số
hóa chất.
a. Sắc ký khí (GC- Gas chromatography)
Sắc ký khí được dùng để chia tách các hỗn hợp của hóa chất ra các

6
biểu diễn thời gian lưu và trục tung biểu diễn cường độ của tín hiệu,
trong hình 1 mỗi đỉnh (peak) biểu diễn một chất riêng lẻ, chất này được
tách từ hỗn hợp mẫu phân tích, peak có thời gian lưu (T
R
) 4,97 phút là
dodecane, 6.36 phút là biphenyl, 7.64 phút là chlolobiphenyl, 9.41 phút
là hexadecanoic acid methyl ester.
b. Khối phổ (MS- Mass Spectometry)
Khối phổ được dùng để xác định một chất hóa học dựa trên cấu trúc của
nó. Khi giải hấp các hợp chất riêng lẻ từ cột sắc ký, chúng đi vào đầu dò
có dòng điện ion hóa (mass spectrometry). Khi đó, chúng sẽ tấn công
vào các luồng, do chúng bị bỡ thành những mảnh vụn, những mảnh vụn
này có thể lớn hoặc nhỏ;
Những mảnh vụn thực tế là các vật mang điện hay còn gọi là iôn, điều
này là quan trọng bởi vì các hạt cần ở trạng thái tích điện thì mới đi qua
được bộ lọc. Các khối nhỏ chắc chắn, khối của mảnh vỡ được chia bởi
các vật mang gọi là tỉ lệ vật mang khối (M/Z);
Hầu hết các mảnh vụn có điện tích là +1, M/Z thường miêu tả các phân
tử nặng của mảnh vụn.Nhóm gồm có 4 nam châm điện gọi là tứ cực
(quadrapole), tiêu điểm của các mảnh vụn đi xuyên qua các khe hở và đi
vào đầu dò detector, tứ cự được thành lập bởi phần mền chương trình và
hướng các mảnh vụn đi vào các khe của khối phổ.
Phân tích kết quả
7
Máy tính sẽ ghi lại các biểu đồ của mỗi lần quét. Trục hoành biểu diễn tỉ
lệ M/Z còn trục tung biểu diễn cường độ tín hiệu của mỗi mảnh vụn
được quét bởi đầu dò detector. Đây là đồ thị của số khối. Làm thế nào để
phân tích các kết quả từ máy tính? Dưới đây là một hình khối phổ. Trục
X là khối lượng còn trục Y là số lượng. Mỗi hóa chất chỉ tạo ra một mô

Nghiên cứu chiết xuất và xác định thành phần các chất hóa học,
độc chất, kháng sinh, đánh giá độ tồn lưu của hóa chất diệt côn trùng
khác nhau trong các vật liệu hoặc hợp chất khác nhau.
11