Thị trường mở mãnh đất khó ăn cho ngân hàng thương mại Lấp ló mâu thuẫn
Dưới góc độ số học, những con số trên khá phù hợp với logic “kỳ hạn dài thì lãi
suất phải tăng”, nhưng phía sau đã lấp ló mâu thuẫn.
Trước hết, trong quý 2 và đầu quý 3, thanh khoản của hệ thống rất tốt. Điều này thể
hiện ở nhu cầu giao dịch qua OMO ở mức độ vừa phải, lãi suất thị trường biến
động trong sự ổn định. Nhưng đến tháng 8 và đầu tháng 9, lãi suất OMO có xu
hướng ngang bằng và có thể tiến tới mức cao hơn lãi suất liên ngân hàng có cùng
kỳ hạn.
Một câu hỏi đặt ra ở đây, vậy thì sử dụng OMO khi nào? Chắc chắn câu trả lời ở
thời điểm hiện tại là ngân hàng phải đẩy hết vốn khả dụng trong giới hạn cho phép
ra thị trường rồi mới giao dịch trên OMO để lấy nguồn tiếp tục kinh doanh.
Trong khi đó, lãi suất cho vay trên thị trường liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần
7%/năm, 2 tuần 7,5%/năm, 1 tháng là 8%/năm thì trên OMO kỳ hạn 2 tuần cũng
7,5%/năm và 1 tháng cũng 8%.
Như vậy, nếu giao dịch OMO ở lúc này, ngân hàng không những không có lãi mà
còn lỗ. Giả định muốn có lãi 0,5%/năm trong trường hợp giữ nguyên kỳ hạn (để
loại bỏ rủi ro kỳ hạn) thì ngân hàng phải đẩy cao lãi suất cho vay 2 tuần lên
8%/năm và 1 tháng là 8,5%/năm. Như thế, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng bị
đẩy cao thêm 0,5%/năm.
Thêm vào đó, trước đây, Ngân hàng Nhà nước duy trì kỳ hạn OMO 1 tuần lãi suất
7%/năm, thì bây giờ, Ngân hàng Nhà nước đã bỏ kỳ hạn này mà chỉ để kỳ hạn 2
tuần và 1 tháng. Nếu ngân hàng thương mại muốn giải quyết nhu cầu vốn trong
một tuần thì lựa chọn không thể khác là phải vay kỳ hạn 2 tuần nhưng đã bị lãng
phí một tuần (do khách hàng chỉ có nhu cầu 1 tuần).
Bản chất sinh lời của đồng vốn vay luôn phụ thuộc vào số vòng quay thì lại bị hạn
chế và ngân hàng muốn bù đắp sự thiệt thòi này, chỉ còn cách đẩy lãi suất cho vay

vào các giấy tờ có giá này.
Tuy nhiên, sự đầu tư chỉ có lời khi ngân hàng tìm kiếm được lợi ích qua chênh lệch
lãi suất của trái phiếu Chính phủ và lãi suất OMO đối với lãi suất thị trường. Hay
nói cách khác, nếu lãi suất trái phiếu Chính phủ giảm thì lãi suất OMO phải cao
hơn lãi suất thị trường một dư địa nhất định để ngân hàng có “tí chút” lợi nhuận bù
đắp.
Nhưng hiện tại, cả hai “cửa” đều bị chặn và có lẽ đó là một phần của câu trả lời vì
sao gần đây các phiên giao dịch trái phiếu Chính phủ (thị trường sơ cấp) ít thành
công. Xuất phát từ thực tế này, một số ngân hàng cho rằng, Ngân hàng Nhà nước
nên cơ cấu lại kỳ hạn và có sự điều chỉnh lãi suất OMO phù hợp hơn với thị
trường.
Ngoài ra, quay trở lại với mục tiêu quan trọng nhất hiện nay của Ngân hàng Nhà
nước là ổn định thanh khoản và giảm lãi suất, thì OMO chính là công cụ để thực
hiện mục tiêu này. Vì thế, nhà điều hành nên xem xét ứng xử của mình trên thị
trường OMO đã đi theo hướng này hay chưa. Nếu như cơ quan này linh hoạt hơn
trong hoạt động của thị trường mở thì việc điều hành có thể sẽ đồng điệu hơn với
mục tiêu.
Dù biết rằng, đó là một thách thức lớn vì lãi suất OMO ở mức nào còn phải cân đối
với nhiều yếu tố khác như chỉ số CPI, kỳ vọng lạm phát, cán cân thương mại và tốc
độ tăng trưởng…
kienthuckinhte.com (Theo vneconomy)