MỐI LIÊN QUAN GIỮA GEN VÀ BIỂU HIỆN CỦA
BỆNH NHI SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE
Phần 1

TÓM TẮT
Mục tiêu: Nhận xét về đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng, cận lâm sàng,
phân tích gene sốt xuất huyết có sốc và không sốc, so sánh về gene nhóm
chứng không bệnh sốt xuất huyết và có bệnh sốt xuất huyết, nhập viện
BVNĐ2 năm 2003.
Phương pháp: nghiên cứu cắt ngang bệnh chứng.
Kết quả: Trong sốt xuất huyết Dengue (SXHD), 2 yếu tố quan trọng ảnh
hưởng là bản thân hoạt động của siêu vi Dengue và cơ địa ký chủ. Bước đầu
báo cáo một nghiên cứu bệnh chứng nhằm tìm 1 số gen có liên quan đến
SXHD của người VIệt Nam tại khoa Nhiễm bệnh viện Nhi đồng 2 có 297
trường hợp SXHD (144 trường hợp không sốc, 153 trường hợp có sốc) tuổi
trung bình 9.8 ±3.2. xuất huyết dưới da và gan to và là các dấu hiệu thường gặp
97,3% và 75%). Tỷ lệ Allele HLA-A24 trong nhóm chứng thấp hơn (21,2%) so
với nhóm SXHD chứng (36,5%) cũng như nhóm SXHD có sốc (37.8%) và
SXHD không sốc (34.7%) gợi ý gen này nhạy cảm trong SXHD. Tỷ lệ Allele
HLA-DRB1
*
0901 trong nhóm chứng và SXHD không sốc lần lượt là 34.5%,
25.6% cao hơn so với nhóm có sốc là 21.7%, gợi ý gen này đề kháng trong
SXHD.
ABSTRACT
THE RELATIONSHIP BETWEEN GENES AND CLINICAL
FEATURES AND
LABORATORY FINDINGS OF DENGUE HEMORRHAGIC
FEVER IN VIETNAMESE CHILDREN.
Tran Thi Thuy, Vu Thi Que Huong, Kenji Hirayama
* Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 11 – Supplement of No 4 - 2007: 11

Cho đến nay, người ta đã xác định được nhiều yếu tố nguy cơ ảnh
hưởng đến sốc và diễn tiến nặng của bệnh SXHD như độc lực của virus,
ngày vào sốc, rối loạn đông máu, đáp ứng dịch truyền, sốc kéo dài…nhưng
chưa có báo cáo nào ghi nhận những yếu tố nguy cơ liên quan đến cơ địa
bệnh nhân do gen qui định. Ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ về công
nghệ sinh học phân tử, các nhà khoa học đã có thể định danh được các gen
có liên quan đến bệnh lí mà trước đây chúng ta chưa được biết đến.
Năm 2003, bệnh viện Nhi đồng 2, khoa Nhiễm đã hợp tác với đại học
Nagasaki, viện nghiên cứu các bệnh nhiệt đới Nhật, viện Pasteur TPHCM
tiến hành nghiên cứu cắt ngang bệnh - chứng nhằm tìm 1 số gen có liên quan
đến bệnh SXHD và nguy cơ vào sốc của bệnh. Vì nghiên cứu này đang còn
tiếp diễn nên trong báo cáo này, chúng tôi chỉ đưa ra những kết quả ban đầu
của công trình và sẽ công bố kết quả chính thức sau khi giai đoạn 2 của
nghiên cứu hoàn thành.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Mục tiêu tổng quát
Nhận xét về đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng, cận lâm sàng, phân tích
gene sốt xuất huyết có sốc và không sốc, so sánh về gene nhóm chứng không
bệnh sốt xuất huyết và có bệnh sốt xuất huyết, nhập viện BVNĐ2 năm 2003.
Mục tiêu chuyên biệt
Mô tả đặc điểm dịch tễ học, lâm sàng của các trường hợp sốt xuất
huyết Dengue có sốc và không sốc nhập viện BVNĐ2 năm 2003
Mô tả đặc điểm cận lâm sàng và huyết thanh chẩn đoán, phân lập siêu
vi của các trường hợp sốt xuất huyết Dengue nhập viện BVNĐ2 năm 2003
Mô tả đặc điểm các Alleles của gen cơ thể bệnh nhân có liên quan
đến sốt xuất huyết Dengue và mối liên quan đến nguy cơ mắc bệnh và
nguy cơ vào sốc nhập viện BVNĐ2 năm 2003
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu được thực hiện 1 phần tại khoa Nhiễm bệnh viện Nhi
đồng 2, với thiết kế nghiên cứu cắt ngang bệnh chứng có phân tích với

SXH không
sốc
Nhóm
SXHD có
sốc
Chứng
Số
lượng
bệnh
144 153 297
Tu
ổi
trung bình

10,4 ±
3,4
9,34 ±
2,97
9,8 ± 3,2
Gi
ới
tính
nam/nữ
86/58 80/73 166/131
Địa
chỉ TP/tỉnh

121/23

131/22


hóa
Tràn
dịch m
àng
phổi
41
(28,4%)
121
(79%)
162
(54,4%)
Tràn
dịch m
àng
bụng
50
(34,7%)
119
(77,7%)
169 (56,9)

Đặc điểm cận lâm sàng
Bảng 2: đặc điểm cận lâm sàng

Nhóm
SXH không
sốc
Nhóm
SXH có sốc


Mac
Elisa IgM
(+)
144 153
IgG
(+)
110
(76,4%)
116
(75,8%)
226
(76%)
Phân
lập si
êu vi
(+)
3 (2%)

10
(6,5%)
13
(4,37%)
RT
– PCR (+)

5
(3,4%)
9
(5,9%)

2
8
6,
6
4
2,
6
1
2
4,
3
02

6
8
5
3,2
3
4
2
8,1
4
8
3
0,8
8
2
2
9,6
11

7.8
1
01
3
6.5
26

1
1
5,
7
6
5
1
0
6,
4
1
6
5,
8
29

3
1
1
6,1
2
1
1

2
2,8
2
2
1
8,2
4
3
2
7,6
6
5
2
3,5
68

7
3,
8
6,
8
5, 1 5,
6 6 1 6 8
Chứng và SXH không sốc p = 0,0084 pc = 0,08 OR = 1,0
7 95%CI
1,18 – 3,28
Chứng và SXH có sốc p = 0,0007 pc= 0,0063 OR 2,25 95%CI 1,41 –
3,62
Chứng v
à SXH chung p = 0,0004 pc = 0,004 OR = 2,13 96% CI 1,37

1
9,
1
1
9
1
2,1
3
0
1
0,8
0403
7
3,
5
7
5,
8
1
3
8,
3
2
0
7,
2
0405
1
8
9,

6
9
3
4.5
3
1
2
5.6
3
4
2
1.7
6
5
2
3.4
1001
1
5
7,
5
1
4
1
1,6
1
1
7,
0
2

4,
5
9
7,
4
1
2
7,
6
2
1
7,
7
1502
2
9
1
4,5
1
6
1
3,2
2
4
1
5,3
4
0
1
4,4