MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
I.Vai trò của kế hoạch xuất khẩu đối với phát triển kinh tế xã hội
1. Vai trò của kế hoạch xuất khẩu đối với phát triển kinh tế xã hội
1.1. Vai trò của xuất khẩu hàng hoá
1.2. Kế hoạch xuất khẩu hàng hoá
1.3. Vai trò của kế hoạch xuất khẩu hàng hoá
2.Vai trò của kế hoạch xuất khẩu dệt may
2.1.Vai trò của dệt may xuất khẩu
2.2. Ngành dệt may xuất khẩu Việt Nam
2.2.1. Đặc trưng của ngành dệt may xuất khẩu Việt Nam
2.2.2. Những cơ hội và thách thức của ngành dệt may xuất khẩu
Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế
2.3. Vai trò của kế hoạch xuất khẩu hàng dệt may
3. Nội dung của kế hoạch xuất khẩu hàng dệt may giai đoạn 2006-
2010
3.1. Mục tiêu chung cho hoạt động xuất khẩu
3.2. Nhiệm vụ cho hoạt động xuất khẩu hàng dệt may
3.3. Kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may
3.4. Cơ cấu sản xuất hàng xuất khẩu
3.5. Thị trường xuất khẩu chủ yếu
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY Ở
VIỆT NAM
1
I. Đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch xuất khẩu hàng dệt may giai
đoạn 2001-2005
1. Tổng quan về hoạt động xuất khẩu giai đoạn 2001-2005
2. Tình hình thực hiện kế hoạch xuất khẩu hàng dệt may
Trong thời gian qua, nhất là trong việc thực hiện thành công kế
hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2001-2005 các quan hệ hợp tác
kinh tế quốc tế của nước ta đã không ngừng được mở rộng. Hoạt động
xuất khẩu duy trì tốc độ tăng trưởng khá cao và thực sự là động lực phát
triển của nền kinh tê; chất lượng hàng xuất khẩu từng bước được nâng
lên.Tuy nhiên lĩnh vực xuất khẩu vẫn còn nhiều khó khăn điều đó đòi
hỏi chúng ta cần phải có nhiều biện pháp hơn nữa để thúc đẩy hoạt
động này phát triển đúng hướng và bền vững. Trong những nghành có
tác động lớn đến hoạt động xuất khẩu ta phải kể đến ngành dệt may, đó
là ngành luôn chiếm một trị giá rất lớn trong kim ngạch. Với những
biến động lớn của hàng dệt may hiện nay, khi hàng dệt may vượt dầu
thô để đứng lên vị trí dẫn đầu trong kim ngạch xuất khẩu, thì rất có thể
nó sẽ tạo lên một sự bứt phá mạnh mẽ hơn nữa. Chính những yếu tố này
đã thúc đẩy em lựa chọn đề tài “Kế hoạch xuất khẩu hàng dệt may
trong thương mại quốc tế Việt Nam” cho bài viết đề án môn học của
mình. Do sự phức tạp của vấn đề và các thông tin còn hạn chế lên bài
viết của em chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong
nhận được những lời nhận xét, đánh giá của các thầy cô để bài viết của
em được hoàn chỉnh hơn. Em xin chân thành cảm ơn!
3
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG
CHƯƠNG MỘT: CƠ SỞ LÝ LUẬN
I. Vai trò của kế hoạch xuất khẩu hàng hoá đối với phát triển kinh
tế xã hội
1. Vai trò của kế hoạch xuất khẩu hàng hóa đối với phát triển kinh
tế xã hội
1.1. Vai trò của xuất khẩu hàng hoá
Xuất khẩu hàng hoá có vai trò rất quan trọng trong quá trình phát
triển kinh tế ở các nước. xét với các nước đang phát triển như Vịêt Nam
nguyên liệu cần thiết cho sự phát triển các ngành công nghiệp.
1.2. Kế hoạch xuất khẩu hàng hoá
Kế hoạch xuất khẩu là một bộ phận trong hệ thống kế hoạch hoá
phát triển, nó xác định các mục tiêu về quy mô, tốc độ xuất khẩu sản
phẩm, danh mục sản phẩm xuất khẩu chủ lực, cơ cấu sản phẩm xuất
khẩu và các thị trường xuất khẩu chủ yếu.
Để xác định quy mô, tốc độ xuất khẩu ta phải dựa vào tốc độ tăng
trưởng kinh tế và sự biến động trên thị trường thế giới.
Để định hướng danh mục sản phẩm xuất khẩu, ta phải dựa vào lợi
thế so sánh của đất nước .Các nước dựa vào lợi thế so sánh của mình để
từ đó quyết định danh mục sản phẩm sao cho nó mang lại hiệu quả tốt
nhất. Như ở nước ta trong giai đoạn trước mắt lợi thế so sánh vẫn là tài
nguyên và lao động. Do đó, hàng xuất khẩu chủ lực của chúng ta cần
5
tập trung vào các ngành hàng khai thác có lợi thế. Lợi thế về tài nguyên
là các sản phẩm: Dầu thô, thuỷ sản, cà phê, rau quả…; lợi thế về lao
động là các ngành : Dệt may, giày da, điện tử, thủ công mỹ nghệ…Để
hoạt động xuất khẩu trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế,
vấn đề đặt ra đối với các ngành hàng này là phải gia tăng chế biến đối
với sản phẩm thô và tăng tỉ lệ nội địa hoá đối các sản phẩm sử dụng
nhiều lao động.
Và cuối cùng là định hướng thị trường xuất khẩu đây được coi là
vấn đề quan trọng có ý nghĩa quyết định đến tính khả thi của kế hoạch.
Việc có được thị trường xuất khẩu có nghĩa là xác định được nhu cầu
của sản phẩm trên thị trường quốc tế. Nguyên tắc chung đối với vấn đề
này là đa dạng hoá thị trường xuất khẩu, giữ vững và mở rộng thị
trường truyền thống, đồng thời tích cực tìm thêm thị trường mới.Trước
năm 1990 thị trường xuất khẩu của nước ta chủ yếu là các nước Đông
Âu. Nhưng từ năm 1991, thị trường này giảm mạnh cả về kim nghạch
mức sống và ổn định tình hình kinh tế xã hội.
Trong điều kiện buôn bán hàng hoá quốc tế. Xuất khẩu hàng dệt
may đem lại nguồn thu ngoại tệ lớn để mua máy móc thiết bị, hiện đại
hoá sản xuất, làm cơ sở cho nền kinh tế cất cánh. Bên cạnh đó ở nước ta
hiện nay sản xuất hàng dệt may xuất khẩu đang góp phần phát triển
nông nghiệp và nông thôn thông qua tăng trưởng sản xuất bông, đay, tơ
tằm và là phương tiện để chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ kinh tế nông
nghiệp sang kinh tế công nghiệp.
7
Với sự xuất hiện của các doanh nghiệp sản xuất hàng dệt may xuất
khẩu sẽ thu hút rất nhiều lao động làm việc phục vụ cho hoạt động của
nó. Vô hình chung nó đã có vai trò giải quyết việc làm cho rất nhiều lao
động, vì bản chất của ngành này là sử dụng lượng lao động rất lớn. Dệt
may xuất khẩu phát triển, doanh thu sản xuất tăng sẽ làm tăng thu nhập
của người lao động. Từ đó ngành này góp phần vào việc ổn định tình
hình kinh tế xã hội. Tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế của
đất nước.
2.2. Ngành dệt may xuất khẩu Việt Nam
Dệt may được coi là một trong những ngành trọng điểm của nền
công nghiệp Việt Nam, là ngành sản xuất mũi nhọn, có tiềm lực phát
triển khá.
Việt Nam là nước có tiềm năng lớn về dệt may. Với trên 80 triệu
dân, đa số là dân số trẻ, giá nhân công rẻ, chi phí thấp, có nguồn nguyên
liệu tại chỗ... là lợi thế cạnh tranh lớn so với các quốc gia khác. Việt
Nam hiện có hàng ngàn nhà máy dệt may, thu hút gần 2 triệu lao động,
chiếm trên 22% tổng số lao động trong toàn ngành công nghiệp. Sản
lượng sản xuất hàng năm đều tăng với tốc độ trên hai con số.
Trong Chiến lược phát triển ngành dệt may Việt đến năm 2010, đã
được Chính phủ phê duyệt, mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng
khả năng xuất khẩu lớn sang các thị trường khó tính như: EU, Nhật
Bản, Bắc Mỹ… Việc xuất khẩu hàng dệt may đã đem lại một khoản
ngoại tệ rất đáng kể để đổi mới và nâng cấp toàn bộ trang thiết bị công
nghệ của ngành dệt may. Trong thời gian qua kim ngạch xuất khẩu của
ngành này tuy thấp hơn dầu thô nhưng luôn đứng đầu tất cả các ngành
chế biến trong cả nước. Ngành dệt may không chỉ đem lại nguồn tích
luỹ cho đất nước mà còn góp phần quan trọng giải quyết việc làm,
mang lại thu nhập cao cho người lao động, tạo sự ổn định kinh tế, chính
trị, xã hội. Nước ta có dân số đông, nguồn lao động dồi dào, người Việt
Nam lại có truyền thống cần cù sang tạo. Mặt khác, gía cả sinh hoặt
thấp, chi phí lao động hạ, tạo điều kiện thuận lợi cho hàng dệt may có
9
ưu thế cạnh tranh. Đặc điểm của ngành dệt may không đòi hỏi vốn đầu
tư lớn, quay vòng vốn nhanh, đội ngũ công nhân lành nghề có thể sản
xuất được những sản phẩm chất lượng cao nếu được đào tạo tốt. Hơn
nữa, Việt Nam còn có vị trí địa lý và cửa khẩu rất thuận lợi cho việc
chuyên chở hàng hoá bằng đường biển nên giảm được chi phí vận
tải.Bên cạnh đó Việt Nam nằm trong khu vực các nước xuất khẩu lớn
hàng dệt may như: Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, nên ngành công
nghiệp Việt Nam đang là một thị trường hấp dẫn đối với các nhà đầu tư
nước ngoài. Như vậy có thể nói, phát triển ngành hàng dệt may Việt
Nam là phát huy tối đa những lợi thế hiện nay để phát triển kinh tế, thực
hiện thành công mục tiêu công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước.
Phương thức xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam có ba
phương thức xuất khẩu chủ yếu là:
Thứ nhất, là phương thức gia công xuất khẩu, đây là phương thức
kinh doanh mà theo đó bên đặt gia công( các khách hàng nước ngoài)
chịu trách nhiệm cung cấp toàn bộ vải và phụ liệu cho bên nhân gia
công theo định mức tiêu hao nguyên liệu; còn bên nhận gia công( là các
có không ít những thách thức mà chúng ta phải vượt qua.
* Những cơ hội
Hội nhập quốc tế tạo khả năng mở rộng thị trường ra nước ngoài
trên cơ sở các hiệp định thương mại đã ký kết với các nước. Từ năm
2020, hàng rào thuế quan của các nước APEC sẽ được dỡ bỏ, đây là cơ
11
hội cho ngành dệt may xuất khẩu sản phẩm sang các nước thành viên
APEC.
Hội nhập kinh tế là con đường khai thông thị trường nước ta với khu
vực và thế giới, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, có hiệu quả. Các nhà
đầu tư nước ngoài sẽ mang vốn và công nghệ vào nước ta, sử dụng lao
động và tài nguyên sẵn có của chúng ta làm ra các sản phẩm trên thị
trường khu vực và thế giới. Đây là cơ hội để ngành dệt may huy động
và sử dụng vốn có hiệu quả. Hơn nữa, sự đầu tư nước ngoài vào Việt
Nam giúp ngành dệt may có thể tranh thủ được kỹ thuật, công nghệ tiên
tiến của các nước phát triển nhằm phát triển năng lực kỹ thuật công
nghệ của chính ngành mình và của cả quốc gia. Nếu ngành dệt may tận
dụng tốt cơ hội này họ sẽ khắc phục được hạn chế, đổi mới công nghệ,
vươn lên cạnh tranh tốt với các đối thủ khác.
Thông qua hội nhập, chúng ta có cơ hội mở rộng giao lưu nguồn lực
của nước ta với các nước khác. Chúng ta có thể xuất khẩu lao động
hoặc sử dụng lao động thông qua các hợp đồng gia công chế biến hàng
xuất khẩu đồng thời nhập khẩu lao động có kỹ thuật cao, các công nghệ
mới, các phát minh sáng chế mà nước ta chưa có. Bên cạnh đó, giá
nguyên liệu đầu vào rẻ hơn khắc phục được khó khăn do khan hiếm
nguyên liệu cho sản xuất.
Ngành dệt may Việt Nam sẽ trải qua quá trình sang lọc tự nhiên
thông qua cạnh tranh quốc tế. Những doanh nghiệp xưa nay làm ăn thua
lỗ nhưng vẫn được trợ cấp sẽ nhanh chóng bị thay thế bởi những doanh
13
những quan niệm cũ về một nươcs Việt Nam mới trong quan hệ hiện
nay với chúng ta.
Thứ ba là sự quản lý chồng chéo của các bộ hữu quan đối với ngành
dệt may khiến cho cơ cấu tổ chức thiếu năng động, dễ tuột mất những
cơ hội tốt, những cơ hội ngàn năm cho sự phát triển.
Thách thức và cơ hội thường là hai mặt đối lập của quá trình phát
triển mà chúng ta phải xem xét một cách toàn diện trong phương pháp
tiếp cận. Như vậy đối với nền kinh tế nói chung và dệt may xuất khẩu
nói riêng chúng ta cần phải có những biện pháp nhằm tận dụng tốt hơn
những cơ hội, đương đầu với thách thức để có thể đưa ngành dệt may
xuất khẩu của chúng ra phát triển nhanh và hiệu quả hơn trong khung
cảnh kinh tế mở như hiện nay.
2.3. Vai trò của kế hoạch xuất khẩu hàng dệt may
Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của WTO, chúng ta
đang trên lộ trình thực hiện việc dỡ bỏ hàng rào thuế quan và trợ cấp
đối với các mặt hàng xuất khẩu. Chính những điều đó tạo lên không ít
những thuận lợi, khó khăn cho ngành sản xuất hàng dệt may xuất khẩu
của chúng ta. Và hơn lúc nào hết kế hoạch xuất khẩu hàng dệt may càng
phải thể hiện rõ nét vai trò của nó để định hướng và hướng dẫn cho các
hoạt động xuất khẩu hàng dệt may
Trước hết là trong việc xác định quy mô và tốc độ xuất khẩu hàng
dệt may. Phải phản ánh được sự đóng góp to lớn của dệt may xuất khẩu
vào kim ngạch xuất khẩu của nền kinh tế. Thể hiện vai trò chủ đạo của
mặt hàng này trong cán cân xuất khẩu. “Phấn đấu đến năm 2010 phát
triển ngành dệt may trở thành một trong những ngành công nghiệp
14
trọng điểm, mũi nhọn về xuất khẩu; thoả mãn ngày càng cao nhu cầu