MỤC LỤC:
Mở đầu……………………………………………………………….2
Nội dung…………………………………………………………… 2
I. Phương pháp phỏng vấn
1. Thực chất của phương pháp phỏng vấn………………………2
2. Các loại phỏng vấn……………………………………………2
3. Trình tự dẫn dắt cuộc phỏng vấn…………………………… 2
4. Đánh giá về phương pháp phỏng vấn…………………………5
II. Phương pháp anket
1. Thực chất của phương pháp anket……………………………7
2. Phân loại anket……………………………………………….8
3. Các nguyên tắc xây dựng bảng anket……………………… 8
4. Trình tự nội dung của phiếu anket……………………………9
5. Đánh giá về phương pháp anket…………………………… 9
III. Ý nghĩa của các phương pháp này đối với
lĩnh vực pháp luật…………………………………………10
1. Đối với phương pháp phỏng vấn…………………………….10
2. Đối với phương pháp anket………………………………….11
Kết luận………………………………………………………… 12
1
MỞ ĐẦU:
Trong xã hội học pháp luật đặc biệt là trong các phương pháp thu thập
thông tin thì không thể thiếu phương pháp phỏng vấn và phương pháp anket.
Vậy nội dung chính của các bước của giai đạn tiến hành thu thập thông tin
trong điều tra xã hội học như thế nào? Và ý nghĩa thực tiễn của các phương
pháp này đối với lĩnh vực pháp luật là gì? Qua bài này em xin được làm rõ
vấn đề đó.
NỘI DUNG:
I. Phương pháp phỏng vấn:
1. Thực chất của phương pháp phỏng vấn:
Phỏng vấn là cuộc nói chuyện được tiến hành theo kế hoặch nhất định

nghệ thuật phỏng vấn.
Để đảm bảo sự thành công của cuộc phỏng vấn sâu cần chú ý tới các
nguyên tắc sau:
+ Thứ nhất: nghệ thuật đặt câu hỏi “tại sao?”. Trong thực tế ở bất kì cuộc
phỏng vấn nào, nếu nhà nghiên cứu chỉ lắng nghe một cách thụ động, đơn
thuần các câu trả lời của người được phỏng vấn thì rất dễ xa vào các chi tiết
lan man, thiếu trọng tâm hoặc bị lạc đề. Để khắc phục tình trạng trên cần đảm
bảo các yêu cấu sau:
• Một là các khía cạnh được đưa ra để hỏi phải được sắp xếp theo trật tự
rõ ràng, chính xác.
• Hai là nội dung câu hỏi phải cụ thể, hiểu theo một nghĩa, tránh những
câu hỏi mập mờ, bao hàm nhiều nghĩa ở bên trong.
• Ba là các câu hỏi đặt ra phải vô tư, tế nhị, tránh dẫ dắt người trả lời
theo ý muốn chủ quan của mình.
3
• Bốn là chỉ nên hỏi từng câu hỏi một và chú ý đến những manh mối đã
được nói ra hay còn bị che giấu mà người trả lời chưa muốn thổ lộ.
+ Thứ hai, nghệ thuật lắng nghe. Đây là nghệ thuật nó phải được rèn luyện và
phát triển qua thực tiễn. Những người phỏng vấn cần nhận thức rõ rằng biết
cách nghe đúng là công việc hết sức khó khăn vì theo quy luật tâm lí thông
thường, những người nghe thường mắc phải nhừg sai lầm vô thức, họ hay rơi
vào trạng thái bị động hoặc thường nôn nóng muốn biết ngay sự thật. Việc
lắng nghe một cách chủ động, sáng tạo đòi hỏi phải có sự nhạy cảm cao trong
tư duy, kết hợp với trực giác và cảm giác một cách chíng xác. Khi lắng nghe
cần chú ý những điểm sau:
• Một là chủ động đồng cảm với người nói, tỏ ra chăm chú biểu thị khả
năng có thể thấu hiểu những ý nghĩ hành động của người nói.
• Hai là phải biết suy luận và chắt lọc những chỉ báo về những gì người
nói còn băn khoăn, lo lắng hoặc những gì mà người nói đã tin tưởng và
khẳng định.

mình, cơ quan công tác…mà chưa được nói về nội dung chính của cuộc
phỏng vấn. Người trả lời có thể ngạc nhiên về việc họ được chọn trả lời, từ
chối cuộc nói chuyện với lí do bận công việc hoặc khuyên nên gặp người
nọ người kia biết rõ vấn đề hơn. Tùy từng trường hợp mà điều tra viên
phải biết ứng sử linh hoạt. Ví dụ: Để hâm nóng bầu không khí tẻ nhạt ban
đầu điều tra viên có thể đề cập đề tài về thời tiết, các tin tức thời sự hấp
dẫn hoặc những tin tức thể thao mới nhất…
Thứ hai: Củng cố việc tiếp xúc bẵng những câu hỏi đầu tiên theo kế
hoạch phỏng vấn như những câu hỏi bình thường về cuộc sống, sinh hoạt,
5
các mối quan tâm…Cần khẳng định với người trả lời rằng những thông tin
nhận được từ họ sẽ rất lí thú, hấp dẫn.
Thứ ba: chuyển qua các câu hỏi chính cần phỏng vấn, cần có những
lời lẽ dẫn dắt câu chuyện, tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của câu
chuyện. Điều tra viên cần chú ý tới việc trả lời những câu hỏi phức tạp
bằng biện pháp thuyết phục: ánh mắt chăm chú, thái độ cởi mở và cử chỉ
thân thiện…Nếu có những chi tiết mà điều tra viên không đồng tình, nghe
chưa rõ hoặc phát hiện những mâu thuẫn trong câu trả lời của người dược
phỏng vấn thì cần linh hoạt điều chỉnh hoặc kiểm tra lại bằng những tiểu
sảo kĩ thuật một cách tế nhị.
Thứ tư: một yếu tố rất quan trọng trong nghệ thuật phỏng vấn là cần
nhanh chóng thiết lập lại cuộc nói chuyện. Trong trường hợp nó bị ngắt
quãng giữa chừng vì những lí do nào đó. Người trả lời vì những lí do nào
đó có thể từ chối việc trả lời các câu hỏi hoặc bắt đầu trả lời lan man lệch
trọng tâm. Lí do của vấn đề này cũng rất đa dạng, chẳng hạn do người trả
lời không đưa ra hoặc không nhớ được những thong tin cần thiết; do
không hiểu được mục đích của câu hỏi hoặc tính chất của câu trả lời được
mong đợi; do không muốn trả lời hoặc không hào hứng với câu trả lời
đó…Trong mọi trường hợp, điều tra viên phải biết dừng lại đúng lúc, biết
gợi ý, khích lệ hoặc chuyển qua câu hỏi khác.

được soạn thảo trước. Điều tra viên tiến hành phát bảng hỏi, hướng dân
thống nhất cách trả lời câu hỏi; người được hỏi tự đọc các câu hỏi trong
bảng hỏi rồi ghi cách trả lời của mình vào bảng hỏi rồi gửi lại cho điều tra
viên.
Đặc trưng của phương pháp anket là người ta chỉ sử dụng bảng hỏi đã
được quy chuẩn, dung để hỏi chung cho tất cả những người nằm trong mẫu
7
điều tra. Thông thường người hỏi và người trả lời không tiếp xúc trực tiếp
với nhau mà thông qua cộng tác viên.
2. Phân loại anket.
a, Theo nội dung và cấu tạo các câu hỏi đặt ra trong phiếu anket.
- Phiếu anket mở: là loại phiếu mà người trả lời tự do bày toe những ý kiến
của mình theo các câu hỏi đặt ra.
- Phiếu anket đóng: là loại phiếu mà tất cả các phương án trả lời đã được
xác định từ trước theo từng câu hỏi.
b, Phương pháp phát- thu phiếu anket.
- Gửi phiếu qua bưu điện đến người được hỏi và đợi phiếu được gửi quay
trở lại địa chỉ nhà nghiên cứu: theo phương thức này cần phải phát phiếu
dư ra theo những nhóm xã hội có khả năng không gửi đủ số phiếu cho nhà
nghiên cứu. Số dư đó là bao nhiêu tùy thuộc vào từng kinh nghiệm của nhà
nghiên cứu nhưng nhìn chung sai số trong trường hợp này tương đối lớn.
- Phát phiếu anket tại chỗ qua đội ngũ cộng tác viên: trong trường hợp này
các cộng tác viên sẽ là người trực tiếp phát phiếu và thu phiếu về những
phiếu đã được trả lời.
c, Theo cách thức tiếp cận và số lượng người trả lời tham gia: Có anket
theo từng nhóm tập trung 30- 40 người trả lời cùng một lúc và anket theo
từng cá nhân (phát phiếu cho từng người riêng lẻ).
3. Các nguyên tắc xây dựng bảng anket.
- Không được nhầm lẫn logic của các câu hỏi với logic của việc xây dựng
phiếu anket.

5. Đánh giá về phương pháp anket.
9
a, Ưu điểm:
- Phương pháp anket là phương pháp nghiên cứu định lượng, chủ yếu thu
thập các thông tin về sự kiện, hành động. Anket cho phép triển khai nghiên
cứu trên quy mô rộng nên thu được ý kiến của nhiều người cùng một thời
điểm.
- Các chỉ báo trong phiếu anket thông thường đã được mã hóa, được quy
chuẩn chung cho tất cả những người tham gia nên rất tiện cho khâu sử lí
bằng máy tính.
b, Nhược điểm:
Phương pháp này đòi hỏi đầu tư thời gian để soạn thảo ra một bảng câu
hỏi thực sự công phu, khoa học, phù hợp với đối tượng. Vì vậy nó đòi hỏi
người tổ chức nghiên cứu phải là chuyên gia có học vấn cao, nhiều kinh
nghiệm lí luận cũng như thực tiễn. Yêu cầu về chon mẫu đại diện cũng hét
sức nghiêm ngặt.
II. Ý nghĩa thực tiễn của phương pháp phỏng vấn với phương pháp
anket đối với lĩnh vực pháp luật.
1. Ý nghĩa của phương pháp phỏng vấn đối với lĩnh vực pháp luật.
Nội dung của các phương pháp phỏng vấn có ý nghĩa vô cùng quan
trọng trong lĩnh vực pháp luật như:
- Phỏng vấn tiêu chuẩn hóa thích hợp đối với đối tượng trả lời là các
quan chức, các cán bộ lãnh đạo quản lí các cấp vì đây là những người đã
và đang triển khai thực hiện pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống xã hội
nên có nhiều hiểu biết và kinh nghiệm thực tiễn pháp luật; dung để tìm
hiểu các chính sách pháp luật, định hướng xây dựng pháp luật.
- phỏng vấn không tiêu chuẩn hóa thường áp dụng rộng rãi cho mọi chủ
thể pháp luật, cho phép tìm hiểu quan niệm, nhận thức, thái độ đối với
pháp luật của các nhóm xã hội; đánh giá về hiệu lực và hiệu quả thực tế
10

hành vi phạm tội, tâm lý và thái độ tình cảm của các nạn nhân bị tấn công
bởi tội phạm; hiệu quả của các biện pháp ngăn chặn; trình độ hiểu biết
pháp luật và thái độ đối với pháp luật của các tầng lớp nhân dân trong xã
hội.
Đặc biệt khi nhà nước xây dựng và ban hành Luật trưng cầu ý dân
thì phương pháp anket sẽ trở thành phương pháp chủ đạo trong việc triển
khai đạo luật này vào thực tiễn cuộc sống.
KẾT LUẬN:
Qua tìm hiểu nội ding chính của phương pháp phỏng vấn và phương
pháp anket ta thấy được ý nghĩa quan trọng của các phương pháp điều tra
xã hội học đối với lĩnh vực pháp luật và từ đó áp dụng vào việc xây dựng
và thực hiện các đạo luật tốt hơn trong đời sống xã hội.
12
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Trường Đại học luật Hà Nội, Ngọ văn Nhân (chủ biên), Tập bài
giảng xã hội học, Nxb. CAND, Hà Nội, 2009.
2. Ngọ Văn Nhân, Xã hội học pháp luật, Nxb. Tư pháp, Hà Nội, 2010.
3. Bộ giáo dục và đào tạo, Xã hội học đại cương, Nxb. Thống kê, Hà
Nội, 2004.
4. />
13