quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác
đo tạo, sử dụng cán bộ ý nghĩa của những quan
đ
iểm đó đối với công tác đo tạo, sử dụng cán bộ
ở trờng ĐHGTVT hiện nay

CN. Phan thế lợng
Bộ môn T tởng Hồ Chí Minh
Khoa Mác Lênin, t tởng Hồ Chí Minh
Trờng Đại học GTVT

Tóm tắt: Theo chủ tịch Hồ Chí Minh, việc đo tạo, sử dụng cán bộ có vai trò hết sức quan
trọng. Ngời đã đa ra nhiều luận điểm có giá trị về vấn đề ny. Chúng ta cần tìm hiểu những
luận điểm đó của Ngời, qua đó góp phần nâng cao chất lợng đo tạo v sử dụng cán bộ ở
truờng ta hiện nay.
Summary: According to President Ho Chi Minh, how to train and utilize the human
resource plays a very important role. He put forward many valuable opinions of this issue. We
should study his opinions to improve the quality of training and utilizing the human resource at
our university.

KT-ML
i. đặt vấn đề
Chủ tịch Hồ Chí Minh - ngời thầy vĩ đại,
ngời tổ chức, lãnh đạo và dẫn dắt cách mạng
Việt Nam. Ngời đã trực tiếp lên lớp huấn
luyện, đào tạo nhiều thế hệ cán bộ cho cách
mạng nớc ta. Trong đó nhiều ngời đã trở
thành học trò xuất sắc, ngời bạn chiến đấu
gần gũi, những lãnh tụ trung kiên của Đảng,
kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng của

thiết, nhng sẽ là viển vông nếu chúng ta
cha xây dựng đợc một đội ngũ nhà giáo
chuẩn bị đầy đủ tâm thế và các điều kiện cần
thiết để thực hiện những sự đổi mới đó.
Từ quan niệm cán bộ là gốc của mọi
công việc, Hồ Chí Minh xác định đào tạo cán
bộ là công việc gốc của Đảng. Theo Ngời,
đào tạo bao gồm nuôi dạy, huấn luyện, bồi
dỡng cán bộ. Đó là công việc mà Đảng phải
bỏ nhiều công sức tiến hành chu đáo, công
phu.
Trong nền kinh tế thị trờng định hớng
xã hội chủ nghĩa hiện nay, giữa các trờng đại
học đang diễn ra một cuộc cạnh tranh quyết
liệt về chất lợng và quy mô đào tạo. Vấn đề
cốt tử để nâng cao chất lợng đào tạo, thu hút
ngời học vào trờng ta là việc nâng cao chất
lợng đội ngũ nhà giáo, nhất là cán bộ giảng
dạy trẻ. Công việc gốc để nâng cao chất
lợng đào tạo sinh viên chính là việc đào tạo
và huấn luyện đội ngũ nhà giáo.
Thứ hai, Hồ Chí Minh căn dặn cán bộ đi
học là để làm việc, làm ngời, làm cán bộ.
Tuy ba mục đích ấy là thông nhất, quan hệ
chặt chẽ với nhau, nhng trong thực tế dễ bị
đảo lộn thứ tự, nhận thức và hành động sai
mục đích. Vì vậy, Ngời nhấn mạnh học để
sửa chữa t tởng, học để tu dỡng đạo
đức, học để tin tởng, học để hành.v.v
Hồ Chí Minh chỉ rõ phải đào tạo một đội ngũ

những ngời giám nghĩ, giám làm và giám
chịu trách nhiệm về việc mình làm.
KT-ML
Thứ ba, trong công tác đào tạo, huấn
luyện cán bộ, ngời đi đào tạo, huấn luyện có
một vai trò hết sức quan trọng. Hồ Chí Minh
khẳng định: Không phải ai cũng huấn luyện
đợc. Phải lựa chọn rất cẩn thận nhân viên
phụ trách huấn luyện. Những ngời lãnh đạo
cần phải tham gia việc huấn luyện. Tuỳ đối
tợng huấn luyện và nội dung huấn luyện mà
chọn ngời huấn luyện tơng xứng. Ngời

huấn luyện của Đoàn thể phải làm kiểu mẫu
về mọi mặt: t tởng, đạo đức, lối làm việc [5,
tr. 46]. Ngời huấn luyện phải học thêm mãi.
Ngời nào tự cho mình là đã biết đủ cả rồi, thì
ngời đó giốt nhất [5, tr. 46].
Chúng ta chủ trơng, đối với giảng viên
trẻ, chủ yếu phải tự đào tạo, bồi dỡng nâng
cao trình độ. Nhng chất lợng và hiệu quả
của việc tự đào tạo, bồi dỡng sẽ nhân lên khi
có sự hớng dẫn, huấn luyện của những giảng
viên lớn tuổi có trình độ và kinh nghiệm. Trong
thời đại bùng nổ thông tin, cán bộ trẻ cần nhất
là phơng pháp tiếp cận, xử lý thông tin, cách
thức ứng dụng kết quả nghiên cứu để xây
dựng các quy trình, đề án công nghệ, giải
pháp kỹ thuật. Ngời đợc giao hớng dẫn
cán bộ trẻ muốn hoàn thành nhiệm vụ của

dạy chuyên môn. Cán bộ ở chuyên môn nào
thì nghiên cứu cho thấu đáo lý luận chuyên
môn ấy.
Lý luận chung nhất là chủ nghĩa Mác-
Lênin, tởng Hồ Chí Minh. Đảng ta xác định
đó là nền tảng tởng và kim chỉ nam cho hành
động của Đảng và cách mạng Việt Nam. Gần
nh tất cả những ngời học chủ nghĩa Mác-
Lênin đều thuộc lòng câu đó nhng hiểu cho
đúng bản chất cách mạng và khoa học của
chủ nghã Mác - Lênin, hiểu cho đúng thế nào
là lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng
tởng và kim chỉ nam cho hành động thì nhiều
nguời còn mơ hồ. Có ngời do hiểu thô thiển,
đem cái thô thiển đó đối chiếu và thực tiễn rồi
vội vàng rút ra những kết luận võ đoán, thiếu
xây dựng. Chủ nghĩa Mác - Lênin không chỉ là
lý luận mà còn chứa đựng cả phơng pháp và
đạo đức. Dù thừa nhận hay không thừa nhận
thì thực tế phép biện chứng duy vật vẫn là cơ
sở phơng pháp luận cho việc xây dựng
phơng pháp nghiên cứu các bộ môn khoa
học, kể cả khoa học tự nhiên và khoa học xã
hội, đạo đức Mác - Lênin vẫn là đạo đức cao
nhất, bởi đó là đạo đức cách mạng.
KT-ML
Lâu nay, nói đến lý luận, ngời ta liên
tởng ngay đến chủ nghĩa Mác - Lênin. Cần
nhớ rằng trên cái nền tảng lý luận chung nhất
ấy, mỗi môn khoa học, mỗi chuyên môn hẹp

cốt. Học ở trờng, học ở sách vở, học lẫn
nhau và học nhân dân, không học nhân dân
là một thiếu sót rất lớn.

Thứ sáu, Hồ Chí Minh luôn đặt công tác
đào tạo, huấn luyện cán bộ trong mối quan hệ
hữu cơ với việc xác định tiêu chuẩn cán bộ,
lựa chọn và sử dụng cán bộ. Đào tạo, huấn
luyện cán bộ phải căn cứ vào tiêu chuẩn cán
bộ, góp phần hoàn thiện tiêu chuẩn cán bộ.
Tiêu chuẩn cán bộ phải xuất phát từ yêu cầu
của cách mạng, đòi hỏi của thực tiễn chứ
không phải do ý muốn chủ quan của con
ngời. Trong tiêu chuẩn chung của cán bộ, Hồ
Chí Minh nhấn mạnh cả hai mặt đức và tài.
Hai mặt đó là một thể thống nhất quan hệ
biện chứng không thể thiếu mặt nào, trong đó
đức là gốc. Ngời khẳng định: Có tài mà
không có đức thì là ngời vô dụng, có đức mà
không có tài thì làm việc gì cũng khó. Ngời
yêu cầu tiêu chuẩn đức và tài phải đợc quán
triệt trong quá trình đào tạo, huấn luyện cán
bộ.
Trong thời đại bùng nổ thông tin, việc
cung cấp tri thức bằng cách nhồi nhét không
còn thích hợp. Điều quan trọng là dạy cách
học, cung cấp những tri thức nền tảng và chỉ
ra phơng hớng tiếp cận chân lý. Ngời huấn
luyện giỏi không phải là ngời phô trơng hết
những gì mình có, mà phải là ngời biết hớng

lực làm việc. Bởi thực tế xã hội có nhiều
trờng hợp bằng thật, trình độ giả. Không nên
xem có học vị, học hàm này nọ là chuẩn, cố
gắng tậu, sau khi đã tậu đợc rồi thì ngủ
quên trong đó. Yêu cầu về cơ sở hạ tầng và
quản lý giao thông vận tải nay đã khác xa,
và sẽ còn tiếp tục biến đổi. Chuẩn trình độ ở
đây chính là vốn tri thức về nghành theo kịp
với đòi hỏi của thực tiễn và khả năng dạy cho
học trò tự giải quyết đợc những vấn đề mà
thực tiễn nghành và thực tiễn cuộc sống đang
đặt ra. Và nh vậy, chuẩn về trình độ luôn
thay đổi, không có nấc thang cuối cùng. Thêm
nữa, khi một ngời thầy lên bục giảng cái
chinh phục học trò không chỉ có trình độ,
phơng pháp mà còn là tình yêu đối với học
trò, là niềm tin, là khát vọng đóng góp cho sự
phát triển của nghành, cho sự phát triển
chung của đất nớc. Chuẩn của ngời giảng
viên quan trọng hơn hết là t cách một ông
thầy trớc học trò, là việc chiếm đợc niềm
tin, lòng ngỡng mộ nơi học trò, là tấm gơng
để các em phấn đấu.
KT-ML
Thứ bảy, đào tạo, huấn luyện cán bộ còn
liên quan đến việc lựa chọn cán bộ. Lựa chọn
cán bộ để đa đi đào tạo, học tập và lựa chọn
để bố trí, đề bạt, bổ nhiệm. Lựa chọn cán bộ
là một vấn đề hệ trọng. Làm sao lựa chọn
đợc những cán bộ có đạo đức, tài năng và uy

trí lãnh đạo đều phải chú ý cả đức lẫn tài.
Có thể thấy chất lợng đào tạo huấn
luyện cán bộ phụ thuộc một phần quan trọng
từ đầu vào. Nguyên liệu không tốt khó có thể
cho ra lò những sản phẩm tốt. Tuy nhiên, chất
lợng đào tạo, huấn luyện cán bộ có đợc
củng cố, phát huy hay không còn phụ thuộc
vào việc sử dụng cán bộ sau khi đợc đào tạo
huấn luyện.
Đối với chúng ta, muốn có một đội ngũ
cán bộ giảng dạy tốt, có đủ sức kế tục xứng
đáng sự nghiệp của các bậc đàn anh, việc
tuyển chọn cán bộ từ nguồn sinh viên đã tốt
nghiệp của trờng và nguồn sinh viên tốt
nghiệp ở các trờng đại học khác có ý nghĩa

hết sức quan trọng. Việc tuyển chọn phải căn
cứ vào nhu cầu và phải theo tiêu chuẩn đức,
tài. Cơ chế tuyển chọn cán bộ ở trờng ta, cơ
bản phù hợp với xu thế chung. Nhng làm thế
nào để thu hút những ngời giỏi nhất nộp đơn
về trờng, làm thế nào để tuyển chọn đợc
những ngời xuất sắc nhất trong các ứng cử
viên? Làm thế nào để các tài năng không bị
thui chột, không bị cản lại bởi sức ỳ của tuổi
tác và sự chi phối của hoàn cảnh? Rõ ràng cơ
chế tuyển chọn, bồi dỡng và sa thải cán bộ
(trong những trờng hợp cần thiết) sau khi
tuyển chọn cần tiếp tục có sự điều chỉnh theo
hớng minh bạch và hiệu quả.

đều tuỳ chỗ mà dùng đợcThờng chúng ta
không tuỳ tài mà dùng ngời. Thí dụ: thợ rèn
thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn dao.
Thành thử hai ngời đều lúng túng. Đào tạo,
huấn luyện cán bộ dù có tốt nhng lúc sử
dụng không đúng cũng hỏng. Hồ Chí Minh lu
ý khi sử dụng cán bộ phải:
- Có lòng độ lợng, không thành kiến với
cán bộ.
- Gần gũi mọi ngời, kể cả những ngời
mình không a.
- Chân thành giúp đỡ đồng chí mình tiến
bộ.
- Sáng suốt, tỉnh táo đề phòng những ý
kiến và hành động bôi nhọ cán bộ tốt.
Ngời nhắc nhở phải cất nhắc, đề bạt
cán bộ đúng đắn, phải vì công tác, vì tài năng
chứ không thể vì lòng yêu ghét, vì thân thích,
nể nang. Ngời phê phán những ngời khi
dùng cán bộ phạm những chứng bệnh sau
đây:
1. Ham dùng ngời bà con, anh em quen
biết, bầu bạn, cho họ là chắc chắn hơn ngời
ngoài.
2. Ham dùng những kẻ khéo nịnh hót
mình mà chán những ngời chính trực.
3. Ham dùng những ngời tính hợp với
mình mà tránh những ngời tính tình không
hợp với mình
Vì những bệnh đó, kết quả những ngời

giảng dạy ở chuyên môn đó. Điều đó muôn
năm đúng và không có gì phải bàn cãi. Đối với
cán bộ khối phòng ban, nhìn vào các văn
bằng chứng nhận trình độ thì không ai có thể
phàn nàn nhng văn bằng ấy đã thích hợp với
tính chất công việc cha thì không thể không
lu tâm. Ví dụ: nhân viên th ký khoa, ngời
thờng xuyên phải xử lý các công văn, giấy tờ,
giải trình các thắc mắc về điểm cho sinh
viênliệu bằng đại học GTVT đối với họ cần
hơn hay bằng văn th, lu trữ cần hơn? Đối
với nhân viên phòng nớc bằng đại học GTVT
cần hơn hay bằng lễ tân cần hơn?Điều cần
lu tâm nhất là việc lựa chọn cán bộ kế cận
vào các cơng vị lãnh đạo trờng, lãnh đạo
phòng, ban, khoa, bộ môn. Những lời nhắc
nhở, những tiêu chí bố trí, cất nhắc cán bộ mà
Hồ Chí Minh đã nêu ở trên vẫn còn nguyên
giá trị. Nhiều ngời nói tơng lai của trờng
thuộc về thế hệ kế cận, nhng cần nói thêm,
trớc hết là thuộc về thế hệ lãnh đạo kế cận.
III. kết luận
Hồ Chí Minh đã đi xa nhng t tởng của
Ngời còn sống mãi. Sơ qua vài luận điểm
của Ngời về công tác đào tạo, huấn luyện,
sử dụng cán bộ và đôi điều liên hệ, tác giả hi
vọng góp một tiếng nói nhỏ vào sự nghiệp xây
dựng và phát triển của trờng đại học GTVT
hiện nay.
Tài liệu tham khảo