HÌNH THÀNH ĐẠO ĐỨC - NỀN NẾP CHO HỌC
SINH LỚP “MỘT” TRƯỜNG TIỂU HỌC

I./ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Năm học 2004 - 2005, sau khi dạy khối lớp “Hai” được tuần lễ thứ nhất của
năm học, tôi được phân công trực tiếp giảng dạy khối lớp “Một”- khối lớp đầu cấp của
bậc tiểu học. Qua một tuần giảng dạy, câu nói: “Tiên học lễ, hậu học văn” thực sự
làm tôi trăn trở vì với khoảng 70% học sinh của cả khối “Một” về mặt đạo đức - nền
nếp của người học sinh tiểu học chưa được hình thành. Các nhận xét trên có được là do
tôi trực tiếp quan sát, tiếp xúc trong và ngoài giờ dạy, trong lúc dự giờ của các lớp bạn.
II./ LÝ DO ĐẶT VẤN ĐỀ :
Với tư cách là giáo viên khối lớp đầu cấp của bậc tiểu học, nhằm: “Hình thành
cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về tình cảm,
trí tuệ, thể chất và những kĩ năng cơ bản để các em có thể học tiếp những bậc học
cao hơn hoặc bước vào cuộc sống”. Do đó, ngoài việc trang bị cho học sinh những
kiến thức cơ bản trong cuộc sống thì việc giáo dục đạo đức - nền nếp cũng không kém
phần quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách của học sinh. Thật vậy, trong bậc tiểu học việc hình thành nhân cách đạo đức - nền nếp cho
học sinh có vị trí đặc biệt quan trọng. Nhân cách của trẻ nhất là trẻ bậc tiểu học trong
mọi thời đại cần được chú trọng. Là giáo viên bậc tiểu học bắt buộc phải nắm một
cách vững vàng và có tính kiên định để từ đó có hướng đi đúng trong quá trình giáo
dục đạo đức - nền nếp cho học sinh tiểu học.

Thực trạng học sinh lớp “Một” Trường Tiểu học “A”An Phú:
Chưa biết bảo quản trường lớp: Đầu năm học, học sinh tiểu học phải viết bút
chì nên thường hay tiện tay vẽ bậy lên bàn, lên tường khi ngồi học hay đi chuốt
bút chì. Bàn ghế khi ngồi hay xô đẩy để thẳng chân cho thoải mái.

xếp ngay ngắn; giày dép để thành đống ở cuối lớp; nước uống để lung tung trên bàn, các bọc nước có chất đường ngã nằm chảy tràn lan ra bàn, xuống nền gạch khi khô có
đốm quầng rít chịt nhìn rất dơ và mất thẩm mĩ.
Vệ sinh kém: Đầu tóc rối chưa chải, mặt rửa chưa kĩ, tay chân

lem luốc đất. Trực nhật vệ sinh lớp chưa sạch mà ăn quà bánh thì không bỏ rác đúng
nơi quy định.
Trên đây là một số thực trạng về đạo đức - nền nếp lớp học của học sinh lớp
“Một” Trường Tiểu học “A” An Phú.
Từ những điều cần thiết và băn khoăn qua thực trạng của học sinh Trường Tiểu
học “A” An Phú - nơi mà tôi đang trực tiếp giảng dạy cần phải bồi dưỡng rèn luyện
thêm về đạo đức - nền nếp ngày một tốt hơn để mai sau khi ra đời các em có đủ tri
thức cũng như phẩm chất đáng quý cần thiết giúp ích cho xã hội.
Với cương vị là giáo viên bậc tiểu học, tôi nhận ra một điều: Phải làm thế nào
để giúp các em trở thành con ngoan, trò giỏi với một nhân cách hoàn thiện. Qua bao
ngày trăn trở nay tôi đúc kết được một vài kinh nghiệm nhỏ viết thành đề tài: “Hình
thành đạo đức - nền nếp cho học sinh lớp “Một” Trường Tiểu học”.
Trong quá trình thực hiện bài viết chắc chắn có nhiều sơ xuất rất mong nhận
được sự đóng góp chân thành nhằm làm cho đề tài phong phú và hoàn thiện hơn để
tham khảo và vận dụng mang lại hiệu quả cao. III./ CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH:
Qua thực trạng trên, tôi nhận thấy mình cần phải hình thành cho các em một
nền tảng nhân cách đạo đức - nền nếp để đến cuối học kì I các em có được thói quen
khá hoàn thiện. Dựa theo những nội quy của trường đề ra, theo 5 điều Bác Hồ dạy
thông qua việc hằng ngày giáo dục kịp thời khi các em vừa sai phạm và các môn học ở
trường có liên hệ thực tế để giáo dục bằng những biện pháp cụ thể sau :

cô”, khi cần trả lời phải dạ thưa và nói tròn câu. Không được tự ý rời khỏi chỗ ngồi
sang bàn của bạn chơi hoặc đứng lên ngồi xuống khi chưa có sự đồng ý của thầy cô.
Khi ghi bài, muốn chuốt bút chì phải xin phép thầy cô đến cuối lớp ngồi chuốt cho vỏ
bút chì vào sọt rác để giữ lớp học sạch sẽ. Muốn đi vệ sinh, uống nước sẽ được đi vào
thời gian giải lao 5 phút sau mỗi tiết học hoặc giờ giải lao giữa buổi học. Tính tự giác: Khi dạy Đạo đức bài “Đi học đều và đúng giờ“ tôi dạy các em
nghỉ học phải xin phép, đi học đúng giờ để không làm ảnh hưởng đến giờ giấc giảng
dạy của thầy cô và học tập của các bạn. Học và làm bài đầy đủ trước khi đến lớp. Đạo
đức bài “Trật tự trong trường học” tôi dạy các em vào lớp lắng nghe thầy cô giảng
bài, chăm chỉ đọc và làm bài để đạt kết quả cao trong học tập; rèn luyện chữ viết để
nét chữ đẹp hơn vì “chữ đẹp là tính nết của những người trò ngoan” (Trích“Quyển
vở của em” Tiếng Việt lớp 1 tập I); không được ngồi chơi chọc phá bạn sẽ làm ảnh
hưởng đến thời gian dạy - học của thầy cô và các bạn. Khi nghe tiếng trống vào lớp
phải nhanh chóng xếp hàng, hành lang lớp học là nền gạch bông ô vuông nên tôi quy
định các em đứng đúng vị trí hai hàng (một hàng nam và một hàng nữ) theo thứ tự từ
bé đến lớn. Ngày đầu tiên khi hướng dẫn vào vị trí hàng ngũ tôi yêu cầu các em nhìn
bạn trước mặt và sau lưng mình nhớ xem bạn tên gì để các ngày sau đứng đúng vị trí
ấy; khi đứng, hàng nữ cách vách lớp 3 ô gạch, hàng nam cách lang can lầu 3 ô gạch và
mỗi em cách nhau 1 ô. Thế là hằng ngày các em chạy vào vị trí rất nhanh, hàng ngũ
ngay ngắn và thẳng tắp, tôi chỉ quan sát theo dõi không cần chỉnh sửa nhiều. TNXH
bài “Giữ gìn lớp học sạch đẹp” tôi giáo dục các em ăn quà bánh biết bỏ rác đúng quy
định để cho lớp và sân trường sạch đẹp. Đạo đức bài “Nghiêm trang khi chào cờ” tôi
liên hệ các buổi chào cờ đầu tuần các em phải nhanh chóng mang ghế xuống sân sắp
xếp thành hai hàng ngay ngắn, lớp trưởng tập trung các bạn vào đúng vị trí. Trong suốt
buổi lễ không nên đùa giỡn, chọc phá bạn vì như thế là thiếu ý thức trong buổi lễ, chưa
tôn trọng thầy cô đang ngồi dự lễ và nhất là trong lúc chào cờ phải đứng nghiêm trang,
hai tay để xuôi xuống cập sát thân người (vì chưa phải Đội viên nên không giơ tay
chào). TNXH bài “Hoạt động và nghỉ ngơi” tôi giúp các em hiểu học hành, làm việc

để khi sử dụng không mất thời gian tìm kiếm.
Ý thức vệ sinh: Khi dạy TNXH bài “Vệ sinh thân thể”, “Chăm sóc và bảo vệ
răng” và “Thực hành: Đánh răng và rửa mặt” tôi dạy các em cách tắm rửa sạch sẽ,
rửa kĩ mặt mài và chân tay, đánh răng đúng các bước để giữ hàm răng sạch đẹp, đầu
chải gọn gàng, chà sạch các ngón tay chân, cắt gọn móng sạch sẽ thường xuyên.
TNXH bài “Giữ gìn lớp học sạch, đẹp” tôi liên hệ thực tế ở lớp các tổ trực nhật đến
sớm 20 phút để làm vệ sinh lớp sạch sẽ, sắp xếp bàn ghế ngay ngắn, lau chùi bảng lớp
và giặt bông bảng sạch bụi phấn. Tôi thường xuyên nhắc nhở các em ăn quà bánh bỏ
những loại rác sạch vào sọt rác của lớp còn những loại rác dơ hay bọc nước thì bỏ vào
thùng rác lớn của trường để giữ lớp học không có mùi hôi; thấy rác dưới chân biết nhặt
lên bỏ đúng nơi quy định.
Việc giáo dục đạo đức - nền nếp cho học sinh lớp “Một” là một trong những
nhân tố góp phần hình thành nhân cách của các em. Quá trình này không phải một sớm
một chiều mà có thể làm được. Vì vậy, mặt nhân cách cần được hình thành thường
xuyên trong mọi điều kiện và hoàn cảnh, chứ không chỉ gói gém ở những bài học của
các tiết Đạo đức hay TNXH. Lứa tuổi học sinh, đặc biệt là học sinh lớp “Một” rất “dễ nhớ cũng mau quên” cho nên đối với các em việc theo dõi, nêu gương, nhắc nhở là
công việc cần làm ở mọi lúc, mọi nơi. Ngoài ra, thời gian giải lao chuyển tiết tôi tận
dụng những bài hát: “Con chim vành khuyên”, “Con mèo”,… để giáo dục các em như
lời nội dung bài hát…
Bên cạnh đó, để giáo dục đạt hiệu quả cao hơn tôi bắt đầu tìm hiểu gia đình
bằng cách tiếp xúc với các em trong giờ giải lao hằng ngày, sau đó đi đến gia đình
từng em để hiểu thêm về hoàn cảnh từng em một, về mối quan hệ của em với gia đình.
Thật buồn, có em thì không có cha (em Kim Ngân), có em cha mẹ mới vừa ly dị (em
Phước Hậu), có em cha mẹ đi làm ăn xa gởi em lại cho cô bác nuôi (em Thuý Vân,
Huyền Trân), có em cha mẹ bận buôn bán suốt ngày không còn thời gian dạy dỗ, chỉ
bảo cho con (em Nhật Tuấn, Mai Đình, Thành Phong, Chí Bảo, Mỹ). Những em này
vào giờ học tôi quan tâm hơn và vào giờ chơi tôi gần gũi, trò chuyện như người mẹ thứ
đầu mỗi buổi học tôi dành 3 phút để kiểm tra việc thực hiện: nền nếp, giờ giấc, vệ
sinh, đồng phục… và nêu gương những học sinh thực hiện tốt, động viên khích lệ học
sinh có cố gắng để các em thấy được sự tiến bộ của mình.
Những yêu cầu trên, tôi đều kiểm tra hằng ngày và ở tiết sinh hoạt lớp bằng
cách tổ chức cho các tổ trưởng báo cáo tình hình của lớp ; sau ý kiến tổ trưởng là ý
kiến tổ viên về nhận xét của tổ trưởng; sau đó là ý kiến ban cán sự lớp, cuối cùng tôi
tổng kết lại và tuyên dương tổ được hạng nhất, nhắc nhở cụ thể từng học sinh còn vi
phạm, đưa ra hướng khắc phục. Bên cạnh đó, tôi động viên những học sinh có cố gắng
và nêu công việc cụ thể của tuần tới để các em thực hiện.
Những biện pháp nói trên, tôi sẽ thực hiện thường xuyên, liên tục trong suốt
năm học.
* Tồn tại:
Một số học sinh do ảnh hưởng môi trường xung quanh, do gia đình không quan
tâm đến việc học và dạy bảo con em nên vẫn còn một số ít học sinh vi phạm về mặt
đạo đức - nền nếp như: thỉnh thoảng các em đánh nhau nên buộc miệng chửi thề; đôi
lúc còn đi trễ, nghỉ học không phép…
VI./ BÀI HỌC KINH NGHIỆM: Qua quá trình thực hiện các biện pháp đã nêu, tôi rút ra được một vài kinh
nghiệm :
Để học sinh hoàn thiện tốt kế hoạch đề ra, giáo viên cần tích cực chịu khó vào
thời gian đầu nhắc nhở để các em quen dần nền nếp. Sau đó giáo viên tổng kết các
hoạt động vào cuối mỗi buổi học và tiết sinh hoạt lớp để có thể nhắc nhở kịp thời khi
các em mới vừa sai phạm. Giáo viên nêu ra yêu cầu gì đối với học sinh phải cần có sự
kiểm tra, nhận xét để giúp học sinh nhận ra sai phạm và sự tiến bộ của mình, giúp học
sinh hiểu được tại sao phải thực hiện những yêu cầu của thầy cô đề ra.
Bên cạnh đó, việc kết hợp giữa nhà trường và gia đình học sinh cũng không