NGHIÊN CỨU SỰ TÁC ĐỘNG QUA LẠI CÁC YẾU TỐ THUỶ LỰC CỦA
CÔNG TÁC NGĂN DÒNG KHI THI CÔNG CÔNG TRÌNH THUỶ LỢI
ĐẦU MỐI TRÊN SÔNG
RESEARCHES OF THE INTERACTIVE IMPACTS PROBLEMS HYDRAULIC OF THE
CURREN BLOCKAGE ON THE CONSTRUCTIONS OF KEY IRRIGATIONAL WORKS
TÓM TẮT
Trên cơ sở nghiên cứu, phân tích thực tế các phương thức ngăn dòng khi thi công các công trình thuỷ
lợi đầu mối trên sông, thông qua việc nghiên cứu sự tác động qua lại của các yếu tố thuỷ lực kết hợp với lý
thuyết để từ đó ta sử dụng phần mềm Pascal lập trình nó nhằm tự động hoá các yếu tố thuỷ lực ngăn dòng
qua các thời đoạn phục vụ cho các công tác tiếp theo.
ABSTRACT
Based on the practical study and analysis on the stream - blocking modes during the building of main
irrigational works over the river and based on the interaction between hydraulic factors, the Pascal software
is applied to automatize these factors in stream blockage at each specific stages in order to serve the next
constructions.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 Tổng quan - tình hình chung.
Dự án qui hoạch thuỷ điện bậc thang hệ thống sông Vu Gia – Thu Bồn có tiềm năng thuỷ điện
đứng thứ 4 cả nước sau Sông Đà, Sông Đồng Nai và Sông Sê San gồm 12 công trình trong đó có 8
công trình hiệu quả như: AVương 1, Sông Tranh 2, Đắc Mi 1, Đắc Mi 4, Sông Boung 1, Sông
Boung 4, Sông Giằng và Sông Côn 2.
Các công trình thuỷ lợi được tập trung lại thành một tập hợp công trình nhằm giải quyết những
nhiệm vụ thuỷ lợi gọi là đầu mối công trình thuỷ lợi.
Để đảm bảo điều kiện thi công các hạng mục của công trình đầu mối thì trước hết phải tiến
hành ngăn dòng công tác đó gọi là công tác ngăn dòng.
Như vậy sự cần thiết của công tác ngăn dòng và sự tác động qua lại công tác chặn dòng khi thi
công công trình đầu mối là gì?
1.2 Sự cần thiết.
Ta đã biết trong quá trình thi công công trình thuỷ lợi trên sông có rất nhiều công tác phức tạp
và khó khăn như công tác ngăn dòng, công tác dẫn dòng, và nhiều công tác khác. Để làm rõ một
trong các công tác đó là đi nghiên cứu sự tác động qua lại công tác ngăn dòng khi thi công công

+ Khi chảy ngập (0 < h
1
< h
2
– h
gh
):
Với h
gh
=
3
2
g
q
α
(m) và q =
21
bb
Q
TK
+
(m
2
/s)
Khi đó, lưu lượng được xác định như sau:
Q
1
=
)
2

o
a
+−
ε
(2)
- Lưu lượng qua đập tràn dẫn dòng Q
2
(m
3
/s):
+ Chỉ tiêu ngập:





<
>−=
pg
n
P
Z
P
Z
Phh
)(
0)(
2
với
pg

Zh .
1
(4)
Vậy: Theo phương pháp lấp bằng thì:
Khi 0 < h
1
≤ (h
2
– h
gh
) thì có hệ phương trình sau:
* Khi 0 < h
1
≤ (h
2
– h
gh
) thì có hệ phương trình sau:









=
=
+−=

Khi (h
2
– h
gh
) < h
1
thì có hệ phương trình sau:









=
=
+−=
=++=
ZhbkQ
HgbmQ
g
V
hhgbmQ
QQQQQ
on
o
a
TKI

II Q
1
II
Z
h
2
H
P
H
a
a
o
Z
h
2
H
h
1
H
a
a
o
II – II
Hình vẽ 1
2.3.2. Sơ đồ lấp đứng:
Nếu ngăn dòng bằng phương pháp lấp đứng và bỏ qua ảnh hưởng thấm qua đập ngăn dòng thì ta
có thể dùng các phương pháp sau để xác định các yếu tố thuỷ lực.
- Lưu lượng qua cửa ngăn dòng:
Q
4

a
ta tính được các trị số lưu lượng Q
1
, Q
1
’ , Q
2
, Q
3
cũng như
Q
4
và Q
5
. Sau đó vẽ các quan hệ (h
a
~Q
1
, h
a
~Q
1
’, h
a
~Q
2
, h
a
~Q
3

Q
3
Q
TK
Z
h
a
QQ
TK
Q
4
Q
5
QQ
TK
Q
3
Q
2
0
h
a
Z
Q
1
0

3. ÁP DỤNG VÀ KẾT QUẢ.
Công trình thực tiễn được áp dụng ở đây là công tác ngăn dòng (giai đoạn 2) của công trình.
Áp dụng: Với sơ đồ lấp bằng h

, b
1
, b
2
, V
o
,
δ
n
, α, m, k, ϕ
1
, Q
tk
,
P
g:= 9,81;
q:= Q
tk
/(b
1
+b
2
);
h
gh
:= (α.q
2
/g)
1/3
;

2
:= σ
n
.ε
2
.m.b
2
.(2.g.H
o
3
)
1/2
;
Q:= Q
1
+ Q
2
;
abs(Q– Q
TK
)<=100
ha,Q
1
,Q
2
,Q
h
a
: = h
a