MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
PHẦN MỞ ĐẦU 4
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài 4
2. Tình hình nghiên cứu đề tài 6
3. Điểm mới của Luận văn 7
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài 8
5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9
6. Phương pháp nghiên cứu 9
Chương 1 11
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HẠN CHẾ QUYỀN CỦA CHA,
MẸ ĐỐI VỚI CON CHƯA THÀNH NIÊN 11
1.1. KHÁI NIỆM HẠN CHẾ QUYỀN CỦA CHA, MẸ ĐỐI VỚI CON CHƯA
THÀNH NIÊN 11
1.1.1. Quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên 11
1.1.1.1 Quyền của cha, mẹ 11
1.1.1.2. Quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên 11
1.1.2. Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên 12
1.1.2.1. Khái niệm hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên 12
Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên có một số đặc điểm sau:
12
1.1.2.2. Quan điểm lập pháp của Việt Nam về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với
con chưa thành niên 12
1.2. KHÁI QUÁT QUY ĐỊNH VỀ HẠN CHẾ QUYỀN CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI
CON CHƯA THÀNH NIÊN TRONG PHÁP LUẬT VIỆT NAM 13
1.2.1. Quy định của pháp luật về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con
chưa thành niên trước năm 1945 13
1.2.2. Quy định của pháp luật về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con
chưa thành niên giai đoạn từ 1945 đến năm 1975 13
1.2.3. Quy định hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên
trong giai đoạn từ năm 1976 đến nay 13

Chương 3 15
THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VÀ MỘT SỐ 15
GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HẠN CHẾ
QUYỀN CỦA CHA, MẸ ĐỐI VỚI CON CHƯA THÀNH NIÊN 15
3.1. THỰC TRẠNG ÁP DỤNG QUY ĐỊNH HẠN CHẾ QUYỀN CỦA CHA, MẸ
ĐỐI VỚI CON CHƯA THÀNH NIÊN 15
3.1.1. Thực trạng giải quyết hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa
thành niên tại Toà án 15
3.1.2. Nhận thức của cá nhân, cơ quan, tổ chức về hạn chế quyền của cha,
mẹ đối với con chưa thành niên 15
3.1.3. Cơ chế đảm bảo thực hiện quy định hạn chế quyền của cha, mẹ đối
với con chưa thành niên 16
Những quy định của pháp luật được thực thi có hiệu quả trong thực
tiễn khi có những cơ chế thực hiện tốt. Tuy nhiên, hiện nay ở Việt Nam còn
thiếu những điều kiện để áp dụng quy định hạn chế quyền của cha, mẹ đối
với con chưa thành niên 16
NIÊN 16
KẾT LUẬN 20
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Trẻ em là tương lai của đất nước. Từ khi sinh ra trẻ em cần nhận được
sự quan tâm, chăm sóc từ gia đình và xã hội. Các em cần được sống trong
môi trường phát triển lành mạnh và hài hoà cả về thể chất lẫn tinh thần. Việc
chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em không còn là việc làm mang tính tự
nhiên, mà trở thành trách nhiệm và nghĩa vụ của gia đình và xã hội. Xuất
phát từ quan điểm trên, đồng thời để có cơ sở thực hiện và bảo vệ tốt quyền
trẻ em, pháp luật quốc tế đã có những văn bản ghi nhận quyền trẻ em như
Tuyên ngôn thế giới về quyền con người, Công ước quốc tế về các quyền
dân sự và chính trị, Công ước quốc tế về các quyền kinh tế xã hội và văn

của cha, mẹ đối với con, pháp luật còn quy định biện pháp chế tài đối với
hành vi vi phạm, trong đó có biện pháp hạn chế quyền của cha, mẹ đối với
con chưa thành niên. Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 trên cơ sở kế thừa
những quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 1986 đã quy định về hạn
chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên. Tuy vậy, quy định hạn
chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên chưa thực sự được áp
dụng có hiệu quả. Nguyên nhân là do người dân chưa nhận thức đúng và đầy
đủ về quy định này. Mặt khác, pháp luật còn có những khiếm khuyết, vướng
mắc và thiếu cơ chế để thực hiện. Do đó, nghiên cứu “Vấn đề hạn chế quyền
của cha, mẹ đối với con chưa thành niên trong Luật Hôn nhân và gia đình
Việt Nam” có ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Thông qua việc nghiên cứu, có thể
xác định được nguyên nhân dẫn tới việc áp dụng những quy định này trong
thực tế còn hạn chế, qua đó tìm ra những biện pháp giải quyết để quy định
này được áp dụng có hiệu quả hơn, bảo vệ tốt nhất quyền của con chưa thành
niên.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên là một chế tài
đối với cha, mẹ khi cha, mẹ có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông
nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, phá tán tài sản của con, có lối
sống đồi trụy; xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo
đức xã hội Đó là một biện pháp bảo vệ và tạo cho con chưa thành niên có
một môi trường sống tốt nhất. Tuy nhiên, hiện nay ở Việt Nam các công
trình nghiên cứu về vấn đề này chưa có nhiều. Xét dưới góc độ xã hội, có
nhiều công trình nghiên cứu khoa học và những chương trình hành động để
bảo vệ, chăm sóc trẻ em như các báo cáo chung phân tích tình hình trẻ em
các năm gần đây của tổ chức UNICEF Việt Nam. Ngoài ra còn có những
nghiên cứu về đối tượng trẻ em như trẻ em nghèo, trẻ em bị bạo lực, trẻ em
bị bỏ rơi, trẻ em bị HIV, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt,…Tuy nhiên, trong
các báo cáo và các công trình nghiên cứu này chưa có những nghiên cứu về
trách nhiệm của cha, mẹ và hạn chế quyền của cha, mẹ khi cha, mẹ để con

đóng góp mới sau:
- Xây dựng khái niệm về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa
thành niên;
- Phân tích quan điểm của nhà lập pháp Việt Nam về hạn chế quyền
của cha, mẹ đối với con chưa thành niên;
- Phân tích những điểm hợp lý và khiếm khuyết của quy định hạn chế
quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên trong Luật hôn nhân và gia
đình năm 2000;
- Phân tích thực trạng áp dụng quy định hạn chế quyền của cha, mẹ
đối với con chưa thành niên trong thực tiễn;
- Nêu một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về hạn chế quyền
của cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu các quy định của pháp
luật về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên và thực tiễn
áp dụng các quy định này.
Phạm vi nghiên cứu của Luận văn bao gồm những vấn đề sau:
+ Thứ nhất, nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản nhất liên quan tới
hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
+ Thứ hai, nội dung pháp luật hiện hành về hạn chế quyền của cha,
mẹ đối với con chưa thành niên, các quy phạm chủ yếu được xem xét là
những quy phạm được quy định trong Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam
năm 2000 những quy phạm pháp luật có liên quan khác.
+ Thứ ba, nghiên cứu về thực tiễn áp dụng quy định hạn chế quyền
của cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu đề tài là làm rõ các quy định của pháp luật, từ đó
làm sáng tỏ bản chất pháp lý cũng như có những giải pháp nhằm hoàn thiện
pháp luật và cơ chế đảm bảo áp dụng có hiệu quả quy định hạn chế quyền
của cha, mẹ đối với con chưa thành niên trong thực tế.

bao gồm nhiều quyền và luôn gắn liền với nghĩa vụ
- Thứ ba, quyền của cha, mẹ được sử dụng trước hết vì lợi ích của con
Quyền của cha, mẹ được hiểu là: “Quyền của cha, mẹ là một thuật
ngữ pháp lý thể hiện tổng hợp các quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ đối với
nhân thân và tài sản của con, được pháp luật quy định nhằm bảo đảm tối đa
lợi ích của con. Quyền và nghĩa vụ này gắn liền với nhân thân của cha mẹ,
không thể chuyển giao cho người khác.”
1.1.1.2. Quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên
Quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên bao gồm quyền
và nghĩa vụ nhân thân, quyền và nghĩa vụ tài sản, cụ thể như sau:
- Thứ nhất, đối với con chưa thành niên, cha, mẹ có quyền quyết định
chế độ pháp lý về nhân thân của con
- Thứ hai, cha, mẹ có nghĩa vụ và quyền yêu thương, trông nom, chăm
sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con
- Thứ ba, cha, mẹ có quyền và nghĩa vụ giáo dục con
- Thứ tư, cha, mẹ có quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng con
- Thứ năm, cha, mẹ có quyền quản lý tài sản riêng của con
1.1.2. Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên
1.1.2.1. Khái niệm hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành
niên
Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên có một số đặc
điểm sau:
- Thứ nhất, hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên là
một biện pháp chế tài của Luật hôn nhân và gia đình.
- Thứ hai, hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên là một
biện pháp nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên.
- Thứ ba, hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên chỉ
làm hạn chế một số quyền của cha, mẹ chứ không làm chấm dứt mối quan
hệ giữa cha, mẹ và con.
Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên có thể được

GIA ĐÌNH NĂM 2000
2.1. CĂN CỨ HẠN CHẾ QUYỀN CỦA CHA, MẸ ĐỐI VỚI CON CHƯA
THÀNH NIÊN
Theo quy định tại Điều 41 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000,
có thể thấy Toà án ra quyết định hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con
chưa thành niên dựa trên những căn cứ sau:
2.1.1. Cha, mẹ bị kết án về một trong các tội cố ý xâm phạm sức khoẻ, nhân
phẩm, danh dự của con
2.1.2. Cha, mẹ có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm
sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con
2.1.3. Cha, mẹ có hành vi phá tán tài sản của con
2.1.4. Cha, mẹ có lối sống đồi trụy
2.1.5. Cha, mẹ xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo
đức xã hội
2.2. THỦ TỤC HẠN CHẾ QUYỀN CỦA CHA, MẸ ĐỐI VỚI CON CHƯA THÀNH
NIÊN
2.2.1. Thẩm quyền giải quyết
2.2.2. Người có quyền yêu cầu Toà án hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con
chưa thành niên
+ Cha, mẹ, người thân thích của con chưa thành niên
+ Cơ quan bảo vệ trẻ em, Hội liên hiệp phụ nữ
2.2.3. Thủ tục giải quyết yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành
niên
2.3. HẬU QUẢ PHÁP LÝ CỦA VIỆC HẠN CHẾ QUYỀN CỦA CHA, MẸ ĐỐI
VỚI CON CHƯA THÀNH NIÊN
2.3.1. Người cha, người mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên
không được trông nom, chăm sóc, giáo dục, quản lý tài sản riêng của con và đại
diện theo pháp luật đối với người con đó
2.3.2. Người bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên vẫn phải thực
hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng đối với con

Quy định về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên
trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 tạo cơ sở pháp lý để giải quyết
yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên. Qua đó bảo
vệ một cách tốt nhất quyền lợi của con chưa thành niên trong mối quan hệ
với cha mẹ. Trong điều kiện kinh tế, xã hội hiện nay thì yêu cầu đặt ra là cần
có những quy định về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành
niên hoàn thiện hơn. Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định về hạn
chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên còn thiếu cụ thể, có
những khiếm khuyết hoặc chưa thống nhất với một số quy định trong các
văn bản pháp luật khác. Do vậy, đã gây khó khăn cho quá trình áp dụng
trong thực tiễn, ảnh hưởng tới hiệu quả điều chỉnh của những quy định này.
Để khắc phục vấn đề này, cần có những sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn cụ
thể một số quy định hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên.
Trên cơ sở nghiên cứu các quy định của pháp luật liên quan tới việc hạn chế
quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên và thực tiễn áp dụng, xin đưa
ra một số giải pháp hoàn thiện quy định hạn chế quyền của cha, mẹ đối với
con chưa thành niên.
Thứ nhất: Bổ sung Điều 41 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000:
- Điều 41 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 nên bổ sung thêm
trường hợp cha, mẹ thường xuyên say rượu hoặc sử dụng các chất kích
thích khác thì cũng bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên.
-Nên quy định hạn chế quyền của bố dượng, mẹ kế đang sống chung
với con riêng chưa thành niên mà có hành vi xâm phạm quyền lợi của con
chưa thành niên hoặc có lối sống đồi trụy
- Bổ sung Điều 41 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 về việc Tòa
án xem xét rút ngắn thời hạn hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa
thành niên.
Để áp dụng những căn cứ hạn chế quyền của cha, mẹ có hiệu quả hơn
thì Điều 41 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 có thể sửa đổi và bổ sung
như sau:

riêng; người thân thích của con chưa thành niên, những nguời khác sống
cùng với con chưa thành niên;
b, Cơ quan bảo vệ và chăm sóc trẻ em; hội liên hiệp phụ nữ;
Thứ tư: Sửa đổi Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000
Qua phân tích trên, Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đìnhcó thể sửa đổi
như sau:
“ Điều 43. Hậu quả pháp lý của việc cha, mẹ bị hạn chế quyền đối
với con chưa thành niên
1….
2. Trong trường hợp cả hai cha, mẹ đều bị Toà án hạn chế quyền đối
với con chưa thành niên thì việc trông nom, chăm sóc, giáo dục con và quản
lý tài sản riêng của con chưa thành niên được giao cho người giám hộ theo
quy định của Bộ luật dân sự và Luật này. Khi giao cho người giám hộ, Toà
án phải xem xét nguyện vọng của con chưa thành niên nếu người này từ đủ
chín tuổi trở lên.
3. Cha, mẹ đã bị Toà án hạn chế quyền đối với con chưa thành niên
vẫn phải thực hiện nghĩa vụ nuôi dưỡng con.
4. Cơ quan chăm sóc, bảo vệ trẻ em, Hội liên hiệp phụ nữ trong phạm
vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình chịu trách nhiệm giám sát,
theo dõi việc thực thi quyết định của Toà án về hạn chế quyền của cha, mẹ.
”
Thứ năm, bổ sung quy định về thủ tục giải quyết việc dân sự trong
Bộ luật tố tụng dân sự
KẾT LUẬN
Hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên là biện pháp
chế tài, xuất phát từ việc bảo vệ quyền lợi đối với con chưa thành niên. Các
quy định về hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên được
xây dựng trên cơ sở mối quan hệ cha, mẹ với con, có một ý nghĩa to lớn là
không chỉ bảo vệ lợi ích của con mà còn bảo vệ các giá trị gia đình. Pháp
luật chỉ quy định hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên mà

phát triển tốt nhất.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Dân luật giản yếu Nam kỳ 1883.
2. Bộ Dân luật Trung kỳ năm 1936. Bộ Dân luật Bắc kỳ năm 1931.
3. Bộ luật Dân sự pháp (2005).
4. Bộ Lao động thương binh và xã hội – UNICEF Việt Nam (2009), Xây
dựng môi trường bảo vệ trẻ em Việt Nam: Đánh giá pháp luật và chính
sách bảo vệ trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt ở Việt Nam,
Nxb Văn hoá- thông tin, Hà Nội.
5. Bộ Tư pháp (2007), Từ điển luật học, NxbTP-NxbTĐ Bách khoa, Hà
Nội.
6. Chính phủ nước CHXHCNVN (2001), Nghị định số 70/2001/NĐ-CP
ngày 3-10-2001 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Hôn nhân
và gia đìnhnăm 2000.
7. Chính phủ nước CHXHCNVN (2001), Nghị định số 87/2001/NĐ-CP
ngày 21-11-2001 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực Hôn nhân và gia đình.
8. Chính phủ nước CHXHCNVN (2005), Nghị định số 36/2005/NĐ-CP
ngày 17-3-2005 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều Luật
Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
9. Chính phủ nước CHXHCNVN (2009), Nghị định số 110/2009/NĐ-CP
ngày 10-12-2009 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vự Phòng, chống bạo lực gia đình.
10. Dân luật Sài Gòn năm 1972.
11. Liên hiệp quốc (1989), Công ước quốc tế về Quyền trẻ em.
12. Ngô Thị Hường (2009), “Áp dụng quy định về hạn chế quyền của cha,
mẹ đối với con chưa thành niên trong Luật HN&GĐ”,
13. Ngô Thị Hường (2009), “Nghĩa vụ của cha, mẹ trong việc bảo vệ quyền
trẻ em ở Việt Nam”,
14. Nguyễn Ngọc Điện (2002), Bình luận khoa học Luật hôn nhân và gia

30.5. tuoitre.online
30.6. phapluatttp.vn
30.7. thanhnien.online
30.8. molisa.gov.vn
30.9. cand.com.vn
30.10. 24h. com.vn