NHỮNG VẤN ĐỀ TOÀN CẦU TRONG HAI THẬP NIÊN ĐẦU CỦA
THẾ KỶ XXI

GS., TS. Nguyễn Trọng Chuẩn (Chủ biên)

Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2006, 439 tr.

Ngày nay, vấn đề toàn cầu được hiểu là những vấn đề có quan hệ trực tiếp
đến hoạt động sống của mọi người trên trái đất, không phân biệt chế độ xã
hội, tôn giáo, chính kiến, hệ tư tưởng. Vì vậy, việc giải quyết những vấn
đề toàn cầu cần phải có sự hợp tác quốc tế về mọi mặt, sự nỗ lực tối đa của
cả nhân loại. Đối với nước ta, việc nghiên cứu bản chất, đặc điểm và sự
vận động của những vấn đề toàn cầu hiện nay là hết sức cần thiết cho quá
trình mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế. Nhận thức được tầm quan trọng
của việc nghiên cứu những vấn đề toàn cầu, dự báo những ảnh hưởng tích
cực và tiêu cực của những vấn đề toàn cầu đối với Việt Nam, Đảng và Nhà
nước ta đã sớm đề ra những định hướng, những chiến lược trong việc giải
quyết những vấn toàn cầu. Đề tài Những vấn đề toàn cầu trong hai thập
niên đầu của thế kỷ XXI – (KX.08.05) thuộc Chương trình khoa học xã hội
cấp Nhà nước (mã số KX.08) được giao cho Viện Triết học (Viện Khoa
học xã hội Việt Nam) thực hiện, do GS,TS. Nguyễn Trọng Chuẩn làm chủ
nhiệm đề tài. Kết quả nghiên cứu của công trình này được xuất bản thành
sách cùng tên với đề tài.
Về nội dung, cuốn sách bao gồm bốn chương, phần kết luận và danh mục
tài liệu tham khảo.

nước sạch đang là một hiểm hoạ lớn cho sự sinh tồn của con người, xã hội
loài người và toàn bộ sự sống trên Trái đất. Ba là, vấn đề năng lượng - một
trong những vấn đề toàn cầu nóng bỏng đang đặt ra hiện nay. Năng lượng
là một trong những điều kiện tiên quyết của sự sống còn, sự phát triển của
con người và của bất kỳ nền văn minh nào. Do đó, năng lượng hiện không
còn thuần tuý là vấn đề kỹ thuật mà trở thành vấn đề mang tính chính trị,
thương mại, quân sự và ngoại giao quốc tế. Thứ ba, nhóm những vấn đề
toàn cầu liên quan trực tiếp đến con người, đến sự tồn tại của các cá nhân
con người. Đó là các vấn đề dân số, lương thực, thực phẩm, bệnh tật, vấn
đề di dân tự do trong mỗi quốc gia và trên phạm vi quốc tế. Theo các tác
giả, đây những vấn đề liên quan đến “chất lượng con người”, đến phát
triển năng lực trí tuệ và duy trì đạo đức , nhằm đảm bảo cho con người
một lối sống lành mạnh, một sự phát triển bình thường cả về tinh thần và
thể lực.
Chương 3 trình bày phương thức giải quyết những vấn đề toàn cầu và một
số kinh nghiệm quốc tế.
Về mặt nguyên tắc chung, các tác giả cho rằng, để giải quyết những vấn đề
toàn cầu, chúng ta phải coi các vấn đề toàn cầu là những vấn đề phổ biến,
gắn với lợi ích chung của toàn nhân loại. Do vậy, cần có sự thống nhất
nhận thức chung của tất cả các quốc gia, dân tộc trong tiến trình giải quyết
các vấn đề toàn cầu. Trên cơ sở đó, các tác giả đã đưa ra một số giải pháp
chủ yếu, cụ thể để giải quyết các vấn đề toàn cầu, như tăng cường vai trò
chính trị và khả năng hành động độc lập của các tổ chức, thể chế khu vực
và quốc tế (Liên hợp quốc, WB, IMF, WTO, ASEAN, EU…); nâng cao
trách nhiệm và bổn phận của các công ty xuyên quốc gia; đẩy mạnh các
hoạt động hỗ trợ tín dụng và viện trợ phát triển, tăng cường đối thoại giữa
các nước công nghiệp phát triển và các nước đang phát triển… Trong
chương này, các tác giả cũng phân tích kinh nghiệm giải quyết những vấn
đề toàn cầu từ thực tiễn một số nước trên thế giới, như Liên bang Nga,
Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, một số nước trong khu vực ASEAN…

nay. Cuốn sách không chỉ là tài liệu tham khảo có giá trị đối với các nhà
nghiên cứu, mà còn hữu ích đối với những người làm công tác quản lý nhà
nước và đông đảo bạn đọc quan tâm tới những vấn đề toàn cầu.
ThS. VŨ MẠNH TOÀN