Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
LI NểI U
1. Tớnh cp thit ca vic nghiờn cu ti
Thi hnh ỏn dõn s (THADS) cú mt ý ngha quan trng trong quỏ trỡnh
gii quyt v ỏn núi riờng v trong hot ng t phỏp núi chung. Bn ỏn, quyt
nh ca To ỏn ch l nhng phỏn quyt trờn giy, nu nú khụng c thc thi
trờn thc t. Hot ng thi hnh ỏn (THA) núi chung v THADS núi riờng cú
hiu qu s gúp phn bo m tớnh nghiờm minh ca phỏp lut, bo m quyn,
li ớch hp phỏp ca cụng dõn, gúp phn cng c nim tin ca ngi dõn i vi
b mỏy nh nc, tng cng phỏp ch xó hi ch ngha. iu 136 Hin phỏp
nc Cng ho xó hi ch ngha Vit Nam quy nh Cỏc bn ỏn v quyt nh
ca To ỏn nhõn dõn ó cú hiu lc phỏp lut phi c cỏc c quan nh nc,
t chc kinh t, t chc xó hi, cỏc n v v trang v mi cụng dõn tụn trng;
nhng ngi v n v hu quan nghiờm chnh chp hnh. Xut phỏt t nhng
yờu cu ú, nhng nm qua cụng tỏc THA núi chung ó cú nhiu tin b v t
c kt qu nht nh, gúp phn bo v li ớch nh nc, quyn v li ớch hp
phỏp ca cụng dõn, gi gỡn k cng phỏp ch. Tuy nhiờn, so vi yờu cu t ra
i vi cụng tỏc THA, nht l trong iu kin Vit Nam hi nhp Quc t v
khu vc thỡ cụng tỏc THA vn cũn nhiu yu kộm. Hng nm vn cũn mt s
lng khỏ ln cỏc bn ỏn, quyt nh ca To ỏn ó cú hiu lc phỏp lut, nht
l cỏc bn ỏn v dõn s cha c thi hnh. Cú nhiu nguyờn nhõn dn n tỡnh
trng trờn, nhng nguyờn nhõn ch yu l do cụng tỏc THA bao gm nhiu cụng
vic khỏc nhau nu ch do cỏc c quan THA (CQTHA) thc hin thỡ nhiu khi
c quan THA b quỏ ti trong cụng vic v khụng th trỏnh khi s chõy , chm
tr. Mt khỏc, nu vic THA ch do CQTHA thc hin thỡ s khụng huy ng
c ngun lc ca xó hi cho cụng tỏc THA. Ngh quyt s 48/ NQ- TW ngy
24/5/2005 cu B chớnh tr v chin lc xõy dng v hon thin h thng phỏp
lut Vit Nam n nm 2010 nh hng n nm 2020 nờu rừ: Xõy dng B
Nguyễn Thị Tuyền - 1 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
lut THA, xỏc nh B T phỏp l c quan giỳp Chớnh ph qun lý nh nc
nht cụng tỏc thi hnh ỏn, mó s 96-98-027T do Cc qun lý THA dõn s B
T phỏp ch trỡ thc hin; lun vn thc s lut hc C s lý lun v thc tin
nhm nõng cao hiu qu thi hnh ỏn dõn s ca tỏc gi Trn Vn Qung; lun
vn thc s lut hc Cỏc bin phỏp cng ch thi hnh ỏn dõn s, thc tin ỏp
dng v hng hon thin ca tỏc gi Nguyn Cụng Long; lun vn thc s lut
hc Xó hi hoỏ thi hnh dõn s ca tỏc gi (Lờ Xuõn Hng); Vn xó hi
hoỏ hot ng thi hnh ỏn quy nh trong d tho B lut thi hnh ỏn ca tin
s Trn Cụng Phn ng trờn Tp chớ Kim sỏt s 10/ 2006; bi Xó hi hoỏ thi
hnh ỏn dõn s ca thc s Trn Anh Tun ng trờn Tp chớ Lut hc s
5/2007.v.v. Tuy nhiờn, mi mt cụng trỡnh u nhỡn nhn, gii quyt vn ny
mt gúc khỏc nhau v cho n nay vn cha cú cụng trỡnh no nghiờn cu
mt cỏch tp trung khỏi quỏt v vn xó hi hoỏ thi hnh ỏn dõn s
(XHHTHADS) nht l trong iu kin Vit Nam ó gia nhp t chc thng
mi th gii (WTO).
3. Mc ớch nghiờn cu ca ti
Mc ớch ca vic nghiờn cu ti l lm rừ mt s vn lý lun v
XHH hot ng THADS, thc trng XHH hot ng THA Vit Nam hin nay
t ú xut cỏc kin ngh nhm hon thin cỏc quy nh ca phỏp lut v
THADS v nõng cao hiu qu thc hin chỳng trờn thc t gúp phn hon
thin cụng tỏc THADS. Kt qu nghiờn cu s lm phong phỳ cỏc ti liu v
THADS phc v cho cụng tỏc nghiờn cu, hc tp lut THADS Vit Nam.
4. i tng v phm vi nghiờn cu ca ti
i tng nghiờn cu ca ti l nhng vn lý lun v XHHTHA
nh: khỏi nim, ni dung v ý ngha ca XHHTHA; cỏc quy nh ca phỏp lut
v vic thc hin XHHTHADS trong cụng tỏc THADS Vit Nam. Vn
Nguyễn Thị Tuyền - 3 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
XHHTHADS cỏc nc v hiu qu m cỏc nc t c s l bi hc kinh
nghim cho nc ta khi thc hin XHH.
XHHTHADS l mt ti cú nhiu ni dung khỏc nhau. Tuy vy, do thi
Nguyễn Thị Tuyền - 5 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
Chng 1
NHNG VN Lí LUN V X HI HO THI HNH N
DN S
1.1. KHI NIM THI HNH N DN S V X HI HO THI
HNH N DN S
1.1.1. Khỏi nim thi hnh ỏn dõn s
THADS cú vai trũ quan trng trong hot ng t phỏp núi chung v qỳa
trỡnh gii quyt v ỏn núi riờng. Bn ỏn, quyt nh ca To ỏn ch thc s cú
giỏ tr khi c thi hnh trờn thc t. Hot ng THA l cụng on cui cựng,
bo m cho bn ỏn, quyt nh ca To ỏn c chp hnh, gúp phn bo m
tớnh nghiờm minh ca phỏp lut v phỏp ch xó hi ch ngha, bo m quyn,
li ớch hp phỏp ca t chc, cỏ nhõn v Nh nc, gúp phn gi vng n nh
chớnh tr - xó hi, tng cng hiu lc, hiu qu ca b mỏy Nh nc. Khỏi
nim THADS l vn lý lun quan trng nht v THA. Nhn thc ỳng c
khỏi nim THADS l mt trong nhng iu kin rt cn thit bo m cho vic
xõy dng v thc hin cỏc quy nh ca phỏp lut c tt. Qua cỏc cụng trỡnh
ó c cụng b v qua cỏc cuc hi tho hin nay vn cũn 3 ý kin khỏc nhau
v khỏi nim THADS
í kin th nht cho rng THADS l mt dng ca hot ng t phỏp-
hot ng t tng dõn s [12, tr.11]. Theo ý kin ny thỡ cú xột x thỡ phi cú
THA. THA cng c kt qu ca cụng tỏc xột x, bo m hiu lc ca bn ỏn,
quyt nh nờn THA l giai on khụng th thiu c ca quỏ trỡnh t tng bo
v quyn, li ớch hp phỏp ca ng s. Tuy THADS cng l mt hot ng
chp hnh nhng l chp hnh bn ỏn, quyt nh ca To ỏn- c quan t phỏp.
Nguyễn Thị Tuyền - 6 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
í kin th hai cho rng THA l mt th tc hnh chớnh [20, tr.43]. Theo ý
kin ny thỡ quỏ trỡnh t tng ch do To ỏn m nhim. T tng l quỏ trỡnh tin
1.1.2. Khỏi nim xó hi hoỏ thi hnh ỏn dõn s
XHH lm cho vic gỡ ú, iu gỡ ú tr thnh chung ca xó hi. Vỡ vy,
cú th xem XHHTHADS l lm cho vic thi hnh bn ỏn, quyt nh ca To ỏn
tr thnh cụng vic chung ca xó hi. Nu THADS c hiu theo ngha rng l
s thc hin cỏc quyn, ngha v ca cỏc bờn theo phỏn quyt ca To ỏn thỡ
XHHTHADS l vic vn ng, t chc v nõng cao trỏch nhim ca cỏc bờn cú
quyn, ngha v, ca cng ng v ca ton xó hi trong vic thi hnh bn ỏn,
quyt nh dõn s ca To ỏn.
Trong nhng nm gn õy, chỳng ta núi nhiu n vic XHH nh l mt
gii phỏp ci cỏch t chc, hot ng ca b mỏy nh nc, tng cng trỏch
nhim v tham gia ca ụng o nhõn dõn m trng tõm l chuyn nhng cụng
vic khụng cn thit phi do Nh nc trc tip thc hin cho xó hi. õy l
mt hng i tt yu trong bi cnh xõy dng nn kinh t th trng nh hng
xó hi ch ngha v tng cng hi nhp quc t ca t nc ta hin nay.
THADS l vic thc hin cỏc quyn, ngha v dõn s ó c ghi nhn
trong bn ỏn, quyt nh; l hot ng bo v t quyn, do vy, v nguyờn tc cú
th thc hin XHH hot ng ny hay núi cỏch khỏc, cn huy ng ngun lc,
nờu cao trỏch nhim ca ngi dõn (ng s) cng nh cú th chuyn giao cho
cỏ nhõn, t chc phi nh nc thc hin ton b hay mt phn hot ng
THADS. õy cng l mt trong nhng gii phỏp m theo nhiu chuyờn gia cho
rng cú th gii to c nhng ỏch tc tng chng khụng cú li thoỏt hin nay
trong hot ng THADS, ú l, s lng vic tng kộo theo nhõn s tng, kinh
phớ tng; tuy nhiờn trong iu kin ca nc ta hin nay, khụng th tng nhõn s
Nguyễn Thị Tuyền - 8 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
v kinh phớ. Nhng õy l vn quỏ mi, nờn cn phi cú bc i phự hp;
phi gii mó c th no l XHH THADS, XHHTHA, n õu v t chc thc
hin nh th no, c bit l tớnh hp lý, hp phỏp ca XHHTHA nhỡn di gúc
th ch phỏp lut cn phi cõn nhc ht sc thn trng. Do ú, vn t ra
l phi nghiờn cu xỏc nh c chớnh xỏc cỏc ni dung c bn ca
ca lc lng sn xut, Nh nc hỡnh thnh nh mt quy lut tt yu, nhng
n mt lỳc no ú, Nh nc s tiờu vong, cỏc chc nng ca Nh nc s
c chuyn cho cỏc t chc xó hi t qun. Tt nhiờn, i n thi k ú,
Nh nc v xó hi loi ngi cũn phi tri qua mt thi k phỏt trin rt lõu
di, song nhng gỡ m lch s xó hi loi ngi tri qua ó chng minh quy lut
ú. T Nh nc chim hu nụ l, Nh nc phong kin, Nh nc t bn n
Nh nc xó hi ch ngha l mt quỏ trỡnh m chc nng xó hi ca Nh nc
ngy cng úng vai trũ quan trng. V n mt lỳc no ú, khi xó hi khụng cũn
giai cp, chc nng giai cp ca Nh nc khụng cũn, thỡ Nh nc s khụng
cũn ỳng vi nguyờn ngha ca nú nh l b mỏy chuyờn chớnh giai cp v s
tr thnh mt t chc xó hi rng ln, nh vy, cú th núi, XHH cụng vic Nh
nc cú tớnh quy lut khỏch quan.
nc ta, trong nhiu nm trc õy vi vic xõy dng nn kinh t k
hoch, tp trung, Nh nc ó thay xó hi trc tip thc hin cỏc cụng vic ca
xó hi, tr thnh ngi bao cp cho xó hi lm thay cỏc chc nng m ỏng l
xó hi phi cú trỏch nhim thc hin v cú th thc hin tt hn. Xột iu kin
nc ta trong nhng nm trc õy thỡ c s kinh t - xó hi cha cho phộp Nh
nc trc tip thc hin tt c cỏc cụng vic m l ra phi do chớnh xó hi m
nhn. Vỡ vy, vic Nh nc bao sõn, can thip mt cỏch cng nhc cỏc quan h
Nguyễn Thị Tuyền - 10 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
xó hi ó gõy nờn tỡnh trng trỡ tr, chm phỏt trin, to nờn s cng knh, quỏ
ti trong cụng vic ca b mỏy Nh nc cn c gii quyt.
Hin nay, vi ch trng xõy dng nn kinh t th trng nh hng xó
hi ch ngha, Nh nc phỏt trin nn kinh t hng hoỏ nhiu thnh phn, tng
bc xoỏ b c ch qun lý k hoch tp trung, bao cp, to s bỡnh ng cho
cỏc ch th tham gia cỏc giao lu dõn s, kinh t. õy cú th núi l mt biu
hin sinh ng v rừ nột nht ca vic XHH trong lnh vc phỏt trin kinh t -
lnh vc úng vai trũ quyt nh trong i sng xó hi. Trờn c s nn kinh t
th trng nh hng xó hi ch ngha, nhiu lnh vc trc õy vn c coi
khỏc i so vi bn ỏn, quyt nh v phng thc THA, thm chớ v ni dung
THA min l khụng trỏi phỏp lut v bo m quyn li ca cỏc bờn thỡ CQTHA
phi tụn trng v thc hin cỏc tho thun ú.
Tuy nhiờn, trong THADS, nhiu trng hp vn cn phi thc thi quyn
lc nh nc v t phỏp. Vớ d: Trng hp ỏp dng bin phỏp cng ch THA.
Vỡ vy, cú quan im cho rng, trong tỡnh hỡnh hin nay, khi chỳng ta t vn
XHH THADS phi chng s chia s quyn lc nh nc v t phỏp?
Sau nghiờn cu ti ny, tỏc gi ng ý vi quan im cho rng, quyn
lc nh nc núi chung v quyn lc t phỏp núi riờng bt ngun t nhõn dõn;
c quan nh nc c trao quyn lc ny khụng phi phc v chớnh nú m
l phc v nhõn dõn. Mt khỏc, quyn lc nh nc c th hin nhiu
lnh vc, bng nhiu hỡnh thc khỏc nhau. Mt t chc khụng phi l ca Nh
nc nu c phỏp lut giao cho trỏch nhim gii quyt mt loi cụng vic nh
THADS chng hn, thỡ khi cn thit cng cú th s dng nhng yu t ca
quyn lc nh nc nh cú quyn yờu cu s h tr ca chớnh quyn, ca c
quan cnh sỏt v.v thc thi cụng vic c giao. c bit, trong THADS,
vic thc hin bn ỏn, quyt nh ca To ỏn trc ht thuc v cỏc bờn cú
Nguyễn Thị Tuyền - 12 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
quyn v ngha v; ngay c sau khi CQTHA ó th lý thi hnh, thỡ nhiu hot
ng cng khụng cn phi s dng quyn lc t phỏp, nh: tng t cỏc quyt
nh, giy t, xỏc minh ti sn ca ngi phi THA v.v
Ti Hi ngh ln th 3 Ban chp hnh Trung ng khoỏ VIII, ng ta ch
rừ ng hng c bn ca vic i mi hot ng ca cỏc c quan nh nc
trong giai on hin nay l Nh nc cng cn phi gim vic can thip quỏ
sõu vo quyn iu hnh hot ng sn xut kinh doanh ca c s v cỏc quan
h dõn s tp trung hng mnh vo xõy dng th ch, s dng cỏc cụng c
iu hnh v mụ. Cng ti hi ngh ny ng cng ch ra nh hng c bn
ca vic XHH XHH khụng ng ngha vi phi Nh nc hoỏ v cng khụng
phi l t hu hoỏ. Phng chõm c bn õy vn l Nh nc v nhõn dõn
ng s cho nờn h cú th t nh ot vic THA liờn quan n li ớch ca
mỡnh. Do ú, vic XHHTHADS theo hng khuyn khớch vic t nguyn THA
ca cỏc bờn l hon ton cú c s khoa hc. Bờn cnh ú, nú cũn khc phc
c nhng hn ch ca vic THA do CQTHA thc hin to ra mt c ch thỳc
y vic THA. XHHTHA l chuyn i t c ch trỏch nhim ca cỏc c quan
Nh nc trong vic thi hnh cỏc bn ỏn, quyt nh sang c ch thc hin mt
dch v cụng trong THA, gim bt chi phớ cho ngi c THA.
1.2.2 C s thc tin ca xó hi hoỏ thi hnh ỏn dõn s
Th nht, kt qu sau hn bn nm thc hin Phỏp lnh nm 2004 cho
thy, nhiu quy nh v th tc THA ó th hin c quan im ci cỏch t
phỏp, ci cỏch hnh chớnh, phự hp vi s chuyn i t c ch tp trung bao
cp sang c ch th trng, thỏo g kp thi mt s tn ti, vng mc trong
cụng tỏc THADS s, gúp phn tng bc nõng cao hiu qu ca cụng tỏc
THADS. Tuy nhiờn, so vi ũi hi ca thc tin v yờu cu nhim v trong tỡnh
Nguyễn Thị Tuyền - 14 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
hỡnh mi thỡ Phỏp lnh nm 2004 ó bc l nhiu hn ch, bt cp, nht l quy
nh v trỡnh t, th tc; trỏch nhim, c ch phi hp ca cỏc c quan, t chc
liờn quan trong THA; c ch qun lý, mụ hỡnh t chc CQTHA cha ngang tm
vi chc nng, nhim v, tớnh cht cụng vic c giao; quyn hn ca
CQTHA, ca CHV cha tng xng vi yờu cu nhim v; cha cú c ch phi
hp hiu qu gia THADS vi THA pht tự, trong cỏc v ỏn hỡnh s cú bi
thng thit hi; c bit l cha to ra c s phỏp lý thc hin XHH hot
ng THADS, v.v. Cỏc hn ch, bt cp ny l mt trong nhng nguyờn nhõn
chớnh dn n tỡnh trng ỏn dõn s tn ng. Nhng nm gn õy tuy cú gim
dn nhng hin nay vn cũn ln nm 2005 cú 327.658 v vic tn ng chim
58.38%; nm 2006 cú 331.092 v vic tn ng chim 54.99%; nm 2007 cú
311.443 v vic tn ng chim 48.04% )[6, tr.2], nm 2008 cú 330.000 v vic
tn ng chim 50,31% [21];lm gim hiu lc, hiu qu qun lý Nh nc, tớnh
nghiờm minh ca phỏp lut, quyn v li ớch hp phỏp ca cỏ nhõn, t chc v
THADS, nõng cao tớnh tớch cc, t ch ca nhõn dõn, chia s trỏch nhim vi
Nh nc, gúp phn tng cng dõn ch trong t chc, hot ng ca b mỏy
nh nc.
Cui cựng, XHH hot ng THADS s gúp phn to s bỡnh ng gia
cỏc ch th khi tham gia vo cỏc quan h dõn s, kinh t, to ng lc cho phỏt
trin kinh t - xó hi.
1.3. NI DUNG V í NGHA CA X HI HO THI HNH N
DN S
1.3.1 Ni dung ca xó hi hoỏ thi hnh ỏn dõn s
Xung quanh vn XHHTHADS trong Lut THA dõn s nm 2008
chớnh thc cú hiu lc ngy1/7/2009 hin nay cú nhiu ý kin khỏc nhau, nhng
cú th chia lm ba ý kin ch yu: í kin th nht cho rng khụng nờn
XHHTHA, khụng nờn giao quyn lc Nh nc cho t chc, cỏ nhõn khỏc vỡ
Nguyễn Thị Tuyền - 16 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
cú kh nng XHHTHADS s cú kh nng ging vi dch v ũi n thuờ [10]. í
kin th hai cho rng cn ng h mnh m cụng tỏc THA, nht l THADS v
cn phi quy nh c th trong B lut THA, ý kin ny khng nh hin nay
chỳng ta cú iu kin tin hnh XHHTHA [15, tr.22]. í kin th ba ng
h ch trng XHH nhng cn phi phi tớnh toỏn thn trng v cú bc i
thớch hp [15, tr.22].
Qua nghiờn cu tỏc gi ng ý vi quan im th ba, vỡ nh ó phõn tớch
v mt lý lun XHHTHA l hot ng cũn rt mi m. V mt thc tin, õy l
vn mi, chỳng ta cha h cú mt hot ng THA no c lm thớ im
XHH, trong khi ý thc v hiu bit phỏp lut ca ngi dõn cũn hn ch. Vỡ vy,
nu quy nh mt cỏch c th trong lut nhng vn m mi ngi cũn cha
hiu thỡ s rt khú thc hin, khú qun lý v kim soỏt c, thm chớ cú th dn
n tỡnh trng THA theo kiu thuờ mn. cỏc quy nh ca lut i vo i
sng thỡ phi xut phỏt t thc t, lut phi phc v thc tin, do vy, khi ban
hnh v xõy dng lut phi rt chỳ ý n tớnh kh thi ca lut. Vn XHH
phỏp lut. Nu cỏc ng s cú hiu bit ỳng v phỏp lut, nhn thc ỳng cỏc
quyn v ngha v ca h trong THADS thỡ h s t nguyn thc hin v vic
THADS s thun li. Vỡ vy, XHH hot ng THADS trc ht phi ng viờn
c cỏc cỏ nhõn, c quan, t chc tham gia vo vic tuyờn truyn, giỏo dc
phỏp lut cho cỏc ng s, thuyt phc cỏc ng s t nguyn THADS.
Do ú vn t ra hin nay l nờn XHH nh th no? XHH ti mc
no? Cú nờn thnh lp mụ hỡnh t chc THA t nhõn c lp, hot ng khụng
da vo kinh phớ ngõn sỏch Nh nc cp m theo tớnh cht ly thu bự chi nh
mụ hỡnh cụng chng t ang c tin hnh hin nay? Hin cú rt nhiu ý kin
ng h vic thnh lp t chc THA t nhõn vỡ tớnh kh thi ca mụ hỡnh ny, mt
mt THA t nhõn thỳc y ngi dõn tớch cc tham gia vo hot ng THA,
nõng cao tớnh cnh tranh t ú lm cho hiu qu ca cụng tỏc THA c tng
Nguyễn Thị Tuyền - 18 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
cng. Hn na, vic giao cho t chc, cỏ nhõn thc hin mt s cụng vic
THA s gim c s tn kộm, quỏ ti cho ngõn sỏch Nh nc. Ngoi ra, i
vi phm vi cụng vic THA, nờn XHH n õu cng l mt cõu hi m cỏc nh
nghiờn cu phỏp lut cn phi quan tõm v a ra hng gii quyt. THADS
phc tp, cỏc cụng vic thuc v t chc THADS ũi hi phi do cỏ nhõn, c
quan, t chc cú thm quyn mi thc hin c nh vic ra quyt nh THA,
t chc THA, t chc cng ch THA v.v Tuy nhiờn, i vi mt s cụng vic
m vic thc hin mang tớnh cht k thut khụng nht thit phi s dng quyn
lc Nh nc mi thc hin c nh xỏc minh ti sn, a ch ca ngi phi
THA dõn s, bo qun, nh giỏ v bỏn ti sn kờ biờn v.v. cú th giao cho cỏc
cỏ nhõn, c quan, t chc khỏc thc hin v ng s phi chi tr cỏc chi phớ
cho vic thc hin chỳng thỡ cú th XHH. Thc tin THADS trong nhng nm
qua cho thy vic giao cho cỏc cỏ nhõn, t chc khỏc thc hin cỏc cụng vic ú
ó vn cú hiu qu.
Bờn cnh ú, bo m vic THA nhanh chúng v ỳng phỏp lut thỡ
phi kim tra, giỏm sỏt, kim sỏt cỏc hot ng THADS. Hin nay, cỏc hot
XHHTHA s hỡnh thnh nờn t chc THA t nhõn qua ú b sung thờm
mt lc lng THA chuyờn nghip cú trỡnh chuyờn mụn cao khụng ch l
kin thc phỏp lý m cũn hiu bit sõu sc cỏc lnh vc khỏc nh kinh t, ti
chớnh, ngõn hng, bo him, v.v qua ú giỳp bờn c THA cú iu kin xỏc
minh chớnh xỏc thc trng ti sn ca bờn phi THA, nõng cao s lng ỏn cú
iu kin thi hnh, m bo quyn li cho bờn c THA.
Ngoi ra, XHH cụng tỏc THADS cũn cú ý ngha trong vic gim bt gỏnh
nng ngõn sỏch Nh nc cho hot ng THA do cỏc CQTHA ca Nh nc
thc hin, nõng cao trỏch nhim cỏ nhõn ca cỏc bờn ng s trong vic THA.
Mt trong nhng nguyờn nhõn dn n tỡnh trng ỏn tn ng l do thiu i
Nguyễn Thị Tuyền - 20 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
ng CHV lm cụng tỏc THA. Thc t cho thy nhng tranh chp trong i sng
hng ngy luụn cha ng s phc tp, i lp, ging co v quyn v li ớch
gia cỏc ng s ũi hi phi gii quyt. Mt khi s i lp v quyn, li ớch
khụng t gii quyt c thụng qua hũa gii, i thoi, thỡ cỏc bờn phi trụng
cy vo Tũa ỏn. Cựng vi vic gii quyt ca Tũa ỏn qua nhiu ln xột x, nhiu
trỡnh t, th tc do bn ỏn b khỏng cỏo, khỏng ngh, khiu ni, thỡ trong hu ht
cỏc trng hp, nhng bc xỳc, tớnh cht "mt mt, mt cũn" vn cú gia cỏc
ng s ngy cng tng lờn. Bi vy, khi ó cú bn ỏn, quyt nh ca Tũa ỏn
c a ra thi hnh, thỡ khụng ai khỏc chớnh CHV l nhng ngi phi i mt
vi s bc xỳc ú: bờn c THA yờu cu, hi thỳc thc hin; ngc li, bờn
phi thi hnh ỏn nhiu trng hp c tỡnh trn trỏnh, gõy sc ộp, chng i, trỡ
hoón ngha v thi hnh ỏn bng mi cỏch cú th. Do ú, khi giao mt s cụng
vic cho cỏ nhõn, t chc khỏc thc hin s gim thiu c s lng cỏc cụng
vic m CHV phi thc hin, Nh nc s cú thờm kinh phớ, tng ph cp cho
CHV, nõng cao, thu hỳt c i ng CHV lm cụng tỏc THA.
Nguyễn Thị Tuyền - 21 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
Chng 2
i mi nm 1986, t chc v hot ng THA tng bc c cng c v phỏt
trin. Nh nc ta ó chỳ trng rt nhiu vo cụng tỏc xõy dng phỏp lut, trong
ú cú phỏp lut v THA. Nh ú, t chc v hot ng THA tng bc c
cng c v phỏt trin.
- PLTHADS nm 2004 ó quy nh v vic kờ biờn quyn s dng t
m bo THA (khon 1 iu 41). Vi vic thc hin quy nh ny, rt nhiu v
vic THA tn ng t nhiu nm do ngi phi thi hnh khụng cú ti sn gỡ
ỏng k ngoi quyn s dng t, thm chớ, mt s trng hp ngi phi THA
tu tỏn ti sn trn trỏnh trỏch nhim THA bng cỏch chuyn i, chuyn
nhng, cho thuờ quyn s dng t ó c thi hnh xong.
- PLTHADS to c ch xem xột vic min, gim thi hnh i vi
khon ỏn phớ, tin pht. Trờn thc t, khong 30% cỏc v vic THA loi ny cũn
tn ng l do ngi phi THA khụng cú iu kin thi hnh. Cú nhng v vic
ngi phi THA ó b tuyờn pht mc ỏn tự cú thi hn nhiu nm, tự chung
thõn, m ti sn, thu nhp trc khi phm ti hu nh khụng cú gỡ. Cú nhiu
trng hp ngi phi THA b t hỡnh khụng li ti sn hoc ti sn khụng
thi hnh ngha v cũn li v.v Cú nhng v vic giỏ tr phi thi hnh nh,
in hỡnh l cỏc loi ỏn phớ hỡnh s, ỏn phớ khụng cú giỏ ngch (ch cú giỏ tr
phi thi hnh 50.000 ng ). Vỡ vy, vi quy nh min gim THA i vi cỏc
khon ỏn phớ, tin pht ó to iu kin cho CQTHA gii quyt mt lng ỏn
tn ng ln l khon ỏn phớ, tin pht khụng th thi hnh c hoc nu thi
hnh c thỡ cng khụng th bự p ni nhng chi phớ thc t cho vic t chc
THA
- Bờn cnh ú, PLTHADS cũn quy nh cho phộp h tr ti chớnh THA
i vi trng hp ngi phi THA l c quan, t chc hot ng hon ton
Nguyễn Thị Tuyền - 23 - Lớp DS 30B
Xã hội hoá thi hành án dân sự ở Việt Nam Khoá luận tốt nghiệp
bng ngun kinh phớ do ngõn sỏch Nh nc cp; sa i thi hiu yờu cu
THA theo hng ch quy nh mt thi hiu yờu cu THA chung m bo s
bỡnh ng gia t chc v cỏ nhõn, theo ú, quy nh thi hiu yờu cu THA
k ny sang k khỏc, nm ny qua nm khỏc do khụng thi hnh c chim t l
ln, cú nhng v vic kộo di hng chc nm nhng vn cha thi hnh c dt
im (nm 2005 cú 327.658 v vic tn ng chim 58,38%; nm 2006 cú
331.092 v vic tn ng chim 54,99%; nm 2007 cú 311.443 v vic tn ng
chim 48,04%; nm 2008 cú 313.428 v vic tn ng v tn ng sang nm
2009 l hn 292.000 v vic) [6]. Xut phỏt t lý do ny, nim tin ca ngi dõn
vo cụng tỏc THA núi riờng, s tin tng vo cỏc c quan bo v phỏp lut núi
chung cú s gim sỳt.
Cú rt nhiu nguyờn nhõn dn n tỡnh trng ỏn dõn s b tn ng, trong
ú cú nhng nguyờn nhõn c bn sau õy:
Th nht, nguyờn nhõn do quy nh ca phỏp lut.
- H thng phỏp lut v THA cũn phõn tỏn, thiu thng nht, cỏc quy nh
cũn cha c th, nhiu vn ny sinh trong hot ng THA cha c phỏp
lut v THA iu chnh. Mt khỏc, thit ch bo m thi hnh phỏp lut cũn
thiu v yu, chc nng, nhim v, quyn hn ca cỏc CQTHA cha c phõn
nh rừ rng. Cụng tỏc qun lý v t chc THA ang trong tỡnh trng xộ l, phõn
tỏn, khụng tp trung. C ch v th tc t chc THA vn d ó c quy nh
cht ch, khụng ng b trong cỏc vn bn phỏp lut, thờm vo ú do nhiu
nguyờn nhõn khỏc nhau c ch v th tc THA li c thc hin cha nghiờm,
khụng trit .
- PLTHADS nm 2004 vn cha khc phc c tỡnh trng phỏp lut
khung, nờn cú nhiu ni dung sau khi Phỏp lnh c ban hnh phi ch cỏc vn
bn hng dn mi cú th thc hin. Thc tin thi gian qua cho thy, cú th
thc hin PLTHADS nm 2004, cỏc c quan chc nng ó phi ban hnh trờn 40
Nguyễn Thị Tuyền - 25 - Lớp DS 30B
Copyright: Tài liệu đại học ©