Một số kinh nghiệm quý khi dùng
digoxin trong điều trị suy tim nặng
Đối với suy tim độ I, II, digoxin không còn là
điều trị bắt buộc. Thay vào đó là lợi tiểu và ức
chế men chuyển (ƯCMC) vì đã không chứng
minh được rằng digoxin có thể làm chậm sự tiến
triển suy tim thành suy tim có triệu chứng như
đối với ƯCMC. Đối với suy tim độ III trở lên,
lợi tiểu + ƯCMC + digoxin vẫn là công thức
chuẩn. Digoxin có ưu điểm độc đáo là vừa có
tác dụng co cơ tim (inotrope dương) vừa làm
chậm nhịp tim trong khi các thuốc co cơ tim
khác thường làm nhịp tim nhanh. Hơn nữa
digoxin là thuốc inotrope dạng uống duy nhất
được công nhận nên nó vẫn là thuốc căn bản
cho điều trị suy tim
Các dạng suy tim cần dùng digoxin
- Suy tim có rung nhĩ: là
chỉ định chắc chắn và
thường xuyên nhất cho
digoxin.
- Suy tim nhịp xoang:
sau một thời gian bị nghi ngờ là không hiệu quả
và ít được sử dụng, giá trị của digoxin đối với
suy tim có nhịp xoang lại được tái lập dựa trên
kết quả của nhiều nghiên cứu mù và nghiên cứu
dừng thuốc. Sử dụng digoxin hay không cũng
còn tùy thuộc từng trường hợp: hẹp van 2 lá với
nhịp xoang không cần phải dùng digoxin trừ khi
đã có suy tim phải. Digoxin cũng ít có lợi với
bệnh nhân phì đại thất trái, phân số tống máu
làm tăng tỷ lệ tử vong vì làm tăng loạn nhịp
hoặc tăng nhu cầu oxygen. Có thể dùng digoxin
một cách thận trọng nếu bệnh nhân có rối loạn
chức năng tâm thu, thất giãn to, mặc dù đã điều
trị lợi tiểu, ƯCMC, chẹn bêta. Chỉ định rõ ràng
nhất của digoxin sau NMCT cấp là rung nhĩ có
tần số thất nhanh. ĐÐối với các loại nhịp nhanh
trên thất khác nên dùng sốc điện.
- Tâm phế mạn: digoxin không những mang lại
nhiều lợi ích mà đôi khi có thể có tác dụng
ngược lại. Tuy digoxin có thể làm tăng cung
lượng tim nhưng có thể lại làm tăng áp lực động
mạch phổi, chưa kể dễ xảy ra tình trạng ngộ độc
digoxin do thiếu O2 rối loạn điện giải. Ngược
lại nếu suy tim phải là hậu quả của suy tim trái
thì digoxin lại có chỉ định dùng.
Lưu ý khi sử dụng
Liều digoxin sử dụng mỗi ngày tùy thuộc vào
chức năng thận đánh giá qua BUN hoặc
creatinin huyết thanh. Tuy nhiên ở người già,
creatinin có thể bình thường dù độ lọc vi cầu
thận đã giảm đến 50% nếu bệnh nhân suy kiệt,
khối lượng cơ ít nên creatinin phóng thích cũng
thấp. Ngoài ra, cân nặng thấp làm digoxin ít gắn
vào sợi cơ nên nồng độ digoxin trong máu tăng,
dễ gây ngộ độc. Liều digoxin ở người già là
0,125mg/ngày tuy có thể dùng 0,25mg/ngày nếu
creatinin - 1,5 mg%.
- Vấn đề với digoxin là liều điều trị và liều gây
ngộ độc rất gần nhau. Có thể dựa một phần nào