Một số hội chứng do thuốc gây ra
trong điều trị các bệnh viêm khớp

Thuốc dùng trong các bệnh viêm khớp, chủ yếu là viêm khớp dạng thấp
(Rheumatoid Arthritis) và viêm khớp thoái hóa (Osteoarthritis) đều có
tác dụng điều trị, nhưng bên cạnh đó cũng có thể gây những ảnh hưởng
xấu cho sức khỏe. Ðể tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra, các
bệnh nhân viêm khớp cần có sự hiểu biết nhất định về một số loại thuốc
thường dùng, đồng thời hợp tác chặt chẽ với bác sĩ để kịp thời tư vấn khi
cần thiết.

ÐỀ PHÒNG PHẢN ỨNG PHỤ CỦA THUỐC

Tác dụng phụ là các phản ứng có hại cho người bệnh khi dùng thuốc đúng
liều lượng. Trước khi đưa vào sử dụng, tất cả các loại thuốc đều được thử
nghiệm trên người khỏe mạnh và bệnh nhân. Tác dụng chữa bệnh sẽ được so
sánh với những tác dụng có hại để có sự chỉ định hợp lý cho việc dùng thuốc.
Mặc dù vậy, có những phản ứng phụ không phổ biến, chỉ xảy ra ở 1-2 trên
tổng số 1.000 người dùng thuốc cũng như các triệu chứng xuất hiện sau một
thời gian dùng thuốc kéo dài đã không được nhắc đến trong đơn thuốc. Mặt
khác, các tác dụng chữa bệnh của mỗi loại thuốc cũng thường giảm đi cùng
với thời gian.

Một số phản ứng có hại của thuốc rất dễ được phát hiện như: dị ứng thuốc
(tăng nhiệt độ, mẩn ngứa, nổi mề đay, nhức đầu, nôn mửa) hoặc shock phản
vệ (ngứa toàn bộ cơ thể: nhất là ở bàn tay và bàn chân, phù ở mắt như bị
bỏng nặng, phù cuống họng, khó thở, chóng mặt, tụt huyết áp và có thể ngất
xỉu). Hiện tượng không dung nạp thuốc có thể xảy ra ở khoảng 25% bệnh
nhân. Hệ miễn dịch không có vai trò trong loại phản ứng này. Ðau bụng, nôn
mửa, đau gân, chóng mặt, buồn ngủ, tiêu chảy có thể là biểu hiện của tình
trạng không dung nạp thuốc. Giảm liều thuốc hoặc dùng thuốc sau bữa ăn đôi

chứng nặng nề có thể xảy ra.

3. Tê hoặc cảm giác kiến bò: Các phản ứng này có thể xảy ra vì sự đè nén do
phù và viêm vào các dây thần kinh. Một nguyên nhân khác là do thoái hóa
dây thần kinh, do hiện tượng viêm và tổn thương mạch máu. Ngoài ra, độc
tính của một số thuốc kháng viêm cũng như thuốc làm suy giảm miễn dịch có
thể làm tổn hại hệ thần kinh ngoại vi và gây ra cảm giác tê hoặc kiến bò.
Bệnh nhân cần phải thông báo ngay với bác sĩ những biểu hiện này để tìm ra
nguyên nhân và điều trị kịp thời.

4. Mẩn đỏ: Rất hiếm khi do các bệnh khớp gây ra, nguyên nhân của triệu
chứng này thường là do các thuốc: Solganal, Myochrysine - các thuốc có gốc
vàng; (Rheumatrex, Trexall) - Methoratrexate; (Arava) - Leflueno-mide và
(Plaquenill) - Hydroxychloro-quine.

5. Ðỏ mắt: Có thể do nhiễm trùng mắt. Nếu kèm theo đau nhức nặng cần phải
nghĩ đến bệnh viêm các mạch máu.

6. Không phân biệt được màu đỏ và xanh lá cây: Thường do Plaquenil làm
tổn hại võng mạc gây ra. Bệnh nhân phải báo với bác sĩ và dùng thuốc ngay.

7. Buồn nôn: Hầu hết các thuốc trị viêm khớp đều có thể gây nên cảm giác
rất khó chịu này, đặc biệt là: Ibuprofen, Naproxen và một số thuốc kháng
viêm giảm đau khác như: Azathiprine - (Immuran), Prednisolone,
Methotrexate.

8. Ho và đau ngực: Viêm các khớp liên sườn có thể gây đau ngực. Tuy nhiên
cũng cần được khám để loại trừ khả năng có bệnh về tim và phổi. Như đã
trình bày, khả năng bị nhiễm trùng đường hô hấp do tác dụng giảm miễn dịch
của thuốc điều trị viêm khớp có thể xảy ra và phải được điều trị bằng kháng