PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
1. Lý do khách quan.
Ngày nay học Tiếng Anh là vô cùng quan trọng, có thể nói rằng
Tiếng Anh là ngôn ngữ duy nhất có khả năng kết nối toàn thế giới
xích lại gần nhau. Đặc biệt là Việt Nam đã trở thành thành viên thứ
150 của tổ chức thương mại quốc tế( gọi tắt là WTO). Vậy khi cánh
cửa hội nhập WTO đang dần rộng mở, việc hợp tác đầu tư luôn là
tâm điểm hàng đầu của mọi ngành nghề, khi chất lượng chất xám
trong lực lượng lao động được đề cao thì đó cũng là lúc cuộc chạy
đua tri thức và trí tuệ bắt đầu, và phương tiện cơ bản để tiếp cận và
giành chiến thắng đó là Tiếng Anh.
Giáo sư Joshep Foley – Thái Lan cho rằng: “Đối với hàng triệu
người học Tiếng Anh thì khả năng giao tiếp Tiếng Anh chính là tấm
hộ chiếu để bước vào nền kinh tế thịnh vượng, vào xã hội năng
động luôn biến đổi và nền giáo dục tiến bộ”. Thực tế cho thấy nhiều
sinh viên giỏi về chuyên môn, nhưng khả năng giao tiếp Tiếng Anh
còn yếu, đành phải chia tay với công việc mơ ước. Vậy có thể nói
rằng Anh Ngữ là tiêu chuẩn hàng đầu và quan trọng nhất cho một
1
nhân viên muốn vào làm tại các doanh nghiệp, không những là các
công ty nước ngoài mà nhiều doanh nghiệp trong nước cũng đánh
giá cao yêu cầu này của nhân viên. Do đó đòi hỏi nước ta phải có
một nguồn nhân lực, ngoài việc được đào tạo về chuyên môn một
cách có hệ thống bài bản có chất lượng, còn phải đáp ứng yêu cầu
giao tiếp quốc tế.
Cũng do yêu cầu như vậy, ở bậc học trung học cơ sở và trung
học phổ thông, Tiếng Anh là một trong những môn học bắt buộc và
là môn thi tốt nghiệp ở bậc Trung học phổ thông. Trong chương
trình giáo dục phổ thông thì môn Tiếng Anh được xây dựng theo
đường hướng giao tiếp. Hình thành kỹ năng giao tiếp chính là mục
đầu học lại từ đầu. Đặc biệt, do môi trường giao tiếp vô cùng hạn
hẹp nên khi tình huống giao tiếp tình cờ xuất hiện ( chẳng hạn như
gặp người nước ngoài, hoặc đột xuất hỏi câu hỏi giao tiếp bằng
Tiếng Anh), các em thường không thể giao tiếp được, nhiều em còn
nói rằng các em thấy xấu hổ, sợ sai khi nói Tiếng Anh.
Ngoài ra, theo quan niệm của hầu hết học sinh trường trung học
phổ thông Như Thanh, Tiếng Anh đơn thuần chỉ là môn học bắt
buộc mà các em phải vượt qua trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, đại
học. Chính vì vậy các em chỉ hầu hết học trên giấy, làm các bài tập
thật tốt vì các em nghĩ các kỳ thi đó không kiểm tra kỹ năng giao
tiếp.
Vậy, phải làm thế nào để học sinh hứng thú với việc học Tiếng
Anh. Làm thế nào để hoàn thành mục tiêu cuối cùng của quá trình
dạy học ngoại ngữ , đó là hình thành kỹ năng giao tiếp cho học
sinh ? Làm sao để giờ học Tiếng Anh trở thành giờ học mà các em
trông đợi và không phải sốt ruột mong cho nhanh hết giờ vì chán
học? Làm sao để các em nói được những câu Tiếng Anh đơn giản
4
một cách tự nhiên để từ đó phát triển được kỹ năng giao tiếp? Đó là
một số trăn trở của tôi trong quá trình dạy học, vì vậy tôi luôn cố
gắng tìm tòi, nghiên cứu để tìm ra những giải pháp hữu hiệu nhất
nhằm tạo cho học sinh một môi trường giao tiếp Tiếng Anh hiệu
quả, có môi trường thực hành tiếng tốt thì học sinh mới có điều kiện
để hình thành và phát triển kỹ năng giao tiếp.
Tuy nhiên học sinh trường trung học phổ thông Như thanh vẫn
chưa có nhiều cơ hội để thực hành tiếng, việc giao tiếp bằng Tiếng
Anh đối với các em vẫn còn là một việc xa lạ và rất thụ động. Chính
vì vậy để tạo ra một môi trường giao tiếp là rất cần thiết nhằm nâng
cao hiệu quả, khả năng giao tiếp của học sinh góp phần nâng cao kết
quả học tập và chất lượng đào tạo của nhà trường.
VI. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
1 Phương pháp phân tích tài liệu: Tổng quan các tài liệu liên
quan tới vấn đề nghiên cứu, phân tích và rút ra kết luận về các công
trình nghiên cứu trước đây, qua đó xây dựng cơ sở lý luận cho đề
tài.
2 Phương pháp trò chuyện: Trao đổi với học sinh về thực trạng
môi trường thực hành tiếng tại trường THPT Như Thanh.
3 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi ( phương pháp Ankét):
Xây dựng hệ thống Ankét gồm các câu hỏi. Tôi sử dụng phương
pháp này để tìm hiểu thực trạng của môi trường thực hành Tiếng
Anh của học sinh ở trường THPT Như Thanh, đồng thời đề xuất giải
pháp nhằm cải thiện môi trường giao tiếp cho học sinh.
4 Phương pháp xử lý tài liệu bằng thống kê toán học
VII. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI.
Xác định thực trạng của môi trường giao tiếp đối với học sinh
trường THPT Như Thanh, đồng thời đề xuất giải pháp tổ chức ngoại
7
khóa nhằm cải thiện môi trường thực hành tiếng cho học sinh, từ đó
giúp các em phát triển kỹ năng giao tiếp – đây cũng chính là mục
tiêu cuối cùng của quá trình dạy học Tiếng Anh. PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN.
1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu của đề tài.
1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu và tác dụng của môi trường thực
hành tiếng.
Đề cập đến dạy kỹ năng nói, tác giả Ying Ying Chang (2009)
đánh giá: Nói là một trong bốn kỹ năng quan trọng khi học Tiếng
8
XX, cũng đã nói: “ Tôi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục,
phương pháp giáo dục không thể hạn chế trong các vấn đề giảng
dạy, lại càng không thể để cho quá trình giáo dục chỉ thực hiện ở
trên lớp mà đáng ra phải là trên mỗi mét vuông của đất nước
ta Nghĩa là trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không được quan
niệm rằng công tác giáo dục chỉ được tiến hành trong lớp.”
Ở Việt Nam, HUNA – lớp học ngoại khóa giúp nâng cao khả
năng tư duy và sáng tạo cho trẻ. Hoạt động ngoại khóa- hẳn không
10
phải là cụm từ xa lạ gì đối với nhà trường, phụ huynh và học sinh
Việt Nam.
Bác Hồ rất quan tâm đến giáo dục. Trong “Thư gửi Hội nghị
cán bộ phụ trách nhi đồng toàn quốc”, Bác yêu cầu: “Trong lúc học
cũng cần làm cho các cháu vui, trong lúc vui cũng cần làm cho các
cháu học. Ở trong nhà trường, trong xã hội, các cháu đều vui, đều
học.”
Hoạt động ngoại khóa trong nhà trường kết hợp được cả yếu tố
vui chơi và học tập, giúp học sinh hào hứng hơn khi tham gia học,
đồng thời cũng đánh giá cao được yếu tố chủ động của học sinh.
Các hoạt động ngoại khóa tạo môi trường học tập thân thiện giữa
học sinh với học sinh, giữa lớp học này với lớp học kia, giữa thầy và
trò. Với hoạt động ngoại khóa tùy theo từng trường có thể thực hiện
bằng các hình thức khác nhau. Có trường thành lập câu lạc bộ văn
hóa, văn nghệ, thể thao khuyến khích học sinh tham gia. Có trường
tổ chức các hoạt động ngoại khóa trong ngày lễ, Tết, ngày truyền
thống của trường. Hoạt động ngoại khóa, vì thế, vừa là hoạt động
giáo dục, vừa là hoạt động thẩm mỹ, “ Góp phần tạo ra lối sống văn
hóa và khả năng hưởng thụ văn hóa nghệ thuật cho học sinh. Qua
11
hoạt động ngoại khóa, học sinh được phát triển cân đối về trí tuệ,
Để hình thành và phát triển kỹ năng giao tiếp cho học sinh, thì
môi trường thực hành là yếu tố rất quan trọng. Tuy nhiên để đánh
giá được thực trạng môi trường thực hành Tiếng Anh ở trường
THPT Như Thanh hiện nay, tôi đã tiến hành khảo sát với kết quả thể
hiện ở bảng 1.1:
13
Bảng 1.1: Thực trạng môi trường thực hành Tiếng Anh ở
Trường THPT Như Thanh.
Biểu hiện của thực
trạng MTTHT ở
Tỷ lệ %
Rất
thường
xuyên
Thường
xuyên
Khá
thường
xuyên
Ít
thường
xuyên
Không
thường
xuyên
1 Giáo viên và học sinh
hầu hết sử dụng ngoại
ngữ trong một hoạt
hội thực hành , từ đó các em có thể hình thành và phát triển kỹ năng
giao tiếp, đó cũng chính là mục tiêu cuối cùng của quá trình dạy học
ngoại ngữ.
15
III. GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
1. GIẢI PHÁP
Để khắc phục thực trạng trên tôi đã áp dụng giải pháp là:
“Tổ chức các hoạt động ngoại khóa Tiếng Anh”
Học sinh học những bài trong sách giáo khoa cả một năm học sẽ
làm cho các em thấy nhàm chán và áp lực, đặc biệt là rất thụ động
trong qúa trình thực hành. Giảng dạy trong sách giáo khoa, giáo
viên thường phải logic theo trật tự của nội dung chương trình, theo
phân phối chương trình. Việc dạy và học giữa giáo viên và học sinh
cứ lặp đi lặp lại suốt cả một năm học; thời gian trên lớp hạn chế, vì
thế giáo viên chỉ có thể yêu cầu học sinh thực hành như yêu cầu của
sách giáo khoa, điều này không thể giúp học sinh phát triển kỹ năng
giao tiếp một cách tự nhiên được. Do vậy, để khắc phục những hạn
chế về môi trường giao tiếp, vì kiểu học truyền thống chưa đáp ứng
được mục tiêu giao tiếp của quá trình dạy học môn Tiếng Anh. Bởi
các kiến thức ngôn ngữ được xem như là phương tiện chứ không
phải là đích cuối cùng của quá trình học tập.
Vì vậy, để học sinh có thể phát triển được kỹ năng giao tiếp, tôi
đã tạo cho các em môi trường để thực hành Tiếng Anh bằng cách tổ
16
chức các hoạt động ngoại khóa để học sinh vừa có điều kiện thực
hành giao tiếp lại được vui chơi giải trí giúp các em phát triển toàn
diện.
• Để tổ chức một hoạt động ngoại khóa thành công, giáo viên
cần nhớ một số lưu ý sau:
Thứ nhất: Chọn một chủ đề cho hoạt động ngoại khóa. Giáo viên
khóa.
18
Thứ năm: Hãy ghi nhớ: ở giữa cuộc thảo luận và thực hành sôi
nổi, học sinh có thể quá tập trung tham gia vào các tình huống giao
tiếp đến nỗi các em hầu như không chú ý đến nỗ lực của giáo viên
khi giúp mình thêm vốn từ vựng hoặc chỉnh lại cách phát âm. Vậy
giáo viên hãy ghi lại những điều đó để có thể tổng kết lại ở cuối
buổi. Giáo viên cũng nên ghi chú lại các lỗi khi chợt nghe thấy
nhưng cũng không cần phải làm gián đoạn cuộc hội thoại hay hoạt
động đang diễn ra.
Thứ sáu: Hãy tạo cho học sinh một cảm giác hoàn thành công
việc. Đến cuối buổi, Giáo viên nên tổng kết lại kiến thức. Hãy nhắc
lại các lỗi mà các học sinh mắc phải. Hoặc tổng hợp kết quả nếu đó
là một cuộc thi. Lúc này học sinh có thể xem lại những gì mà các
em đã đạt được. Hơn nữa dạy giao tiếp thường nảy sinh các tình
huống bất ngờ mà giáo viên không lường trước được. Vậy hãy
chuẩn bị cho mình vốn từ vựng, ngữ pháp và khả năng giải quyết
tình huống linh hoạt.
2. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
19
Những tiết học các kỹ năng ngôn ngữ ở trên lớp, để giải quyết
hết các nhiệm vụ đã khó, lại thêm nhiều nội dung trong sách chưa
phù hợp với trình độ của học sinh Như Thanh, vậy nên không có
thời gian để các em thực hành các kỹ năng đó như thể là một phần
của giao tiếp. Chính vì vậy tôi đã tổ chức một vài hoạt động ngoại
khóa Tiếng Anh cho các em tham gia, vừa tạo không khí sôi động,
nâng cao tính tích cực, hợp tác tập thể, tạo sân chơi lành mạnh, tri
thức với không khí vui nhộn cùng chơi mà học, cho các em thấy giá
trị của việc học vào thực tế và dần dần tạo được nền tảng tốt, vừa
cho các em có cơ hội, có môi trường để thực hành Tiếng Anh, từ đó
Dạng 3: Tổ chức ngoại khóa tại lớp học ( Tiết tự chọn)
Hình thức: tổ chức các trò chơi, hoặc giao lưu với giáo viên dạy
ngoại ngữ khác, với người bản xứ,
Thời lượng : 45 phút
Mục đích:
- Tạo sự mới mẻ trong môi trường giao tiếp, giúp các em thấy
hứng thú và chủ động giao tiếp bằng Tiếng Anh.
- Thay đổi không khí lớp học nhằm xóa đi không khí buồn tẻ,
nhàm chán trong các tiết học kiến thức ngôn ngữ.
Dạng 4: Tổ chức đi tham quan
Hình thức: Tổ chức đi tham quan, và tập làm hướng dẫn viên du
lịch (ở những khu di tích, chùa, đền, danh lam thắng cảnh tại địa
phương).
Mục đích:
- Tạo môi trường tích cực cho các em thực hành Tiếng Anh.
22
- Giúp học sinh nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của Tiếng
Anh trong thực tế.
2.2. VÍ DỤ CỤ THỂ:
VÍ DỤ 1:
Tổ chức buổi hoạt động ngoại khóa theo chủ đề
Ngoại khóa Tiếng Anh
( Thời lượng: 180 phút)
Chủ đề: Các ngày lễ hội ( Celebrations)
Hình thức: Là một cuộc thi giữa 3 đội
Thời gian và địa điểm: - 7h30 ngày 19/02/2012
- Tại hội trường nhà C - Trường THPT Như
Thanh.
Đối tượng và thành phần dự:
nghe và trả lời câu hỏi bằng
Tiếng Anh.
Thể lệ: Có 3 gói câu hỏi, mỗi
gói gồm 5 câu hỏi. Lần lượt 3
đội chọn các gói câu hỏi và trả
lời ( 30giây/ 1 câu ).
Mỗi câu đúng được 10 điểm
1.When is Teachers’ Day
celebrated?
2. Which flower is traditional at Tet
in the North?
3.When is Mid -Autumn Festival
celebrated?
4. What do people usually watch on
New Year’s Eve?
5.When is Mothers’ Day
celebrated?
Gói câu hỏi II.
( Group of questions NO.2)
1. What is Banh Chung made
from ?
2. Which tree is popular throughout
the country at Tet?
3. The 50th wedding anniversary is
called the _________ anniversary.
25