NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP CẤP
TÍNH Ở TRẺ EM
MỤC TIÊU
Trình bày được dịch tễ học tình trạng NKHHC ở
trẻ em và mục tiêu của chương trình phòng
chống NKHHC
Trình bày được nguyên nhân và yếu tố thuận lợi
gây NKHHCT ở trẻ em
Phân loại được NKHHCT theo vị trí giải phẫu và
mức độ bệnh
MỤC TIÊU
Trình bày được phác đồ chẩn đoán và xử trí
NKHHC ở trẻ em
Kể được 3 loại kháng sinh thông thường trong
điều trị NKHHCT ở trẻ em tại tuyến cơ sở
Hướng dẫn các bà mẹ chăm sóc trẻ em bị
NKHHCT
DỊCH TỄ HỌC
NKHHC là bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt
trẻ dưới 5 tuổi.
Tỷ lệ mắc bệnh rất cao: trung bình mỗi trẻ
dưới 5 tuổi mắc NKHHC 3-4 lần/năm, thời
gian điều trị trung bình 5-7 ngày
- Bordetella
- Klebsiella pneumoniae
- Chlamydia trachomatis
- Các vi khuẩn khác
ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI
Tuổi: Tuổi càng nhỏ càng dễ NKHH
Thời tiết: mùa đông xuân, thời tiết lạnh, thay
đổi độ ẩm hoặc lúc chuyển mùa
Môi trường: nhà cửa chật chội, ẩm thấp, bụi,
khói ( thuốc lá, bếp than…)
Dinh dưỡng, bệnh tật: NKHH hay gặp ở trẻ
SDD, đẻ non, di tật bẩm sinh
Cơ địa: cơ địa dị ứng, thể tạng tiết dịch
PHÂN LOẠI
Phân loại theo giải phẫu
: lấy nắp thanh quản
làm ranh giới, tổn thương trên nắp thanh
quản là NKHH trên, tổn thương dưới nắp
thanh quản là NKHH dưới
NKHH trên: ho, cảm lạnh, viêm tai giữa, viêm
mũi họng. Chiếm 70-80%, thường nhẹ
NKHH dưới: viêm thanh quản, khí quản, phế
*Nếu nghi ngờ sốt rét cho uống thuốc chống
sốt rét
Phân loại và xử trí NKHHCT(2th-5T)
Dấu
hiệu
Rút lõm lồng ngực Không rút lõm lồng
ngực
Thở nhanh
Không rút lõm lồng
ngực
Không thở nhanh
Xếp
loại
VIÊM PHỔI NẶNG VIÊM PHỔI KHÔNG VIÊM PHỔI
( Ho, cảm lạnh)
Xử
trí
*Gửi cấp cứu đi bệnh
viên
*Cho kháng sinh liều
đầu
*Điều trị sốt (nếu có)
*Điều trị khò khè (nếu
có)
Nếu không có điều kiện
chuyển đi bệnh viện phải
điều trị với 1 kháng sinh
và theo dõi sát sao
*Hướng dẫn bà mẹ
cách chăm sóc tại nhà
( Vẫn thở nhanh
nhưng không rút
lõm lồng ngực và
dấu hiệu nguy
kịch)
Khá hơn
* Thở chậm hơn
* Giảm sốt
* Ăn uống tốt
hơn
Xử
trí
Gửi cấp cứu đi bệnh
viện
Thay kháng sinh
hoặc gửi đi bệnh
viện
Cho kháng sinh
đủ 5 ngày
Phân loại và xử trí NKHHCT(<2th)
Dấu hiệu *Bú kém hoặc bỏ bú
*Co giật
*Ngủ li bì khó đánh thức
*Thở rít khi nằm yên
* Khò khè
* Sốt hoặc hạ nhiệt độ
Xếp loại Bệnh rất nặng
Xử trí *Gửi cấp cứu đi bệnh viện
*Giữ ấm cho trẻ
*Cho liều kháng sinh đầu
+ Co-trimoxazole uống
+ Amoxicilline uống
+ Penicilline G ( Benzyl penicilline)
Thời gian 5-7 ngày
HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ
Viêm phổi nặng: gửi đi bệnh viện điều trị, trước
khi đi cần cho trẻ kháng sinh liều đầu ( Tiêm
1 mũi Penicilline hoặc uống 1 liều
Cotrimoxazole)
Nếu bệnh viện gần ( khoảng cách từ nhà đến
bệnh viện dưới 5 km, đi bộ dưới 1 giờ) thì
không cần cho liều kháng sinh đầu mà đưa
trẻ đến bệnh viện ngay
HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ
Tuổi hoặc
cân nặng
COTRIMOXAZOLE
( Trimethoprim +Sulfamethoxazol)
2 lần/ngày x 5-7 ngày
Viên Viên Siro
AMOXICILLINE
3 lần/ngày x 5-7
ngày
Viên Siro
BENZYL PENICILLINE
(TB 2 lần/ngày trong 5-7
ngày tại cơ sở y tế)
Dạng bột pha nước cất
Người lớn
80mg TMP
¼
½
1
2,5
5
10
100.000đv/kg/lần x 2
lần/ngày hoặc
50.000đv/lần x 4 lần/ngày
HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ
NKHHCT nặng ( viêm phổi nặng hoặc bệnh
rất nặng) điều trị tại bệnh viện và sử dụng
kháng sinh tuyến 2
Có thể sử dụng một trong các công thức sau:
+ Benzyl penicilline
+ Benzyl penicilline+Gentamycin
+ Chloramphenicol
+ Cephalosporine
HƯỚNG DẪN XỬ TRÍ
Điều trị triệu chứng
- Sốt cao >39
0
C 10mg/kg/lần, 6 giờ có thể
nhắc lại nếu trẻ vẫn sốt cao
- Khò khè: Salbutamol khí dung hoặc dạng hít
- Giảm ho: có thể dùng các thuốc ho đông y,
kinh nghiệm dân gian như quả quất, mật ong,
+ Thở nhanh hơn
+ Bú kém
+ Mệt nặng hơn
PHÒNG BỆNH
Bú mẹ sau đẻ càng sớm càng tốt, cho trẻ ăn
sam đúng, đảm bảo dinh dưỡng hàng ngày
Vệ sinh cá nhân và môi trường sạch sẽ,
không hút thuốc, đun bếp gần nơi nuôi
dưỡng trẻ
Giữ ấm cho trẻ, nhất là mùa lạnh và khi thay
đổi thời tiết
Tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch
Phát hiện sớm và xử trí kịp thời các trường
hợp NKHHCT