MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG PHÂN MÔN CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 5
PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Chúng ta đều biết:"Nhân cách của con người chỉ có thể được
hình thành thông qua hoạt động và giao tiếp". Để xã hội tồn tại và
phát triển, để giao tiếp được thuận tiện, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia
đều có ngôn ngữ riêng. Tiếng Việt là ngôn ngữ thống nhất trên toàn
bộ lãnh thổ Việt Nam. Trong cuộc sống hàng ngày, để giao tiếp
ngoài ngôn ngữ riêng. Tiếng việt là ngôn ngữ thống nhất trên toàn
bộ lãnh thổ Việt Nam. Trong cuộc sống hàng ngày, để giao tiếp
ngoài ngôn ngữ nói còn có ngôn ngữ viết. Ngôn ngữ biết đóng vai
trò đặc biệt quan trọng trong giao tiếp của các quốc gia nói chung
cũng như Việt Nam nói riêng. Yêu cầu đầu tiên, đặc biệt quan trọng
của ngôn ngữ viết là phải viết đúng chính tả. Chính tả có thống nhất
thì việc giao tiếp bằng ngôn ngữ viết mới không bị cản trở giữa các
địa phương trong cả nước, cũng như giữa các thế hệ đời trước và
đời sau.
Vì vậy, việc dạy đúng chính tả phải được coi trọng ngay từ buổi
đầu đối với học sinh tiểu học. Phân môn chính tả ở tiểu học có
nhiệm vụ chủ yếu rèn luyện cho học sinh nắm các quy tắc và thói
quen viết đúng với chuẩn chính tả Tiếng Việt. Cùng với các phân
môn khác, chính tả giúp cho học sinh chiếm lĩnh Việt văn hoá -
Công cụ để giao tiếp, tư duy. Ngay từ bậc tiểu học, trẻ cần phải
được môn học chính tả một cách khoa học, cẩn thận để có sử dụng
công cụ này suốt những năm tháng trong thời kỳ học tập ở nhà
trường cũng như suốt cuộc đời.
Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ph©n m«n ChÝnh t¶ cho häc sinh líp 5
======&=====
Nhưng trên thực tế hiện tượng học sinh viết sai chính tả là khá
phổ biến. Cụ thể là trên địa bàn trường tiểu học nơi tôi đang công
tác, hiện tượng học sinh viết sai chính tả, đặc biệt là sai phụ âm "l -

chính tả chủ yếu của tiếng Việt là nguyên tắc ngữ âm học. Nghĩa là
mỗi âm vị được thể hiện bằng một chữ cái hoặc một tổ hợp chữ cái,
mỗi âm tiết, mỗi từ có một cách viết nhất định.
Ví dụ: Âm vị /t/ được biểu thị bằng chữ cái "t"
Âm vị /b/ được biểu thị bằng chữ cái"b"
Ngữ âm học thực hành chủ yếu tập trung vào rèn luyện phát âm
đúng. Phát âm đúng gắn liền với viết đúng (chính âm gắn liền với
chính tả). Do đó cơ chế của việc viết đúng phải dựa trên đọc đúng,
đọc đúng là cơ sở viết đúng. Để phát huy một cách có ý thức, đặc
biệt là vùng phương ngữ việc dạy chính tả cần phải theo sát nguyên
tắc này. Nghĩa là phải tôn trọng việc phát âm, lấy phát âm để điều
chỉnh chữ viết.
2.2 Những bất hợp lý của chữ quốc ngữ
Ở tiếng Việt nguyên tắc cơ bản là nguyên tắc ngữ âm học.
Ngoài ra chính tả tiếng Việt còn được xây dựng trên một số nguyên
tắc nữa như nguyên tắc truyền thống lịch sử, nguyên tắc khu biệt
Những nguyên tắc này không đồng nhất với nguyên tắc ngữ âm học,
do vậy chính tả tiếng Việt còn có những hợp lý. Cụ thể trong tiếng
======&=====
3
Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ph©n m«n ChÝnh t¶ cho häc sinh líp 5
======&=====
Việt có hiện tượng. Cách phát âm ở những vùng miền khác nhau
(phương ngữ). Bên cạnh đó lại có trường hợp từ mang hai biến thể
phát âm, khó có thể nói biến âm nào là chuẩn.
Ví dụ: Chòng chành - tròng trành
Nhún nhảy - Dún dẩy
Hoặc có khi có một cách phát âm nhưng lại có hai cách viết
Ví dụ:
i: trong lý luận

kê lỗi chính tả của các em tôi thấy có ba loại lỗi cơ bản sau:
- Lỗi chính tả do không nắm vững chính tự: lối này thường gặp
khi viết các phụ âm đầu: d - gi, ch - tr,
- Lỗi do không nắm vững trình tự âm tiết của tiếng việt.
- Lỗi chính tả do viết theo lối phát âm của địa phương hoặc do
không nắm vững chính âm. Đây là lỗi cơ bản nhất mà qua khảo sát tôi
nhận thấy. Cụ thể là âm "l - n" học sinh thường xuyên nhầm lẫn và
viết sai chính tả trong bài viết của mình.
Tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng sai trên, tôi nhận thấy
chủ yếu là học sinh phát âm sai - thường các em còn phát âm lẫn lộn
giữa âm "l - n" nên không phân biệt được khi viết. Để sửa loại lỗi
này giáo viên đã cố gắng dạy cho học sinh nắm vững chính âm
======&=====
5
Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ph©n m«n ChÝnh t¶ cho häc sinh líp 5
======&=====
trong tiếng việt. Muốn viết đúng chính tả thì phải phát âm đúng. Do
vậy chúng ta cần phải chú trọng đến việc phát âm chuẩn cho học
sinh trong giờ Tập đọc.Mặt khác mỗi giáo viên phải là một chuẩn
mực sống động để học sinh bắt chước và noi theo. Ngoài ra việc đổi
mới các phương pháp dạy học và giúp học sinh nắm bắt các mẹo
luật chính tả cũng hết sức cần thiết để học sinh viết đúng.
Trong phạm vi nghiên cứu của chuyên đề, tôi xin được thông kê
số liệu học sinh mắc lỗi chính tả của khối 5 đầu năm học như sau:
ST
T
Lớp
Tổng
số
Các lỗi chính tả thường mắc

chính tả, học sinh lớp 5 được các quy tắc viết của chữ quốc ngữ,
nắm được cách viết đúng các từ có âm đầu, vần và thanh điệu học
sinh địa phương hay mắc lỗi do ảnh hưởng của cách phát âm. Học
sinh có viết đúng chính tả thì mới viết văn bản đúng chuẩn chính tả
và do đó các em mới có thể giao tiếp tốt bằng văn bản.
Do vậy mục tiêu của phân môn Chính tả lớp 5 là: Trang bị một
số kiến thức về quy tắc chính tả Tiếng Việt; rèn luyện kỹ năng nghe,
kỹ năng viết đúng chính tả đoạn văn, bài văn; phát triển ý thức viết
đúng chính tả, thái độ cẩn thận và yêu cái đẹp trong giao tiếp bằng
chữ tiếng Việt.
2. NỘI DUNG DẠY HỌC CHÍNH TẢ
- Mạch kiến thức về quy tắc chính tả
Hệ thống hoá những hiểu biết về cách viết đúng các âm đầu,
vần, thanh điệu của các từ thuộc vốn từ đã học theo chủ điểm. Hệ
thống hoá về quy tắc viết tên người, tên địa lý Việt Nam và nước
ngoài.
- Mạch kỹ năng viết chính tả: nghe - viết, nhớ - viết một đoạn
văn hoặc đoạn thơ, trình bày bài viết theo quy định.
+ Viết đúng các từ ngữ dễ sai lẫn trong các bài chính tả nghe -
viết, nhớ - viết, cụ thể là:
======&=====
8
Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ph©n m«n ChÝnh t¶ cho häc sinh líp 5
======&=====
- Các từ có âm đầu hoặc âm chính có nhiều cách viết
- Các từ có vần khó xuất hiện trong các bài chính tả.
- Các từ mà phát âm của tiếng địa phương lệch so với chuẩn.
+ Các tên người, tên địa lý Việt Nam và nước ngoài
Trong những nội dung trên có phần nội dung bắt buộc dạy cho
tất cả học sinh ở các vùng miền, trong cả nước, có những nội dung

Thực hành giao tiếp trong dạy học chính tả là chủ yếu thực
hành giao tiếp bằng chữ viết ghi lại các đơn vị có nghĩa. Muốn cho
học sinh học tập theo phương pháp này, giáo viên cần cho học sinh
biết nghĩa của các đơn vị giao tiếp (từ, câu), chuẩn chữ viết của các
đơn vị này, sau khi hoàn thành bài viết, cần cho học sinh kiểm tra
lại để sửa lỗi sao cho các đơn vị giao tiếp trong bài đều đúng với
chuẩn chính tả.
Thực hiện phương pháp này, giáo viên cần cho học sinh đọc
toàn bộ đoạn văn các em sẽ viết, Hiểu nội dung đoạn văn, viết trước
một số từ học sinh dễ viết sai. Sau đó giáo viên đọc cho các em viết
hoặc cho các em nhớ từng câu để viết lại. Sau khi học sinh viết xong
cả đoạn giáo viên cho các em tự soát lỗi của mình rồi sau đó đổi bài
cho bạn và tự sửa lỗi. Khi giáo viên chấm bái, cần chỉ ra những lỗi
trong bài chưa được sửa và chỉ ra cách sửa.
- Phương pháp sử dụng trò chơi học tập:
Thực hiện phương pháp này, giáo viên cần xác định mục đích
của trò chơi là nhằm củng cố cách viết đúng âm, vần, thanh điệu
======&=====
10
Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ph©n m«n ChÝnh t¶ cho häc sinh líp 5
======&=====
nào. Sau đó, giáo viên cần lựa chọn trọ chơi phù hợp với mục đích.
Trò chơi chính tả cần có nội dung bám sát chương trình chính tả lớp
5. Nên có những trò chơi giúp học sinh nhớ cách viết âm đầu, vần,
thanh điệu của một số từ học sinh viết sai ảnh hưởngcủa phát âm địa
phương, một số trò chơi giúp học sinh phát hiện và sửa lỗi chính tả
trong bài viết. Khi tổ chức chơi, giáo viên cần nêu rõ luận chơi, cách
tiến hành luật chơi để tất cả cho học sinh đều biết cách chơi. Giáo
viên nên lựa chọn các trò chơi có luật đơn giản, có thể dùng để dạy
học nhiều hiện tượng chính tả, dễ kiếm vật liệu để chuẩn bị.

diện kiến thức, kỹ năng, thái độ. Giáo viên cần chỉ ra các đồ dùng
dạy học mình tự chuẩn bị hoặc học sinh chuẩn bị ngoài những đồ
dùng do sách giáo viên gợi ý (đồ dùng dạy học bao gồm cả những
phiếu học tập, các đồ dùng để tổ chức trò chơi, tổ chức các cuộc thi
cho học sinh). Giáo viên cần chỉ rõ các hoạt động dạy học cụ thể sẽ
thực hiện trong giờ học, cụ thể là từng hoạt động học sinh làm gì,
kết quả cần đạt ra sao, cần củng cố cho học sinh những kiến thức và
kỹ năng nào?
======&=====
12
Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ph©n m«n ChÝnh t¶ cho häc sinh líp 5
======&=====
5.2 Người giáo viên phải đặt phân môn Chính tả nằm trong
mối quan hệ giữa các phân môn khác của tiếng Việt, đặc biệt là
phân môn Tập đọc và Luyện từ và câu.
Học sinh muốn viết đúng từ thì phải hiểu được nghĩa của từ và
phát âm đúng. Trong các giờ Tập đọc chúng ta dành nhiều thời gian
hơn cho việc sửa lỗi phát âm cho học sinh, đặc biệt là hai âm"- n".
Giáo viên cần phát âm mẫu cho học sinh học tập và yêu cầu học
sinh phát âm lại cho chính xác. Ngoài ra giáo viên hướng dẫn học
sinh viết đúng chính tả trên cơ sở hiểu đúng nghĩa của từ.
5.3 Soạn một số bài tập chính tả phù hợp với đặc điểm của học
sinh.
Để thực hiện tốt mục tiêu của phân môn chính tả và tránh áp đặt
không cần thiết trong nội dung dạy học, mỗi giáo viên cần chuẩn bị
những bài tập chính tả phù hợp với học sinh lớp mình, trường mình,
tương ứng với những phần dạy chính tả tự chọn trong từng bài học.
Công việc soạn bài tập đòi hỏi giáo viên phải thống kê được những
lỗi chính tả mà học sinh lớp mình thường mắc, chọn những lỗi cần
luyện tập trong từng bài học cụ thể, soạn bài tập dưới nhiều dạng để

nhưng đồng nghĩa với một số từ khác với "nh" thì chữ ấy phải là
"l".
Ví dụ: lăm le (nhăm nhe)
lỡ làng (nhỡ nhàng"
======&=====
14
Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ph©n m«n ChÝnh t¶ cho häc sinh líp 5
======&=====
Tuy nhiên, tất cả các mẹo luật trên chỉ ở mức độ tương đối,
người giáo viên phải biết vận dụng linh hoạt để giảng dạy cho học
sinh.
Qua việc tìm hiểu nguyên nhân và xác định được những trọng
điểm chính tả cho học sinh tôi đã đưa ra một số biện pháp cùng với
tập thể giáo viên nhà trường áp dụng và thực nghiệm giảng dạy trên
lớp . Qua một học kỳ, được sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu
nhà trường và tổ chuyên môn, cùng với sự nỗ lực của tập thể giáo
viên khối 5 chúng tôi đã thu được một kết quả cụ thể như sau:
ST
T
Lớp
Tổng
số
Các lỗi chính tả thường mắc
l - n d/gi/r/ch;tr/s/x
Cấu trúc âm
tiết
1 5A1 29 2 em 1 em 0em

======&=====
15

của lãnh đạo chuyên môn các cấp.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu các đồng nghiệp đã
giúp tôi hoàn thành chuyên đề này!
Mỹ Cẩm, ngày25 tháng 05 năm
2011
Người viết.
======&=====
17