BÀI TẬP THẢO
LUẬN MÔN LUẬT
DÂN SỰ
Danh sách nhóm…6…:
1. Vũ Hoàng Xuân Hà (nhóm trưởng) - 1055060043
2. Hoàng Thị Thu Hà - 1055060046
3. Phạm Thị Yến Ngọc - 1055060098
4. Phạm Ngọc Hà - 1055060044
5. Nguyễn Thị Minh Anh - 1055060005
6. Nguyễn Việt Dũng - 1055060033
7. Lê Hoàng - 1055060064
8. Nguyễn Quốc Ân - 1055060003
9. Võ Hoàng Thiên Lộc - 1055060081
BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ
1
Vấn đề 1: Bồi thường thiệt hại do việc không thực hiện đúng hợp
đồng gây ra
Tình huống: Ca sỹ A ký hợp đồng với một công ty tổ chức sự kiện. Để đảm bảo uy
tín của mình, ca sỹ này đã nêu rất rõ các yếu tố trong việc dán các áp phích quảng
cáo cho sự kiện. Tuy nhiên, công ty tổ chức sự kiện đã không tuân thủ nội dung của
hợp đồng và uy tín của ca sỹ này bị ảnh hưởng nghiêm trọng nên ca sỹ A đã thuê
luật sự làm thủ tục kiện công ty để đòi bồi thường thiệt hại.
1. Tổn thất về tinh thần có tồn tại trong lĩnh vực hợp đồng không? Vì sao?
- Tổn thất về tinh thần có tồn tại trong lĩnh vực hợp đồng. “Khi hợp đồng
không được thực hiện đúng thì có thê phát sinh bồi thường tổn thất về
tinh thần. Có thể có 2 loại tổn thất về tinh thần khi hợp đông không được
thực hiện đúng. Thứ nhẩt, có nhiều hợp đồng sinh ra để đem lại cho chủ
thể tham gia lợi ích về tinh thần như các hợp đồng về giải trí. Trong
trường hợp này, khi hợp đồng không được thực hiện đúng không nhận
được lợi ích tinh thần mong đợi. Đây là 1 loại tổn thất về tinh thần (mất
lợi ích tinh thần đáng ra có nếu hợp đồng được thẻ hiện đúng). Thứ hai,
: “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại bao gồm trách
nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất, trách nhiệm bồi thường bù đắp
tổn thất về tinh thần”.
2. Văn bản hiện hành có cho phép yêu cầu bồi thường tổn thất về tinh
thần phát sinh do không thực hiện đúng hợp đồng không? Nêu cơ sở
pháp lý khi trả lời.
- Văn bản hiện hành có cho phép yêu cầu bồi thường tổn thất về tinh thần
phát sinh do không thực hiện đúng hợp đồng. Được qui định tại Điều
1 TS. Đỗ Văn Đại, Bản án và bình luận bản án luật hợp đồng Việt Nam, Tr.180 - 181
2 Điều 307. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại
3
307, Khoản 1 BLDS 2005: “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại bao gồm
trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất, trách nhiệm bồi thường bù
đắp tổn thất về tinh thần.”
3. Ca sỹ A có được yêu cầu bồi thường tổn thất về tinh thần do Công ty tổ
chức sự kiện không thực hiện đúng hợp đồng không? Nêu cơ sở pháp lý
khi trả lời.
- Ca sĩ được yêu cầu bồi thường tổn thất về tinh thần do công ty cổ phần tổ
chức sự kiện không thực hiện đúng hợp đồng, theo Điều 307, Khoản 1
BLDS 2005. Hiện nay BLDS chỉ qui định đơn giản và chung nhất về
việc có thể phát sinh bồi thường tổn thất về tinh thần khi hợp đồng được
thực hiện không đúng. Thiết nghĩ, còn phải tùy vào hoàn cảnh cụ thể,
xem tổn thất về tinh thần đó có phải phát sinh từ việc thực hiện không
đúng hợp đồng không và phải xem tính hợp lí về việc bồi thường tổn thất
về tinh thần.
4. Những trường hợp theo đó văn bản và thực tiễn xét xử ở Việt Nam đã
chấp nhận bồi thường chi phí thuê luật sư.
- Những trường hợp theo đó thực tiễn đã xét xử ở Việt Nam đã chấp nhận
bồi thưởng chi phí thuê luật sư: “Tháng 11-2009, Công ty TP phát hiện
một số siêu thị ở Mỹ có bày bán mặt hàng bánh tráng hiệu K'có màu sắc
vẫn phải giải quyết vụ việc đúng pháp luật
4
.”
- Công ty Kexim và doanh nghiệp Thắng Lợi kí hợp đồng thuê tài chính
nhưng doanh nghiệp Thắng Lợi đã vi hạm nghĩa vụ thanh toán nên Công
3 Điều 144. Chi phí cho người phiên dịch, luật sư
4 Theo PL TPHCM; trích Vicco Law Firm, Vicco.vn, “Bồi hoàn phí luật sư được không?”
5
ty Kexim đã chấm dứt hợp đồng. Về hệ quả pháp lý, theo Hội đồng
Thẩm phán, “Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của Công y Kexim;
buộc Doanh nghiệp Thắng Lợi phải bồi thường cho Công ty Kexim giá
trị tổn thất thỏa thuận và chi phí luật sư; thu hồi, phát mãi tài sản thuê
để thanh toán tiền cònt hiếu; trong trường hợp sau khi thu hồi, phát mãi
tài sản thuê, nếu số tiền thu không đủ thanh toán nợ thì Công ty Kexim
có quyền yêu cầu phát mãi tài sản thế chấp là có căn cứ, đúng pháp
luật.”
5
5. Ca sỹ A có được yêu cầu bồi thường chi phí thuê luật sư không? Nêu cơ
sở pháp lý khi trả lời.
- Theo em, Ca sĩ A không được yêu cầu bồi thường chi phí luật sư. Thực
tiễn xét xử án dân sự hiện nay, hầu hết các tòa đều bác yêu cầu đòi bồi
hoàn phí thuê luật sư, bởi cho rằng đó không phải là chi phí hợp lý bắt
buộc mà bên thua kiện phải trả cho người thắng kiện.
- Theo nhiều thẩm phán, yêu cầu bồi hoàn phí thuê luật sư là một dạng đòi
bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, phải áp dụng Bộ luật Dân sự 2005
và Nghị quyết 03/2006 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao để
giải quyết.
Theo đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng chỉ phát sinh
khi có đầy đủ các yếu tố: Phải có thiệt hại xảy ra (thiệt hại về vật chất và
thiệt hại do tổn thất về tinh thần); phải có hành vi trái pháp luật; phải có
Kiểm sát viên cao cấp Võ Văn Thêm (Viện Phúc thẩm 3 VKSND Tối
cao) cũng nhận xét chi phí thuê luật sư là chi phí thực tế hợp lý. Tuy
7
nhiên, người yêu cầu phải chứng minh được mình bị tốn kém khoản này
là do lỗi của bên kia. Chẳng hạn: Bị kiện nên bị đơn mới phải tốn kém
chi phí thuê luật sư, nếu nguyên đơn kiện sai thì bắt buộc phải bồi
thường lại cho bị đơn.
Đồng tình, TS Nguyễn Văn Tiến, giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM,
phân tích thêm: Nguyên tắc bồi thường thiệt hại trong án dân sự là bồi
thường toàn bộ. Trong tình hình hiện nay, nhu cầu thuê luật sư để bảo vệ
mình trong các quan hệ pháp luật ngày càng lớn. Nên chăng pháp luật
cần sửa đổi theo hướng bên thua kiện phải bồi hoàn phí thuê luật sư cho
bên thắng kiện. Dĩ nhiên tòa sẽ xem xét khoản phí này chứ không phải
đương sự muốn kê lên thế nào cũng được.”
6
Hết Vấn Đề 1
Vấn đề 2: Bồi thường tổn thất về tinh thần do tính mạng bị xâm
phạm
Quyết định số 10/2009/HS-GĐT ngày 03/09/2009 của HĐTP Tòa án nhân dân
tối cao
Tóm tắt bản án: Nguyễn Quốc Sang lái xe ô tô tải do bà Nguyễn Thị Thoại làm chủ
lưu thông trên đường, do không làm chủ được tốc độ, xử lý tay lái kém, Sang đã lấn
đường của các phương tiện giao thông khác gây ra tai nạn làm nhiều người chết.
Trong đó có anh Vũ Hoài Nam cùng hai con là Vũ Thu Hà và Vũ Văn Quảng. Tại
6 Theo Phan Thương, “Đòi bồi hoàn tiền thuê luật sư được không?”, luatsaithanh.com
8
bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm TAND đã buộc anh Sang và bà Thoại bồi
thường cho gia đình anh Nam. Nay, chánh án TAND đã kháng nghị bản án phúc
thẩm nêu trên về phần buộc bà Thoại bồi thường khoản tiền tổn thất tinh thần cho
gia đình anh Nam.
khi tài sản bị xâm phạm.
Tuy rằng pháp luật hiện hành quy định tổn thất tinh thần khi tài sản bị xâm
phạm không được bồi thường. Nhưng thực tế hiện nay cho thấy, có những
loại tài sản mang giá trị vật chất nhỏ nhưng lại có giá trị tinh thần rất lớn.
Chủ sở hữu của tài sản cũng vô cùng đau xót khi tài sản đó bị thiệt hại và
không thể hoàn trả lại được. Nếu chỉ yêu cầu người gây thiệt hại bồi thường
theo giá trị tài sản của tài sản bị xâm phạm thì sẽ không thỏa mãn với những
thiệt hại to lớn về tinh thần mà người bị thiệt hại phải chịu đựng. Thiết nghĩ
không nên chỉ bồi thường tổn thất tinh thần khi sức khỏe, tính mạng, danh
sự, uy tín, nhân phẩm bị xâm phạm như hiện nay mà cần công nhận khả
năng được bồi thường tổn thất tinh thần khi có sự thiệt hại về tài sản cho phù
hợp với thực tế cuộc sống.
4. Theo HĐTP, ai được hưởng bồi thường tổn thất về tinh thần do tính
mạng của anh Nam bị xâm phạm? Đoạn nào của Quyết định cho câu trả
lời?
- Theo HĐTP thì những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của
anh Nam gồm mẹ, vợ và con mới sinh cùng được hưởng khoản tiền bù
đắp tổn thất về tinh thần do tính mạng của anh Nam bị xâm phạm.
- Theo Quyết định số 10/2009/HS-GĐT, trong phần Xét thấy có nêu: “Về
xác đinh tư cách người tham gia tố tụng: sau khi anh Vũ Hoài Nam bị
chết, ngoài chị Nguyễn Thị Phin là người thân thích gần gũi nhất, thì
anh Nam còn có mẹ (bút lục 297) … đồng thời buộc bị đơn dân sự (bà
Nguyễn Thị Thoại) bồi thường tổn thất về tinh thần cho vợ anh Nam là
không đúng, vì những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của
anh Nam gồm mẹ, vợ và con mới sinh cùng được hưởng khoản tiền bù
đắp tổn thất về tinh thần do anh Nam bị thiệt hại về tính mạng.”
10
5. Theo HĐTP, ai được hưởng bồi thường tổn thất về tinh thần do tính
mạng cháu Hà và Quảng bị xâm phạm? Đoạn nào của Quyết định cho
câu trả lời?
đơn dân sự bồi thường cho gia đình anh Nam là chưa đầy đủ và chính
xác.”
8. Theo HĐTP, mẹ anh Nam có được hưởng tồn thất về tinh thần do tính
mạng của cháu Hà và Quảng bị xâm phạm? Đoạn nào của Quyết định
cho câu trả lời.
- Theo HĐTP, mẹ của anh Nam không được hưởng tổn thất về tinh thần
do tính mạng của cháu Hà và Quảng bị xâm phạm.
- Theo Quyết định số 10/2009/HS-GĐT, trong phần Xét thấy có nêu:
“Riêng khoản tiền bù đắp về tổn thất tinh thần do cháu Vũ Thu Hà và
cháu Vũ Văn Quảng bị thiệt hại về tính mạng thì chỉ có chị Phin (là mẹ
của hai cháu) được hưởng.”
9. Suy nghĩ của anh/chị về quy định hiện hành và hướng giải quyết trên
của HĐTP liên quan đến tổn thất về tinh thần của anh Đông (đối với cái
chết của anh Nam) và của mẹ anh Nam (đối với cái chết của cháu Hà và
Quảng).
- Hiện nay, pháp luật không công nhận việc yêu cầu người gây thiệt hại về
tính mạng phải bồi thường tổn thất tinh thần cho những người thân thuộc
hàng thừa kế thứ hai trở đi của người bị hại.
Thấy rằng, khi có người bị thiệt hại về tính mạng thì tất cả những người
thân đều cảm thấy đau thương và những người thuộc hàng thừa kế thứ
nhất thường là những người thân gần nhất của người bị thiệt hại. Nhưng
trên thực tế, có những trường hợp người thân thiết gần gũi nhất của
người bị thiệt hại không phải là người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Ví dụ
như người vợ sắp kết hôn (chưa đăng kí kết hôn), anh em kết nghĩa hay
ban b‚ cực kì thân thiết. Mức độ thân thiết với người bị hại của họ có thể
còn hơn cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Chắc chắn tổn thất
tinh thần của họ cũng rất lớn. Vậy, lý do gì mà họ không được hưởng bồi
thường tổn thất về tinh thần khi người thân của họ chết? Chẳng lẽ pháp
12
luật cho rằng những người thân đó họ vô cảm, không thấy đau buồn,
lòng khi nhận được thông tin về cái chết của những người thân của mình.
Vậy có thể thấy việc pháp luật không công nhận quyền hưởng bồi thường
tổn thất tinh thần của họ có vẻ không được khả thi và phù hợp với thực
tiễn.
10. Theo pháp luật hiện hành, mức bồi thường tổn thất về tinh thần là bao
nhiêu khi tính mạng bị xâm phạm? Nêu cơ sở pháp lý.
- Theo Điều 610 BLDS và Điểm d tiểu mục 2.4 mục II NQ 03/2006/HĐTP
mức bồi thường tổn thất về tinh thần là do các bên thỏa thuận, nếu không
thỏa thuận được thì mức bồi thường tối đa không quá 60 tháng lương tối
thiểu do Nhà nước quy định.
11. Tòa sơ thẩm và Tòa phúc thẩm đã quyết định cho gia đình chị Phin
được hưởng mức bồi thường là bao nhiêu? Đoạn nào của Quyết định
cho câu trả lời?
- Tại bản án sơ thẩm, Tòa sơ thẩm đã quyết định: “buộc bà Nguyễn Thị
Thoại tiếp tục bồi thường số tiền 12.600.000 đồng và bị cáo Nguyễn
Quốc Sang bồi thường số tiền 2.000.000 đồng cho gia đình anh Vũ Hoài
Nam (do anh Vũ Quốc Đông đại diện); bà Nguyễn Thị Thoại cấp dưỡng,
nuôi con anh Vũ Hoài Nam (theo giấy khai sinh) mỗi tháng 200.000
đồng đến khi cháu tròn 18 tuổi.”
- Tại bản án phúc thẩm, Tòa phúc thẩm đã quyết định: “buộc bà Nguyễn
Thị Thoại bồi thường tổn thất về tinh thần cho vợ anh Nam số tiền
63.000.000 đồng (350.000 đồng/01 tháng x 180 tháng) và tiền mất thu
nhập của anh Nam 1.500.000 đồng/01 tháng x 6 tháng là 9.000.000
đồng; tổng cộng là 72.000.000 đồng (bảy mươi hai triệu đồng); ghi nhận
sự tự nguyện của bà Thoại trợ cấp để nuôi con của anh Nam là cháu Vũ
Anh Tuyết sinh tháng 9/2005 mỗi tháng 200.000 đồng, thời gian từ tháng
9/2005 cho đến khi cháu Tuyết đến tuổi trưởng thành.”
14
12. Hướng giải quyết của HĐTP liên quan đến mức tối đa gia đình chị Phin
được hưởng bồi thường tổn thất về tinh thần.
Thực tế có nhiều luồng quan điểm xung quanh vấn đề này. Thiết nghĩ
trong trường hợp này nếu không thương lượng hai bên được thì tòa nên
tuyên theo hướng nhân tiền bồi thường lên theo số người thiệt mạng
trong một gia đình. Bởi chỉ cần một người thân chết đã là mất mát, đằng
này nhiều người thân mất thì nỗi đau ấy tăng gấp bội, không tiền bạc nào
so sánh được.
+ Thứ hai, với trường hợp người bị thiệt mạng có nhiều người thân thuộc
hàng thừa kế thứ nhất thì không quá sáu mươi tháng lương tối thiểu
giành cho một người thuộc hàng thừa kế thứ nhất hay là tất cả những
người thuộc hàng thừa kế thứ nhất? Nếu là giành cho nhiều người thuộc
hàng thừa kế thứ nhất,với trường hợp họ không tự thỏa thuận được thì sẽ
phân chia khoản tiền được bồi thường đó như thế nào?
+ Thứ ba, việc xác định mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định là
như thế nào? Xác định với đối tượng nào, với người bị xâm phạm tính
mạng, hay của người thân thích nào, hay của người nuôi dưỡng? Vì theo
quy định của pháp luật, với mỗi đối tượng nhất định sẽ có mức lương tối
thiểu khác nhau nên sẽ có những mức bồi thường tối đa khác nhau. Pháp
luật nên có những hướng dẫn cụ thể cách thức áp dụng mức lương tối
thiểu để xác định rõ ràng được mức bồi thường.
- Hai cấp tòa án đã không thống nhất trong việc áp dụng luật mà luật lại
không rõ ràng. Thiết nghĩ, nạn nhân của những tổn thất như vậy nên
được bảo vệ ở mức tối đa nếu có thể, không có gì có thể bù đắp được
những đau thương khi người thân của mình bị xâm phạm đến tính mạng.
Pháp luật hiện hành nên lựa chọn giải pháp có lợi nhất cho gia đình nạn
nhân nói cách khác tức là “đứng về phía gia đình nạn nhân chứ không
đứng về phía người có trách nhiệm bồi thường”.
- Quay lại vụ việc trên, theo tòa sơ thẩm là 36 tháng x 350.000đ là quá
thấp bởi vì theo cách giải quyết của tòa thì quá bất công bằng đối với gia
16
đình nạn nhân, một người mất cũng như mười người mất khi tính mạng
Hồng Châu phải là chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ là lưới điện
nông thôn nên phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cả khi không có
lỗi.”
- Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao
nhất trí với nội dung kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
+“Như vậy, HTX Dịch vụ nông nghiệp xã Hồng Châu là chủ sở hữu
nguồn nguy hiểm cao độ, nhưng lại để cho một số hộ dùng điện không
đúng quy chế HTX; HTX lại thiếu kiểm tra để cho việc đấu móc điện sử
dụng không đúng quy định; do đó, HTX cũng có phần lỗi theo quy định
tại Khoản 1 Điều 623
8
Bộ luật dân sự năm 2005 do đó, hộ anh Thực,
hộ ông Hưởng và hộ anh Độ cũng phải chịu trách nhiệm theo quy định
tại Khoản 4 Điều 623 BLDS 2005. Như vậy, cả Hợp tác xã và hộ anh
Thực, hộ ông Hưởng và hộ anh Độ đều có lỗi và phải liên đới bồi
thường theo quy định của pháp luật.”
2. Suy nghĩ của anh/chị về việc Tòa án xác định đây là bồi thường thiệt hại
do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra.
- Theo quy định tại Khoản 1 Điều 623 BLDS 2005 thì nguồn nguy hiểm
cao độ là các phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện,
nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất
8 Điều 623. Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra
18
độc, chất phóng xạ thứ dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác theo quy
định của pháp luật. Như vậy các nhà làm luật vẫn chưa nói rõ là thế nào
là một nguồn nguy hiểm cao độ. Nhưng ta có thể hiểu được là ở đây:
nguồn nguy hiểm cao độ là những vật, tài sản tồn tại một cách khách
quan, trong quá trình hoạt động của chúng có khả năng gây nguy hiểm
hay gây thiệt hại cho con người xung quanh chúng, tất nhiên là việc gây
thiệt hại này nằm ngoài ý chí chủ quan của người quản lý, sử dụng
sở hữu của nguồn gây hiểm cao độ là hợp lý. Theo khoản 1 điều 623
BLDS 2005 xác định hệ thống tải điện là nguồn gây nguy hiểm cao độ.
Trong bản bản án đã có chứng cứ cho việc hợp tác xã dịch vụ nông
nghiệp Hồng Châu được UBND xã Hồng Châu, huyện Đông Hưng, tỉnh
Thái Bình giao cho trách nhiệm quản lý việc sử dụng điện trên địa bàn là
văn bản ký ngay 19-9-2003. Hơn nữa, bản thân Hợp tác xã Hồng Châu
cũng đã ra quy chế về việc đăng và sử dụng nguồn điện do mình quản lý.
Vì vậy có thể kết luận Hợp tác xã Hồng Châu là chủ sở hữu hợp pháp
của nguồn nguy hiểm cao độ này.
5. Đoạn nào của Quyết định cho thấy Tòa án xác đinh nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra thiệt hại bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật?
- Theo Quyết định số 307/2011/DS-GĐT có nêu: “Đối với ba hộ gia đình
anh Nguyễn Đình Thực, ông Nguyễn Đức Hưởng, anh Nguyễn Đình Độ
do không chấp hành quy định của Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ Hồng
Châu; không có đơn xin dùng điện. Anh Thực và ông Hưởng tự cho anh
Độ đấu móc vào đường dây điện kéo về nhà anh Độ.”
6. Suy nghĩ của anh/chị về việc Tòa án xác đinh nguồn nguy hiểm cao độ
gây ra thiệt hại bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật.
- Việc Toà án xác định nguồn gây nguy hiểm cao độ gây thiệt hại bị chiếm
hữu, sử dụng trái pháp luật là hợp lý.
- Vì ba hộ gia đình anh Nguyễn Đình Thực, ông Nguyễn Đức Hưởng, anh
Nguyễn Đình Độ không chấp hành quy định của Hợp tác xã dịch vụ
nông nghiệp Hồng Châu về việc đăng ký và sử dụng điện. Ba hộ này
không có đơn xin sử dụng điện, việc sử dụng điện chỉ là thỏa thuận
20
miệng giữa họ với anh Dương không có chứng cứ để chứng minh. Trong
quá trình sử dụng việc thu tiền điện cũng không có hoá đơn chứng từ, chỉ
thu tiền dựa vào số ký điện trên công tơ. Xét theo khoản 4 điều 623
BLDS 2005 ông Thực, anh Độ và ông Hưởng đã chiếm hữu sử dụng
nguồn gây nguy hiểm cao độ trái pháp luật.
này chỉ là giao k‚o miệng giữa ba hộ gia đình và anh Dương. Lỗi ở đây
của HTX là không quản lý được nhân viên dẫn đến sai phạm trong quá
trình làm việc dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Ở đây, cũng cần phải xác
định rõ HTX có biết vụ việc này không hay biết mà làm ngơ. Nguyên
nhân trực tiếp dẫn tới thiệt hại ở đây là việc anh Độ không đảm bảo an
toàn trong qua trình lắp đặt và sử dụng điện do câu kéo điện từ nhà ông
Hưởng và dẫn đến việc anh Thuận giật điện chết nên không thể đổ toàn
bộ lỗi cho HTX được. Vì vậy, việc bồi thường thiệt hại phải được liên
đới cho những người có lỗi.
Hết Vấn Đề 3
Vấn đề 4: Bồi thường thiệt hại trong hay ngoài hợp đồng
Bản án số 26/2008/DSPT ngày 27/05/2008 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai
Tóm tắt bản án: Khoảng 11h30’ ngày 09/04/2006, chị Hồng đem lúa đến nhà mày
xay xát của ông Bốn nghiền cám. Khi đã nghiền xong, ông Bốn đi tắt máy nổ cong
chị Hồng túm cổ bao chứa cám đề lấy cám. Do sơ ý chị để cánh quạt máy xay quấn
vào bao chứa cám, bàn tay phải của chị Hồng cũng bị cuốn theo và bị cánh quạt
nghiền nát 08 đốt ngón tay phải, trừ ngón cái.
22
1. Những điểm khác nhau cơ bản giữa bồi thường thiệt hại trong hợp đồng
và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Bồi thường thiệt hại trong hợp đồng Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
+ Trách nhiệm về việc vi phạm một
nghĩa vụ mà các bên đã cam kết thực
hiện.
+ Nguồn gốc phát sinh là từ hợp đồng.
+ Nội dung bị chi phối một phần bởi
hợp đồng.
+ Việc bồi thường thiệt hại không giải
phóng người có nghĩa vụ khỏi trách
nhiệm thực hiện nghĩa vụ một cách
bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự”.
Trong bản án có nhận định “ông Bốn là chủ cơ sở xay xát, làm dịch vụ
để thu tiền”; chị Hồng là khách hàng “đem lúa đến nhà máy xay xát của
ông Bốn để nghiền cám”; như vậy việc thực hiện dịch vụ đã thể hiện sự
10 Điều 388. Khái niệm hợp đồng dân sự
23
thống nhất ý chí giữa 2 bên: một bên thực hiện dịch vụ cho bên kia và
một bên trả tiền công dịch vụ.
- Vậy, nếu ta xét quan hệ giữa ông Bốn và bà Hồng khi xay xát với thời
điểm là lúc tiến hành xay xát thì quan hệ giữa họ là quan hệ trong hợp
đồng bởi như đã phân tích ở trên; khi tiến hành xay xát, giữa hai người
đã có sự thống nhất ý chí. Đây có thể xem là hợp đồng dịch vụ với hình
thức bằng lời nói.
- Nếu ta xét cũng quan hệ xay xát này nhưng với thời gian là khi xảy ra tai
nạn cho bà Hồng thì đây lại là một quan hệ ngoài hợp đồng. Bởi lẽ toàn
bộ nội dung hợp đồng dịch vụ đã thỏa mãn. Và việc xảy ra tai nạn (tai
nạn lao động trên) không thuộc nội dung của hợp đồng và ý chí của hai
bên. Hai bên không hề trù liệu về vấn đề này trong nội dung của hợp
đồng cũng như không có sự thống nhất trước về ý chí đối với sự việc.
VD: công nhân khi kí kết hợp đồng lao động với chủ cơ sở sản xuất có
thỏa thuận rằng do đặc thù công việc có tính nguy hiểm nên nếu xảy ra
tai nạn lao động thì chủ cơ sở phải bồi thường. Trong trường hợp này thì
quan hệ giữa công nhận và chủ cơ sở sản xuất là một quan hệ trong hợp
đồng
3. Khi thực hiện việc xay xát, bà Hồng đã bị những thiệt hại gì? Đoạn nào
của bản án cho câu trả lời.
- Theo Bản án số 26/2008/DSPT có nêu: “chị Hồng bị cánh quạt máy xay
xát do ông Bốn vận hành làm chị bị thương mất 02 đốt ngoài ngón
II,III,IV, ½ đốt II và ngón V bàn tay phải với thương tật tổn hại 26% sức
khỏe…”
- Thực tế khi áp dụng quy định về nguồn nguy hiểm cao độ việc quan
trọng là cần xác định được đó có phải là nguồn nguy hiểm cao độ hay
không và thiệt hại gây ra trong thực tế có phải là do nguồn nguy hiểm
cao độ gây ra hay không hay là thiệt hại do hành vi của con người nhưng
có liên quan đến nguồn nguy hiểm cao đọ. Để xác định nguồn nguy hiểm
25