BÀI TẬP THẢO LUẬN
MÔN LUẬT DÂN SỰ
Danh sách nhóm…6…:
1. Vũ Hoàng Xuân Hà (nhóm trưởng) - 1055060043
2. Hoàng Thị Thu Hà - 1055060046
3. Phạm Thị Yến Ngọc - 1055060098
4. Phạm Ngọc Hà - 1055060044
5. Nguyễn Thị Minh Anh - 1055060005
6. Nguyễn Việt Dũng - 1055060033
7. Lê Hoàng - 1055060064
8. Nguyễn Quốc Ân - 1055060003
9. Võ Hoàng Thiên Lộc - 1055060081
BÀI TẬP THÁNG THỨ HAI
1
Vấn đề 1: Bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra
Bản án số 62/2010/DSPT ngày 25/05/2010 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai
Tóm tắt vụ việc: Nguyên đơn là bà Trần Thị Thanh Nga kiện bị đơn là ông Võ
Trung Trực về việc chó của nhà ông Trực đã cắn vào bắp chân phải chảy máu
khiến cho bà Nga phải đi tiêm phòng ngừa dại tại trung tâm y tế dự phòng thị xã
An Khê. Sau khi xự việc xảy ra, bà Nga đã trình báo với chính quyền và yêu cầu
ông Trực phải bồi thường số tiền thuốc tiêm ngừa là 850.000 đồng.
1. Quy định nào của BLDS sử dụng thuật ngữ “súc vật”?
- Điều 625 BLDS 2005: Bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra.
2. BLDS có định nghĩa súc vật là gì không?
- BLDS không định nghĩa súc vật là gì.
3. Trong thực tiễn xét xử, khái niệm súc vật được hiểu như thế nào?
- Giáo trình luật dân sự của học viện Tư pháp: Súc vật được hiểu theo
cách thông thường nhất là bao gồm những động vật có vú được nuôi
trong nhà như trâu, bò, chó, mèo…(nhà xuất bản CAND, 2007,trang
486).
- Từ điển tiếng Việt phổ thông: súc vật là thú vật nuôi trong nhà (NXB
5. Đoạn nào của bản án cho thấy thiệt hại về sức khỏe là do chó gây ra?
- Theo Bản án số 62/2010/DSPT có nêu:
+ “Vào lúc 16h ngày 25/11/2008 bà Nga đi từ nhà bố mẹ về khi đi qua
trước nhà ông Võ Trung Trực thì bị chó nhà ông Trực cắn vào bắp chân
phải chảy máu làm bà phải đi tiêm phòng ngừa dại tại trung tâm y tế dự
phòng thị xã An Khê hết 850.000 đồng.”
+ “Ông Trực bà Gái thừa nhận rằng chó nhà ông bà nuôi vẫn có thể đi
qua hàng rào để ra ngoài và có thể xâm hại đến sức khỏe của người
khác; đồng thời do bà Nga thường xuyên đi ngang qua nhà ông bà, ông
bà đã nhắc nhở nhiều lần nhưng bà Nga vẫn cố tình đi qua nên ông bà
đã gắn biển “chó dữ” nhằm mục đích hù dọa không cho bà Nga đi qua
nữa. Như vậy có đủ cơ sở để khằng định bà Nga bị chó nhà ông Trực bà
Gái cắn phải đi tiêm ngừa tại Trung tâm y tế dự phòng thị xã An Khê là
hoàn toàn có thật.”
6. Đoạn nào của bản án cho thấy Tòa án đã vận dụng các quy định về bồi
thường thiệt hại do súc vật gây ra?
- Theo Bản án số 62/2010/DSPT có nêu: “Việc bà Nga khởi kiện ông
Trực bà Gái yêu cầu ông bà phải bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị
xâm hại là có căn cứ, đúng quy định tại các Điều 609, 625 của Bộ luật
dân sự.”
7. Đoạn nào cho thấy Tòa án xác định chó nhà ông Trực gây thiệt hại?
3
- Theo Bản án số 62/2010/DSPT có nêu: “Tuy nhiên, việc vợ chồng ông
Trực bà Gái có nuôi 2 con chó trong nhà, ông bà đã ý thức được chó
của mình nuôi là chó dữ nên đã gắn bảng cảnh báo “chó dữ” nhưng
không thực hiện các biện pháp nhằm đảm bảo an toàn cho những người
xung quanh như không nhốt, xích, không đeo rọ mõm và không tiêm
phòng cho chó của mình nuôi là không đảm bảo an toàn đến sức khỏe,
tính mạng của người khác. Thực tế, việc ông Trực bà Gái khi đi làm
vắng nhà đã không xích hoặc nhốt chó của nhà mình lại mà thả rông
10 triệu đồng), lấy của anh Bình một đồng hồ (bán cho người đi đường được 2
triệu đồng) và một xe đạp hiện đang gửi tại nhà của một người bạn. Sau khi bị bắt,
Hùng khai là có ăn trộm một số đồ vật của những người trong chợ và bán được 7
triệu đồng. Hiện nay, Hùng không có bất kì tài sản nào.
1. Khi nào cha mẹ phải bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây
ra? Nêu cơ sở pháp lý khi trả lời.
- Trong thực tế người gây thiệt hại cho người khác có thể là bất kỳ ai
nhưng không phải người nào cũng có đủ khả năng bồi thường thiệt hại.
Do vậy các nhà làm luật đã tìm ra cơ chế buộc người không trực tiếp
gây thiệt hại bồi thường thiệt hại do hành vi người khác gây ra đó là cha
mẹ bồi thường thiệt hại do con mình gây ra mà cụ thể là con chưa thành
niên.
- Cơ sở pháp lý : khoản 2 Điều 606 BLDS 2005, nghị quyết 03 của HĐTP
“người gây thiệt hại là bị đơn dân sự và cha mẹ của người gây thiệt hại
là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan”
2. Tòa án có thể buộc cha mẹ Hùng bồi thường cho anh Bình thiệt hại do
sức khỏe bị xâm phạm không? Nêu cơ sở pháp lý khi trả lời.
- Hùng 16 tuổi và không có tài sản nào khác nên Tòa án có thể buộc cha
mẹ Hùng bồi thường theo Khoản 2 Điều 606 BLDS 2005.
3. Tòa án có thể buộc cha mẹ của Hùng bồi thường cho anh Bình giá trị
chiếc đồng hồ và chiếc xe đạp không? Nêu cơ sở pháp lý khi trả lời và
5
cho biết hướng giải quyết trong thực tiễn xét xử đối với hoàn cảnh
tương tự.
- BLDS quy định cha mẹ bồi thường thực tế phải chứng minh được đây là
việc bồi thường trong khi đó để bồi thường phải có thiệt hại. Nghị quyết
03 của HĐTP: “về nguyên tắc chung thì trách nhiệm bồi thường thiệt
hại ngoài họp đồng chỉ phát sinh kho có thiệt hại xảy ra”. Theo điều
608 BLDS 2005 thì thiệt hại được bồi thường bao gồm tài sản bị mất, bị
hủy hoại hoặc bị hư hỏng, lợi ích gắn liền việc sử dụng khai thác tài sản,
bồi thường thì chỉ cha mẹ chịu trách nhiệm bồi thường và Tòa án không
thể buộc con và cha mẹ cùng bồi thường.
- Tiền lệ: Quyết định số 24/2006/HSGĐT ngày 1/8/2006 Hội Đồng Thẩm
Phán TANDTC liên quan đến Trung Duy Cường và Nguyễn Thanh
Phương, tòa án sơ thẩm và phúc thẩm đều buộc bị cáo cùng cha mẹ bồi
thường nhưng theo tòa tối cao là không chính xác.
Hết Vấn Đề 2
Vấn đề 3: Bồi thường thiệt hại phát sinh trong tai nạn giao thông
Quyết định số 23/GĐT-DS ngày 2/2/2005 của Tòa án dân sự Tòa án nhân dân
tối cao và Quyết định số 30/2006/HS-GĐT ngày 26/9/2006 của Tòa hình sự
Tòa án nhân dân tối cao.
1. Các quy định về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây
ra có thay đổi không giữa BLDS năm 2005 và BLDS năm 1995.
7
- Theo như quy định ở trong luật thì quy đinh về bồi thường thiệt hại do
nguồn nguy hiểm cao độ gây ra không có sự thay đổi về nội dung. Điều
629 trong BLDS năm 1995 và điều 625 BLDS năm 2005.
2. Xe máy, ô tô có là nguồn cao độ nguy hiểm không? Vì sao?
- Theo như điều 627 thì nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm những phương
tiện giao thông vận tải cơ giới. Theo luật giao thông thì: Phương tiện
giao thông cơ giới đường bộ (sau đây gọi là xe cơ giới) gồm xe ô tô;
máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo;
xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và
các loại xe tương tự (Khoản 18, Điều 4, Luật giao thông đường bộ).
3. Trong hai vụ việc trên, thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra hay
do hành vi của con người gây ra? Vì sao?
- Trong hai vụ việc trên thì thiệt hai ở đây là do hành vi của con người
gây ra. Bởi lẽ trong hai vụ việc trên nếu như người điều khiển nguôn
nguy hiểm cao độ hoàn toàn tuân thủ quy tắc an toàn giao thông thì sẽ
không có tai nạn xãy ra. Bản chất của thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao
chúng luôn tiềm ẩn khả năng gây thiệt hại. Mặc dù chủ sở hữu hoặc
người chiếm hữu nguồn nguy hiểm cao độ có thể không có lỗi đối với
thiệt hại nhưng để bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người bị thiệt hại.
Thiệt hại phải do chính sự tác động của bản thân nguồn nguy hiểm cao
độ hoặc do hoạt động nội tại của nguồn nguy hiểm gây ra.
- Đồng thời theo điêu 623 thì trách nhiệm của người chủ sở hữu luôn bị
gắn liền nhưng thật sự lỗi ở đây chưa chắc nhất thiết phải gắn liên với
chủ sở hữu. Vậy nên dù không có lỗi vẫn phải bồi thường, nhưng người
bồi thường phải là người đang chiếm giữ nguồn nguy hiểm cao độ chứ
không phải cứ là chủ sở hữu thì phải bồi thường và vấn đề lỗi đặt ra ở
đây là lỗi của người đang chiếm giữ (chủ sở hữu hoặc người được chủ
sở hữu giao cho chiếm hữu sử dụng) tài sản đó mới chính xác. Nói một
cách ngắn gọn lại, người đang chiếm giữ sử dụng nguồn nguy hiểm cao
độ gây ra thiệt hại dù không có lỗi thì phải bồi thường trừ trường hợp lỗi
hoàn toàn thuộc về người bị thiệt hại, trường hợp bất khả kháng hoặc
tình thế cấp thiết hay pháp luật có quy định khác. Nhưng có thể thấy
thực tế áp dụng pháp luật hiện nay, theo khoản 3 trên thì cứ nguồn nguy
hiểm cao độ gây ra thì chủ sở hữu phải bồi thường mà không xem xét ai
đang chiếm giữ sử dụng khi hậu quả xảy ra là không chính xác (như
trong các vụ tai nạn giao thông, chủ xe phải bồi thường - không bảo vệ
quyền và lợi ích của chủ sở hữu).
9
Quyết định số 30
Quyết định số 30/2006/GĐT-DS ngày 2/2/2005 của Tòa hình sự Tòa án nhân
dân tối cao.
Tóm tắt vụ việc: Ngày 20/3/2005, Nguyễn Thị Tuyết Trinh nhờ Nguyễn Văn Giang
điều khiển xe mô tô (do ông Dương Văn Mướt đứng tên chủ sở hữu xe) chở bà
Phạm Thị Phê và bà Phạm Thị Huôl về nhà. Nguyễn Văn Giang lấy xe chở bà Phê
và bà Huôl đi được khoảng 1km thì đâm vào bà Nguyễn Thị Giỏi đang đi bộ qua
đường là bà Giỏi bị chấn thương sọ não và chết trên đường đi cấp cứu.
Quyết định số 23
Quyết định số 23/GĐT-DS ngày 2/2/2005 của Tòa án dân sự Tòa án nhân dân
tối cao.
Tóm tắt vụ việc: Anh Mai Ngọc Bình điều khiển xe đạp đi giữa hai làn đường
dành cho xe cơ giới, khi nghe tiếng còi ô tô phía sau anh đã tránh sang bên trái.
Khi đó ông Lê Văn Dũng điều khiển xe máy do không làm chủ được tốc độ và tay
lái nên đã để xe máy va quệt với xe đạp và kéo xe đạp của anh Bình đi được 5-6m.
Anh Nguyễn Xuân Khoa khi điều khiển ô tô đã phát hiện được xe đạp của anh
Bình phía trước, sau đó là xe của ông Dũng nhưng do không làm chủ được tay lái
nên đã để xe ô tô chèn qua xe đạp của anh Bình và kéo xe đạp đi được 20m mới
dừng. Sau đó anh Mai Ngọc Bình đã kiện đòi ông Lê Văn Dũng và anh Nguyễn
Xuân Khoa bồi thường thiệt hại cho vụ việc trên.
1. Trong Quyết định, đoạn nào cho thấy anh Bình là người bị thiệt hại?
- Theo Quyết định số 23/GĐT-DS có nêu: “Xe máy của ông Dũng va vào
xe đạp của anh Bình kéo rê xe đạp về phía trước khoảng 3-4 m cả xe
máy và xe đạp đều bị đổ, ông Dũng và anh Bình đều bị ngã ra đường xe
ôtô do anh Khoa điều khiển đã đè lên xe đạp và đè gẫy đùi anh Bình”.
2. Ông Khánh có trực tiếp gây ra thiệt hại cho anh Bình không? Vì sao?
- Ông Khánh không trực tiếp gây ra thiệt hại cho anh Bình. Vì ông chỉ
làm anh Bình ngã còn anh Khoa điều khiển xe tải đè lên đùi anh Bình
mới trực tiếp gây thiệt hại cha anh Bình.
3. Tòa án buộc ông Khánh bồi thường cho anh Bình với tư cách nào? Vì
sao?
- Toà án buộc ông Khánh bồi thường cho anh Bình với tư cách là chủ sở
hữu của nguồn gây nguy hiểm cao độ. Vì ông Khánh là chủ sở hữu của
chiếc xe do ông Dũng điều khiển.
11
4. Suy nghĩ của anh/chị về việc Tòa án buộc ông Khánh bồi thường cho
anh Bình?
- Khi tai nạn xảy ra, tuy anh Khoa là người sử dụng nhưng ông Khánh
thiệt hại bồi hoàn khoản tiền mà chủ sở hữu bồi thường cho người bị
thiệt hại không? Đoạn nào của quyết định cho câu trả lời.
12
- Tòa Giám đốc thẩm có theo hướng cho phép chủ sở hữu nguồn nguy
hiểm cao độ được yêu cầu người sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ gây
thiệt hại bồi hoàn khoản tiền mà chủ sở hữu bồi thường cho người bị
thiệt hại.
- Theo Quyết định số 23/GĐT-DS có nêu: “Toà án các cấp không dành
cho ông Khánh quyền khởi kiện yêu cầu anh Khoa bồi thường cho ông
Khánh số tiền mà ông bồi thường cho anh Bình do lỗi của anh Khoa
nếu ông Khánh và anh Khoa không tự thương lượng giải quyết được là
không đảm bảo quyền lợi cho ông Khánh”.
10. Suy nghĩ của anh/chị về việc Tòa giám đốc thẩm theo hướng cho phép
chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ được yêu cầu người sử dụng
nguồn nguy hiểm cao độ gây thiệt hại bồi hoàn khoản tiền mà chủ sở
hữu bồi thường cho người bị thiệt hại.
- Việc Toà giám đốc thẩm cho phép chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ
được yêu cầu người sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ gây thiệt hại phải
bồi hoàn khoản tiền mà chủ sở hữu bồi thường cho người bị thiệt hại là
hợp lý. Nó giúp bảo vệ quyền lợi và lợi ích cho chủ sở hữu do họ không
phải là người có lỗi gây ra tai nạn. Trong trường hợp này anh Khoa là
người làm công cho ông Khánh và anh Khoa có lỗi gây ra thiệt hại cho
anh Bình. Hơn nữa căn cứ điều 622 BLDS về trách nhiệm bồi thường
của người làm thuê thì ông Khánh có quyền yêu cầu anh Khoa bồi hoàn
lại số tiền mà ông đã bồi thường cho anh Bình.
Hết Vấn Đề 3
13