Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

Đề tài: “Thực trạng hoạt động và các biện pháp tổ chức, quản lý thị
trường ngoại hối ở Việt Nam trong thời gian qua: Những bất cập, tác
động tiêu cực đến nền kinh tế Việt Nam và các biện pháp để phát triển thị
trường ngoại hối ở nước ta.”
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI:
1. Khái niệm ngoại hối
Ngoại hối (the foreign exchange) bao gồm các phương tiện thanh toán
được sử dụng trong thanh toán quốc tế. Trong đó, phương tiện thanh toán là
những thứ có sẵn để chi trả, thanh toán lẫn cho nhau.
Ngoại hối là hàng hóa mua bán trên thị trường ngoại hối, nhưng trên
thực tế, người ta chỉ giao dịch mua bán ngoại tệ, còn các giấy tờ có giá ghi
bằng ngoại tệ không được giao dịch trực tiếp trên thị trường ngoại hối. Muốn
trở thành ngoại tệ để giao dịch trên thị trường ngoại hối, thì trước hết phải bán
(chiết khấu) các giấy tờ có giá để có ngoại tệ, sau đó mới tiến hành mua bán
ngoại tệ trên thị trường ngoại hối. Như vậy, đối tượng mua bán trên thị trường
ngoại hối chỉ gồm:
Mua bán các đồng tiền khác nhau (luôn có ngoại tệ tham gia).
Mua bán vàng tiêu chuẩn quốc tế.
Ngày nay, do vai trò tiền tệ của vàng giảm đáng kể, chính vì vậy khi
nói đến thị trường ngoại hối người ta thường hiểu đó là thị trường mua bán các
đồng tiền khác nhau, hay mua bán ngoại tệ, nghĩa là thị trường ngoại hối
thường được hiểu theo nghĩa thực tế là thị trường mua bán ngoại tệ. Do đó,
ngoại hối và thị trường ngoại hối cũng được hiểu và sử dụng theo nghĩa thực
tế nêu trên, nghĩa là
Ngoại hối trùng với ngoại tệ.
Thị trường ngoại hối trùng với thị trường ngoại tệ.
2. Khái niệm thị trường ngoại hối
Bằng tiếng Anh, thị trường ngoại hối là: The foreign Exchange
Market, và được viết tắt là FOREX hay FX. Chúng ta thấy rằng, một trong

FOREX
Nghĩa rộng
Nghĩa thực tế
Bất kỳ đâu diễn ra hoạt
động mua bán ngoại tệ
Thị trường ngoại tệ
Interbank
2
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

3. Đặc điểm của thị trường ngoại hối:
Forex có những đặc điểm chủ yếu sau:
Forex là thị trường không gian vì nó không nhất thiết phải tập trung
tại một vị trí địa lý hữu hình nhất định, có thể diễn ra hoạt động mua bán các
đồng tiền khác nhau tại bất cứ nơi đâu, thông qua các phương tiện thông tin.
Đây là thị trường toàn cầu, thị trường không ngủ vì giao dịch diễn ra
suốt ngày đêm do có sự chênh lệch về múi giờ giữa các khu vực trên thế giới.
Khi thị trường Châu Á đóng cửa thì thị trường Châu Mỹ bắt đầu hoạt động
theo một chu kỳ khép kín toàn cầu.
Trung tâm của thị trường ngoại hối là thị trường liên ngân hàng
(Interbank) với các thành viên chủ yếu là các ngân hàng thương mại, các nhà
môi giới ngoại hối và các ngân hàng Trung ương. Doanh số giao dịch trên thị
trường Interbank chiếm tới 85% tổng doanh số giao dịch toàn cầu.
Các nhóm thành viên tham gia thị trường duy trì quan hệ với nhau
liên tục thông qua điện thoại, mạng vi tính, telex và fax. Do thông tin được
truyền đi rất nhanh và hiệu quả cho nên tuy các thành viên tham gia thị trường
ở rất xa nhau nhưng họ vẫn có cảm giác là đang hoạt động cùng nhau dưới
một mái nhà chung.
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế


tranh thủ cơ hội khi tỷ giá biến động mạnh để hoạt động đầu cơ kiếm lời. Điều
đó làm tăng nhu cầu giao dich, mua bán ngoại tệ, góp phần thúc đẩy thị trường
ngoại hối phát triển nhanh chóng.
Xu thế tự do hóa thương mại và đầu tư quốc tế diễn ra mạnh mẽ cả về
chiều rộng lẫn chiều sâu, bao gồm cả các nước đang phát triển cũng đã và
đang tích cực tham gia tiến trình hội nhập, là tiền đề để các nước tiến hành nới
lỏng quy chế quản lý ngoại hối nhằm tạo điều kiện cho chu chuyển hàng hóa,
dịch vụ và vốn quốc tế được hiệu quả. Điều này tạo nên một thị trường ngoại
hối ngày càng rộng lớn với các doanh số giao dịch ngày một cao.
Sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật đặc biệt là trong lĩnh vực
thông tin đã góp phần làm giảm chi phí giao dịch, tăng tốc độ thanh toán, góp
phần tích cực thúc đẩy thị trường ngoại hối phát triển như ngày nay.
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

4
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

Bên cạnh sự tăng nhanh về doanh số giao dịch, thị trường ngoại hối
còn phát triển mạnh mẽ cả về chiều sâu, đó là tạo ra nhiều loại hình nghiệp vụ
kinh doanh mới, phức tạp hơn, tinh vi hơn và cũng trở nên rủi ro hơn.
4. Chức năng của thị trường ngoại hối:
Chức năng cơ bản của thị trường ngoại hối là kết quả phát triển tự
nhiên của một trong những chức năng cơ bản của ngân hàng thương mại. Đó
là nhằm cung cấp các dịch vụ cho khách hàng thực hiện các giao dịch thương
mại quốc tế.
Ngoài các dịch vụ cho khách hàng thực hiện các giao dịch thương mại
quốc tế, thị trường ngoại hối còn có một số các chức năng khác:
Giúp luân chuyển các khoản đầu tư, tín dụng quốc tế, các giao dịch tài
chính quốc tế khác cũng như các giao lưu giữa các quốc gia.
Thông qua hoạt động của thị trường ngoại hối mà sức mua đối ngoại

tế thì sẽ là không khả thi, bởi vì việc mua bán ngoại tệ trực tiếp giữa nhà xuất
khẩu và nhập khẩu có các hạn chế sau:
- không khớp với nhau về mặt thời gian
- không khớp với nhau về mặt không gian
- không khớp với nhau về mặt tiền tệ
- không khớp với nhau về mặt số lợng
- rủi ro trong thanh toán
- rủi ro tín dụng
5.2. Các Ngân hàng thương mại ( Commercial Banks):
Các Ngân hàng thơng mại tiến hành giao dịch ngoại hối nhằm hai mục đích:
- Cấp cấp dịch vụ cho khách hàng, mà chủ yếu là mua hộ và bán hộ
cho nhóm khách hàng mua bán lẻ. Vì là mua bán hộ nên ngân hàng không
chịu rủi ro tỷ giá và không làm thay đổi kết cấu bảng cân đối tài sản nội bảng,
nhng thông qua cung cấp dịch vụ ngân hàng tiến hành thu một khoản phí ( phổ
biến ở dạng chênh lệch tỷ giá mua bán)
- Kinh doanh cho chính mình, tức mua bán ngoại hối nhằm kiếm
lãi khi tỷ giá thay đổi. Hoạt động kinh doanh này tạo ra trạng thái ngoại hối,
do đó ngân hàng chịu rủi ro tỷ giá và làm thay đổi bảng cân đối nội bảng theo
từng loại tiền
Các ngân hàng tiến hành giao dịch ngoại hối theo hai cách:
- Giao dịch trực tiếp giữa ngân hàng với nhau và với khách hàng
- Giao dịch gián tiếp với nhau thông qua nhà môi giới
5.3. Những nhà môi giới ngoại hối ( foreign exchange brokers)
Ngày nay, ngoài hình thức mua bán ngoại hối trực tiếp giữa ngân hàng
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

6
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

với nhau, thì hình thức giao dịch gián tiếp thông qua nhà môi giới ngoại hối

Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

7
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

2. Nghiệp vụ kỳ hạn (The Forward Operations): Là việc chuyển đổi
một đồng tiền này sang một đồng tiền khác, theo một tỷ giá xác định, với điều
kiện ngày ký hợp đồng và ngày thanh toán cách nhau tối thiểu 03 ngày làm
việc.
3. Nghiệp vụ hoán đổi (The Swaps Operations): Giao dịch hoán đổi là
giao dịch theo đó Quý Doanh nghiệp đồng thời mua (bán) một lượng ngoại tệ
và bán (mua) lại lượng ngoại tệ đó sau một khoảng thời gian nhất định (chỉ có
hai đồng tiền được sử dụng trong giao dịch). Đối với các giao dịch hoán đổi
thì kỳ hạn thanh toán của hai giao dịch là khác nhau và tỷ giá của hai giao dịch
được xác định tại thời điểm ký kết hợp đồng.
4. Nghiệp vụ tương lai (The currency Futures)
5. Nghiệp vu quyền chọn (The Currency Operations): Là hợp đồng
giữa Doanh nghiệp và Ngân hàng, theo đó bên mua Option có quyền (chứ
không phải nghĩa vụ) được mua hoặc bán một số lượng ngoại tệ xác định, với
một tỷ giá được ấn định vào một thời điểm hoặc một khoảng thời gian cụ thể
trong tương lai. Bên mua Option sẽ trả cho Bên bán Option một khoản phí, gọi
là phí Option ngay từ lúc ký hợp đồng. Kỳ hạn của hình thức giao dịch này
nằm trong khoảng từ 03 ngày đến 365 ngày.
Trong đó:
- Nghiệp vụ giao ngay, kỳ hạn và hoán đổi được thực hiện phi tập
trung – The Over The Counter (OTC)
- Nghiệp vụ quyền chọn có thể được:
+ Thực hiện phi tập trung
+ Thực hiện tập trung trên sở giao dịch – The Exchange.
- Nghiệp vụ tương lai chỉ được thực hiện trên sở giao dịch.

2. Thị trường giao dịch qua môi giới (Indirect Interbank)
Trong đó, quan trọng nhất là thị trường giao ngay
Theo nghĩa rộng, thị trường giao ngay bao gồm thị trường bán buôn
(Interbank) và thị trường bán lẻ, nhưng do doanh số giao dịch trên Interbank là
chủ yếu, do đó, theo nghĩa hẹp người ta coi thị trường giao ngay chính là thị
trường liên ngân hàng
Thị trường liên ngân hàng giao ngay là thị trường tài chính lớn nhất
toàn cầu. Chỉ tính doanh số mua bán một chiều thì trung bình mỗi ngày doanh
số giao dịch lên tới trên 1.500 tỷ USD. Kể từ năm 1970 cho đến nay thì cứ hai
năm doanh số giao dịch lại được nhân lên gần gấp đôi. Thị trường ngoại hối
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

9
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

lớn nhất là thị trường nước Anh, chiếm 27% doanh số giao dịch toàn cầu, tiếp
sau là thị trường ngoại hối Mỹ, Nhật, Singapore
Thị trường ngoại hối giao ngay là thị trường phi tập trung ( không giao
dịch trên sở giao dịch) bao gồm các NHTM, các công ty tài chính lớn, những
nhà môi giới ngoại hối và cả NHTƯ, trong đó các NHTM đóng vai trò chủ
chốt. Các thành viên tham gia thị trường liên hệ với nhau bằng điện thoại,
telex, mạng vi tính và hệ thống SWIFT. Các ngân hàng và các nhà môi giới có
mối liên hệ khăng khít, hoạt động của họ ở một số trung tâm tài chính lớn hầu
như là 24h/ngày nhằm nắm bắt kịp thời được mọi diễn biến của thị trường
ngoại hối toàn cầu
Do tốc độ thông tin ngày nay rất nhanh, cho nên mọi sự kiện quan
trọng diễn ra trên thế giới có ảnh hưởng trực tiếp và ngay lập tức đến thị
trường ngoại hối toàn cẩu cho dù các nhà kinh doanh ở rất xa nhau. Điều này
đã làm cho thị trường ngoại hối trở nên hiệu quả
Tính hiệu quả của thị trường giao ngay được thể hiện ở chỗ:

đến như là thị trường: Phi tập trung, liên tục, đấu giá mở và giao dịch hai
chiều.
Bộ phận lớn nhất của thị trường ngoại hối là thị trường liên ngân hàng
trực tiếp, trên thị trường này những nhà kinh doanh tiền tệ này gọi hỏi giá
những nhà kinh doanh tiền tệ khác. Người hỏi giá không bộc lộ mình đang
muốn mua hay muốn bán một đồng tiền và cũng không bộc lộ khối lượng giao
dịch.
Khi có ngân hàng gọi hỏi giá mua GBP, nếu ngân hàng yết giá đang
muốn bán GBP, thì có thể chào bán GBP với giá thấp hơn mặt bằng giá trên
thị trường, ví dụ các ngân hàng khác đang yết giá bán GBP là USD/GBP =
1,6120, thì ngân hàng này có thể yết giá bán GBP hấp dẫn hơn là USD/GBP =
1,6118. Bên cạnh giá bán GBP giảm thì giá mua GBP cũng giảm theo. Điều
này cho thấy ngân hàng muốn giảm trạng thái của GBP xuống, bằng cách tích
cực bán ra và hạn chế mua vào.
Bằng phương pháp yết giá hai chiều, ngân hàng hỏi giá có thể quyết
định mua hay bán với một khối lượng tuỳ ý. Một khi tỷ giá đã được yết hai
chiều, thì ngân hàng yết giá phải tuân thủ giá của chính mình đưa ra một cách
vô điều kiện. Ngân hàng gọi hỏi giá chỉ có vài giây để quyết định. Cách thức
giao dịch sòng phẳng giữa các đối tác và sự linh hoạt của thị trường thực sự đã
cho phép các ngân hàng giao dịch với doanh số hàng nghìn tỷ USD mỗi ngày.
• Thị trường liên ngân hàng gián tiếp
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

11
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

Các ngân hàng đặt các lệnh giới hạn (limit orders) một chiều cho các
nhà môi giới, ví dụ: một ngân hàng thương mại đặt một lệnh cho nhà môi giới
để mua 10 triệu GBP tỷ giá 1 GBP = 1,5550 USD. Nhà môi giới ghi lệnh này
vào sổ và cố gắng tìm cách đối chiếu lệnh mua GBP với các lệnh bán GBP từ


ngoại tệ liên ngân hang “ được thành lập theo quyết định số 203/QĐ-NH thay
thế cho trung tâm giao dịch ngoại tệ. Có thể chia sự hình thành và phát triển
của thị trường ngoại hối Việt Nam theo ba giai đoạn:
Trước năm 1991: giai đoạn Việt Nam chưa có thị trường ngoại hối có
tổ chức
Từ năm 1991 đến năm 1994: giai đoạn hoạt động của trung tâm giao
dịch tiền tệ
Từ năm 1994 đến nay: giai đoạn hoạt động của thị trường hoạt động
tiền tệ liên ngân hàng
a. Thời kì trước năm 1991
Đây là thời kỳ nền kinh tế mang tính kinh tế kế hoạch hóa tập trung
bao cấp, nhà nước can thiệp vào mọi mặt của đời sống xã hội, quyết định các
chính sách kinh tế vi mô, vĩ mô theo một kế hoạch quy mô tập trung toàn
quốc. Hơn nữa, hệ thống các nước XHCN áp dụng một chiến lược kinh tế
hướng nội, đóng cửa, các quan hệ với bên ngoài đều thong qua hệ thống độc
quyền của nhà nước về ngoại thương và ngoại hối. Một cơ chế tỷ giá cố định
và đa tỷ giá mang tính áp đặt bất chấp quy luật cung cầu tiền tệ để lại hậu quả
hết sức nghiêm trọng. Đồng VN được định giá quá cao với đồng tiền tự do
chuyển đổi tỷ giá chính thức ngày càng xa lệch tỷ giá thực tế, làm cho hoạt
động xuất nhập khẩu gặp khó khăn, cán cân thương mại bị thâm hụt nặng
b. Thời kì từ năm 1991 đến năm 1994
Đây là giai đoạn tiếp theo của quá trình chuyển đổi cơ chế theo cơ chế
thị trường, trên phương diện thanh toán quốc tế, Việt Nam đứng trước một
tình thế vô cùng khó khăn vì vậy đã có những biện pháp cụ thể
• Về phía chính phủ: đã ban hành các chính sách như: chương
trình sản xuất hàng xuất khẩu, chương trình khuyến khích sản
xuất hàng tiều dung, khuyến khích sản xuất lương thực
• Về phía ngân hàng nhà nước: đề xuất với chính phủ thành lập
Qũy điều hòa ngoại tệ tại NHNN và ra quyết định số 107-

- quyền lợi và nghĩa vụ thành viên
- đồng tiền giao dịch
- các nghiệp vụ
- phương thức giao dịch
- xác nhận giao dịch
2. Vai trò và ảnh hưởng đối với sự phát triển nền kinh tế Việt Nam
a. Vai trò của thị trường ngoại hối Việt Nam đối với hoạt động XNK
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

14
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

FOREX có vai trò bôi trơn và thúc đẩy hoạt động XNK của nền kinh
tế. Đối với những nhà xuất khẩu nhận được ngoại tệ từ xuất khẩu hàng hoá
cho nước ngoài, thường phải bán số ngoại tệ thu được trên thị trường ngoại
hối để nhận nội tệ, sau đó dung số nội tệ thu được để trang trải các chi phí đầu
vào cho xuất khẩu và hạch toán lãi kinh doanh. Tương tự, đối với những nhà
nhập khẩu, thường phải dung nội tệ để mua ngoại tệ trên thị trường ngoại hối
để thanh toán cho nhà xuất khẩu nước ngoài. Như vậy, hoạt động xuất nhập
khẩu của một quốc gia luôn gắn với hoạt động của thị trường ngoại hối, một
khi thị trường ngoại hối có tính thanh khoản cao, hoạt động hiệu quả và thông
suốt sẽ kích thích hoạt động xuất nhập khẩu phát triển. Đối với nước phát
triển, ngoài nhân tố quan trọng là ổn định giá trị đối nội và đối ngoại của đồng
nội tệ,thì tính thanh khoản của thị trường ngoại hối cũng có vai trò quan trọng
góp phần phát triển hoạt động xuất nhập khẩu. Đối với Việt Nam, do nền kinh
tế đang trong quá trình chuyển đổi, thị trường ngoại hối còn sơ khai, giá trị
VND còn chưa thật ổn định, tỉ giá do NHNN ấn định chưa thật linh hoạt, thì
vai trò của thị trường ngoại hối đối với hoạt động xuât nhập khẩu còn nhiều
hạn chế nhất định :
• Doanh số mua vào của NHTM thường thấp hơn khoản thu từ xuất khẩu

các ngân hàng thực hiện chính sách dự trữ ngoại tệ, điều này khiến thị
trường ngoại tệ không phát triển, kìm hãm tốc độ luân chuyển vốn, gây
thiệt hại cho nền kinh tế nói chung. Thị trường ngoại hối sẽ không phát
huy được vai trò tích cực đối với nền kinh tế cũng như không thể phát
triển hội nhập quốc tế nếu chúng ta không chú trọng hoàn thiện và phát
triển thị trường ngoại tệ liên ngân hang.
• Tỉ trọng giao dịch trên interbank ngày cành giảm sút, trái với thông lệ
quốc tế và đang trở thành lực cản đối với vinafx trên bước đường hội
nhập.
• Thị trường ngoại tệ liên ngân hang liên ngân hang VN vẫn có những
căng thẳng về cung cầu ngoại tệ, hầu hết các thành viên tham gia thị
trường đều cùng mua hoặc cùng bán, cung và cầu không gặp nhau
3. Thị trường ngoại tệ ngầm
a. Nguyên nhân hình thành tồn tại và phát triển của thị trường ngầm
+ Trong thời gian dài chế độ tỷ giá VND là chế độ tỷ giá cố định, trải
qua thời kỳ lạm phát cao dẫn tới tỷ giá chính thức thấp hơn tỷ giá thị trường.
+ Thị trường ngoại hối chính thức hình thành nhưng kém phát triển
chưa đáp ứng được đầy đủ nhu cầu về giao dịch, kinh doanh ngoại tệ của nền
kinh tế đặc biệt là tầng lớp dân cư, doanh nghiệp tư nhân…
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

16
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

+ Các hoạt động kinh tế ngầm còn và đang ngày càng phát triển.
+ Trình trạng đô la hóa nền kinh tế.
+ Lượng kiều hối chuyển về VN khá lớn cùng với tâm lý chuộng
USD của đại bộ phận dân cư.
b. Hình thức hoạt động
+ Cửa hàng kinh doanh vàng bạc đá quý đồng thời kinh doanh mua

các tổ chức kinh tế mới được giao dịch hối đoái hoán đổi và kỳ hạn, còn các tổ
chức khác và cá nhân chỉ được giao dịch các hối đoái giao ngay. Nhưng theo
quy định mới, thì các tổ chức khác và cá nhân cũng được tham gia vào hầu hết
các giao dịch hối đoái, như kỳ hạn, giao ngay và quyền lựa chọn tiền tệ, trừ
nghiệp vụ giao dịch hoán đổi. Quy định mới chỉ nêu ra định nghĩa và các
nguyên tắc chung, còn khách hàng và Tổ chức tín dụng tự chủ thoả thuận các
nội dung chi tiết với nhau, phù hợp với thông lệ quốc tế. Các quy định về điều
kiện và thủ tục xin giấy phép giao dịch kỳ hạn và hoán đổi cũng được bãi bỏ.
Quy định mới cho phép các tổ chức tín dụng đã được phép hoạt động ngoại
hối thì được phép thực hiện các giao dịch hối đoái theo thông lệ quốc tế,
không phải xin giấy phép con như trước đây. Quy định mới cũng cho phép
thực hiện các giao dịch hoán đổi và chuyển ngoại tệ mà không cần xuất trình
chứng từ, nhằm tăng khả năng chu chuyển ngoại tệ nhàn rỗi trong nền kinh tế,
tháo gỡ các vướng mắc trước đây trong giao dịch của các thành viên thị trường
ngoại hối.
Ngân hàng đưa ra nhiều dịch vụ mới
Thông qua quy định chính thức quyền lựa chọn tiền tệ - Option, quy
chế mới nới lỏng những quy định về kiểm soát, đồng thời cung ứng thêm cho
thị trường hối đoái một công cụ phòng ngừa rủi rovề lãi suất, về tỷ giá cho DN
và các thành viên thị trường ngoại hối. Option là một loại hình giao dịch hối
đoái và công cụ phòng ngừa rủi ro phổ biến và ưa chuộng rộng rãi trên thị
trường ngoại hối quốc tế, lần đầu tiên chính thức được thực hiện ở VN. Hai
nghiệp vụ Option, bảo hiểm rủi ro trong giao dịch giá vàng và ngoại tệ đã
được NHNN cho phép một số Ngân hàng thương mại thực hiện thí điểm trong
năm 2003 và năm 2004. Nhiều DN đã lựa chọn nghiệp vụ này để bảo hiểm rủi
ro trong mua bán đồng Eur và yên Nhật, tránh thiệt hại khi phải mua hai đồng
tiền này thanh toán hàng nhập khẩu cho đối tới Châu Âu và Nhật Bản.
Làn sóng đầu cơ "dâng cao"
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế


lúc lên hơn 18 000 vnd/usd, trái ngược hẳn với giá USD trên thị trường thế
giới đang bị mất giá do cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ. Tuy nhiên, số lượng
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

19
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

nhà đầu tư là không đáng kể so với hoạt động trên thị trường ngoại hối của hệ
thống ngân hàng.
5. Vai trò của chính phủ và NHNN trong quản lý thị trường ngoại hối
Chính sách quản lý ngoại hối của Việt Nam là ổn định tỷ giá
USD/VND có điều tiết, cho phép tỷ giá dao động không quá + 2% so với tỷ
giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng nhà nước công bố từng thời điểm.
Chính sách này không thả nổi hoàn toàn tỷ giá nhằm giữ kinh tế ổn định
nhưng cũng không quá cứng nhắc khiến các kẻ đầu cơ có thể tấn công đồng
nội tệ. Để thực hiện được điều này, Ngân hàng nhà nước buộc phải phản ứng
rất kịp thời với sự biến động trong ngắn hạn. Chẳng hạn như sử dụng USD dự
trữ bơm ra thị trường nhằm kiềm chế tăng giá, đồng thời kiểm soát chặt chẽ
việc thực hiện quy định về các biện pháp đồng bộ khác như: thực hiện chế độ
giao dịch bằng một đồng nội tệ trên thị trường nội địa, niêm yết công khai tỷ
giá giao dịch USD/VND hàng ngày tại các tổ chức tín dụng, chỉ cho phép các
pháp nhân sử dụng nguồn ngoại tệ thông qua các tài khoản tại ngân hàng, nếu
không phải bán ngoại tệ tiền mặt lại cho ngân hàng và chứng minh được
nguồn gốc hợp pháp trước khi mua lại số ngoại tệ đó để thanh toán.
Chính sách quản lý ngoại hối của Chính phủ chỉ phát huy hiệu lực khi
thương mại mậu dịch quốc tế của ta sử dụng USD thanh toán với tỷ giá chính
thức được công bố. Nhưng từ khi có biến động thì không ai có thể mua được
USD theo đúng tỷ giá niêm yết, thậm chí phải mua với giá cao hơn giá thị
trường tự do từ 15 - 20.000 đ/USD. Nếu các doanh nghiệp tự cân đối ngoại tệ
từ "chợ đen", cần thanh toán thông qua ngân hàng thì trước hết phải bán cho

Tỷ giá thấp cùng với doanh số mua bán ngoại tệ giảm làm kìm hãm
phát triển ngoại thương, và khiến cho các nguồn lực xã hội phân bố kém hiệu
quả .
Do tỷ giá chịu sức ép tăng một chiều, khiến cho những nhà đầu cơ
vào cuộc: một mặt họ găm giữ ngoại tệ, mặt khác họ tích cực mua vào chờ
thời cơ tỷ giá tăng để bán kiếm lời làm cho thị trường ngoại hối càng trở nên
căng thẳng và tạo sức ép mạnh hơn lên phá giá nội tệ.
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

21
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

Từ phân tích trên cho thấy giải pháp lâu dài và căn bản để phát triển
thị trường ngoại hối Việt Nam là hướng tới một tỷ giá thị trường linh hoạt, và
tỷ giá phải phản ánh quan hệ cung cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại hối. Tuy
nhiên, trong hoàn cảnh Việt Nam hiện nay việc thả nổi tỷ giá ngay lập tức sẽ
gây ra những hiệu ứng “sốc” khốc liệt cho nền kinh tế và có thể ảnh hưởng bất
lợi cho việc ổn định hệ thống chính trị và xã hội.
Với vai trò là NHTW, hiện nay NHNN quản lý thị trường ngoại tệ
chủ yếu thông qua can thiệp mua bán , công bố tỷ giá bình quân giao dịch liên
ngân hàng, quy định trần tỷ giá giao ngay, tỷ lệ % gia tăng của tỷ giá kì hạn và
các biện pháp quản lý ngoại hối. Trong giai đoạn trước mắt thì các biện pháp
này còn cần thiết nhưng dần dần phải được nới lỏng. Bên cạnh đó, NHNN cần
phối hợp với các bộ ngành hữu quan để chống đôla hóa, biển lậu, gian lận
thương mại khơi thông lưu chuyển ngoại tệ trong nền kinh tế cùng các biện
pháp kinh tế khác để hỗ trợ thị trường ngoại hối phát triển.
Trước mắt, có thể nới rộng biên độ giao động hơn mức hiện nay là
±
0.25% . Điều này có hai tác dụng: 1- tạo điều kiện để các NHTM yết giá cạnh
tranh, 2- như là biện pháp thăm dò mức độ khách quan của tỷ giá.

với tất cả các đồng tiền còn lại( hay một rổ các đồng tiền đặc trưng) và được
biểu diễn dưới dạng chỉ số. Chính vì vậy, phương pháp xây dựng tỷ giá trung
bình cũng tương tự như phương pháp xác định chỉ số giá cả trung bình hàng
hóa.
Bước 1: Chọn một rổ các đồng tiền đặc trưng (là đồng tiền của nước
có quan hệ thương mại ví dụ Việt Nam rổ đồng tiền đặc trưng là USD, JPY,
CNY, EURO, SDR…)
Bước 2: Tính tỷ giá trung bình của các tỷ giá khác nhau tương tự như
tính chỉ số giá cả trung bình của các mặt hàng khác nhau. Căn cứ tỷ trọng các
tỷ giá song phương tham gia tính tỷ giá trung bình theo nguyên tắc tỷ trọng
thương mại cao thì tỷ trọng tỷ giá song phương cao.
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

23
Nhóm thực hiện: 4 Lớp: CH19A

Nâng cao vai trò của NHNN trên thị trường ngoại hối.
Với vai trò là NHTW, NHNN tham gia thị trường ngoại hối liên ngân
hàng (TTNHLNH) với tư cách vừa là thành viên vừa là người tổ chức, quản lý
điều hành hoạt động của thị trường này. Do thị trường ngoại hối Việt Nam còn
sơ khai có độ thanh khoản thấp, tỷ giá kém linh hoạt, và chưa thực sự trở
thành công cụ điều tiết cung cầu ngoại tệ, nên sự can thiệp của NHNN trên thị
trường ngoại hối có ý nghĩa quan trọng trong việc điều tiết cung cầu ngoại tệ
nhằm bôi trơn và giúp cho thị trường ngoại hối được thông suốt.
Để thực hiện tốt vai trò trên TTNHLNH cần có một số giải pháp:
Tăng cường dự trữ ngoại tệ vào NHNN đảm bảo mức dự trữ cần thiết
tối thiểu nhằm tạo đủ nguồn để NHNN can thiệp kịp thời, đủ liều lượng thông
qua các biện pháp tăng cường thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.
Tập trung dự trữ ngoại hối về đầu mối là NHNN(số ngoại tệ thu được
từ xuất khẩu dầu thô của Nhà nước do Bộ tài chính quản lý và sử dụng, chưa

khác, bước đầu quyền chọn chỉ nên thực hiện theo phương thức giao dịch qua
quầy (OTC), chỉ nên áp dụng quyền chọn kiểu châu Âu, vì hợp đồng quyền
chọn kiểu Mỹ cho phép tiến hành thực hiện quyền chọn tại bất cứ thời điểm
nào trong suốt thời gian hiệu lực của hợp đồng, do đó mang nặng tính đầu cơ-
chưa phù hợp với nước ta ở giai đoạn đầu, thời hạn hợp đồng nên quy định từ
3 tháng trở xuống…
2. Giải pháp về tổ chức của thị trường và thành viên tham gia
Hoàn thiện tổ chức thị trường ngoại tệ liên ngân hàng
Thực hiện vai trò can thiệp của NHTW trên TTNTLNH: NHNN cần
tham gia và thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ kì hạn, hoán đổi đúng
như quy định trong quy chế nhằm tạo điều kiện cho các NHTM tham gia tích
cực hơn vào thị trường ngoại hối. Việc can thiệp của NHNN phải diễn ra kịp
thời với quy mô thích hợp, có như vậy thì thị trường hoạt động mới thông
suốt.
Bài tiểu luận Môn: Tài chính Quốc tế

25