BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG
VIỆN NGHIÊN CỨU THƯƠNG MẠI

TRỊNH TÙNG
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ
HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU SÁCH BÁO
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH SÁCH BÁO
VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP
Chuyên ngành : Thương mại
Mã số : 62.34.10.01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ
HÀ NỘI, năm 2013
Công trình được hoàn thành tại
Viện Nghiên cứu Thương mại
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS. TS. Trần Công Sách
Viện Nghiên cứu Thương mại
2. PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ
Đại học Ngoại thương
Phản biện 1:
PGS.Ts. Ngô Quang Minh
Phản biện 2:
c
Phản biện 3:
PGS.TS. Nguyễn Quốc Thịnh
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án tiến sĩ cấp Viện
họp tại Viện Nghiên cứu Thương mại
Địa chỉ: 46 Ngô Quyền – Hà Nội
Vào hồi: ngày tháng năm 2013
Có thể tìm hiểu luận án tại:
- Thư viện Quốc gia

quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo để có giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị
hoạt động nhập khẩu sách báo trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Do đó, việc nghiên
cứu đề tài luận án “Nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo
của các doanh nghiệp kinh doanh sách báo Việt Nam trong bối cảnh hội nhập”
là rất cần thiết cả về lý luận và thực tiễn.
.2. Tình hình nghiên cứu đề tài ở trong và ngoài nước
2.1. Tình hình nghiên cứu ở ngoài nước
Đến nay, trên thế giới chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu một cách
trực diện và có tính hệ thống về hiệu quả quản trị nhập khẩu sách báo của DN.
2.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
Tại Việt Nam, việc nghiên cứu những vấn đề về quản trị nhập khẩu sách báo
hay hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo chỉ mới trong giai đoạn khởi
động. Đến nay, theo thống kê của thư viện quốc gia và các tạp chí chuyên ngành
trong lĩnh vực xuất bản – phát hành thì chưa có công trình khoa học nào đã công
bố ở trong và ngoài nước nghiên cứu chuyên sâu và giải quyết vấn đề quản trị
3
4
hoạt động xuất nhập khẩu sách báo và hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu
sách báo của doanh nghiệp kinh doanh sách báo Việt Nam trong bối cảnh hội
nhập.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
Mục tiêu nghiên cứu của luận án:
Xây dựng cơ sở khoa học cho việc đánh giá hiệu quả quản trị hoạt động nhập
khẩu sách báo của các doanh nghiệp kinh doanh sách báo và đề xuất giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo cho các doanh
nghiệp kinh doanh sách báo Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Nhiệm vụ của luận án:
- Xây dựng phương pháp luận và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quản trị hoạt
động nhập khẩu sách báo của các doanh nghiệp kinh doanh sách báo trong bối
cảnh hội nhập quốc tế.

vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin. Các phương pháp
4
5
nghiên cứu kinh tế đặc trưng như: Phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh,
phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp thống kê, phương pháp phân tích,
phương pháp khảo sát thực tiễn và phỏng vấn chuyên gia.
Góc độ tiếp cận đối tượng nghiên cứu:Luận án tiếp cận đối tượng nghiên cứu từ góc
độ phân tích hệ thống chuyên ngành. Mục tiêu cuối cùng của hoạt động kinh doanh là lợi
nhuận tối đa trong điều kiện cụ thể nhưng quá trình hoạt động kinh doanh là một quá
trình liên tục của nhiều khâu, nhiều công đoạn và trong quá trình đó có rất nhiều nhân tố
ảnh hưởng đến hiệu quả cuối cùng.Mỗi một yếu tố ảnh hưởng đều có một vai trò tác dụng
khác nhau và mức độ ảnh hưởng khác nhau đến hiệu quả cuối cùng.Muốn cho hiệu quả
cuối cùng của kết quả kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất thì từng thành tố cần phải đạt
được hiệu quả cao nhất;Trong đó, hiệu quả quản trị nhập khẩu có vai trò quan trọng hàng
đầu. Đặc biệt quan trọng là hiệu quả của mỗi quá trình hoạt động không chỉ được đo bằng
chi phí thấp nhất mà nó phải đảm bảo được rằng bên cạnh chi phí thấp nhất còn nhiều
yếu tố tác động đến hiệu quả quản trị, bởi lẽ có những trường hợp chi phí thấp nhất trong
một khâu không đồng nghĩa với hiệu quả cao nhất mà hoạt động đó có và cần mang lại
bởi tác động của một khâu trong tổng thể hiệu quả chung, có thể cần đến những chi phí
cao hơn.Vì vậy, khi đo hiệu quả của một quá trình hoạt động người ta cần phải xem xét,
tính toán được một chi phí hợp lý với một hiệu quả cao nhất nhờ kết quả của hoạt động
đó đem lại cho toàn bộ quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Để đo, đánh giá hiệu quả
quản trị một hoạt động như vậy, người ta không chỉ đo bằng chi phí bỏ ra để thực hiện
hoạt động đó, chi phí chỉ là một trong những tiêu thức đánh giá nhưng chưa đầy đủ, chưa
toàn diện, thậm chí chỉ quan tâm đến chi phí này còn làm sai lệch việc đánh giá đến hiệu
quả hoạt động chung. Bên cạnh chi phí, người ta cần phải xem xét đến rất nhiều các khía
cạnh khác khi đánh giá hiệu quả hoạt động quản trị:
- Mức độ chính xác hay đúng đắn của quyết định của quản trị
- Tính đúng đắn của chiến lược, kế hoạch kinh doanh với tư cách là kết quả của hoạt động
quản trị

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận án được kết cấu thành 3 chương như sau:
Chương 1: Các cơ sở lí luận về hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách
báo của doanh nghiệp
Chương 2: Thực trạng hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo của
doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách
báo của các doanh nghiệp kinh doanh sách báo Việt Nam trong thời kỳ tới
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU
SÁCH BÁO CỦA DOANH NGHIỆP
1.1. Quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo của doanh nghiệp trong bối
cảnh hội nhập
1.1.1. Khái niệm về sách báo và quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo
Sách là tập hợp giấy có chữ in đóng lại thành quyển để học hay để đọc.
Báo là các ấn phẩm định kỳ, in trên giấy khổ lớn, có nhiều tin, bài, ảnh để
thông tin tuyên truyền.
Hoạt động nhập khẩu sách báo là quá trình trao đổi, lưu thông sách báo
thông qua đưa, nhận những sách, báo và dịch vụ từ một nước xuất khẩu vào nước
nhập khẩu.
Quản trị là quá trình nghiên cứu, phân tích, và lựa chọn cách thức tác động của
nhà quản lý lên đối tượng bị quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung của tổ chức.
Quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo là quá trình nghiên cứu, phân tích
và lựa chọn cách thức tác động của nhà quản trị lên từng khâu của toàn bộ quá
trình nhập khẩu sách báo để nhanh chóng đạt được mục tiêu chung của doanh
nghiệp.
1.1.2. Đặc điểm về hoạt động nhập khẩu sách báo và quản trị hoạt động
nhập khẩu sách báo trong bối cảnh hội nhập quốc tế
1.1.2.1. Đặc điểm và nội dung chủ yếu của hoạt động nhập khẩu sách báo.
 Đặc điểm của hoạt động nhập khẩu sách, báo:

- Quản trị quá trình nghiên cứu thị trường:
+ Quản trị quá trình nghiên cứu cầu
+ Quản trị quá trình nghiên cứu cung
- Quản trị nghiên cứu mạng lưới tiêu thụ
- Quản trị quá trình thuê phương tiện vận chuyển
- Quản trị quá trình làm thủ tục hải quan và nhận hàng
- Quản trị hệ thống kênh phân phối
1.1.3.2. Phương pháp, công cụ của quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo:
Phương pháp hành chính; phương pháp kinh tế; phương pháp giáo dục, thuyết phục.
Các công cụ chủ yếu: các qui chế, nội qui trong từng khâu; thưởng – phạt bằng vật
chất; các bằng khen, huy chương, bảng thành tích
1.1.4. Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đối với quản trị hoạt động nhập
khẩu sách báo của doanh nghiệp Việt Nam
- Tác động của các cam kết và điều ước quốc tế: Việc tham gia các cam kết
quốc tế đã giúp các doanh nghiệp kinh doanh sách báo của Việt Nam tham gia vào
chuỗi phân phối sách báo toàn cầu, tạo ra dòng lưu chuyển lớn vềsách báo, tạp chí
hay các văn hoá phẩm khác với các nước trên toàn thế giới.Các doanh nghiệp kinh
doanh sách báo không còn tự do dịch, in, xuất bản các sách báo nước ngoài mà
7
8
không có bản quyền. Các doanh nghiệp kinh doanh sách báo nhập khẩu, hay tham
gia nhập khẩu trực tiếp sẽ không chỉ bị chi phối bởi luật pháp của Việt Nam mà còn
bị chi phối bởi các điều ước quốc tế và luật pháp quốc tế trong lĩnh vực này.
- Tác động đến hình thành các yếu tố nội tại của các doanh nghiệp trong hoạt
động quản trị : Sẽ phát huy nội lực của các doanh nghiệp, bởi lẽ khi các sách báo
nước ngoài có hình thức và nội dung tốt hơn thâm nhập vào thị trường Việt Nam thì
sẽ thu hút nhiều khách hàng tiêu dùng sản phẩm nhập khẩu hơn. Để giành lại khách
hàng thì bản thân mỗi doanh nghiệp phải không ngừng cố gắng, cải tiến kĩ thuật, lựa
chọn kĩ bản thảo, in và trình bày đẹp hơn… tức là phải nâng cao các trang thiết bị,
tuyển chọn và sử dụng đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên nghiệp…

(2) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua qui mô thị trường
(3) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua thị phần nhập khẩu sách báo
(4) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua cơ cấu mặt hàng nhập khẩu sách báo
(5) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua thời gian cung ứng đối với những
8
9
sản phẩm mang tính thông tin
(6) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua việc sử dụng vốn cố định
(7) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua việc sinh lợi của vốn cố định
(8) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua việc sử dụng vốn lưu động
(9) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua việc sinh lợi của vốn lưu động
(10) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua tỉ suất lợi nhuận thuần nhập khẩu
(11) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua tỉ suất lợi nhuận gộp nhập khẩu
(12) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua tỷ suất phí
(13) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua mức độ biến động của tỷ suất phí
(14) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua mức độ tiết kiệm
(15) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua vòng luân chuyển của vốn lưu động
(16) Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thông qua mức đảm nhiệm của vốn lưu động
1.3. Kinh nghiệm của một số doanh nghiệp nước ngoài và bài học rút ra
về quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo
1.3.1. Kinh nghiệm của một số doanh nghiệp nước ngoài
Qua việc nghiên cứu công ty Mc Graw Hill và công ty Cengage Learning rút ra
một số kinh nghiệm sau:
1. Quản trị hoạt động nghiên cứu thị trường: Luôn có một bộ phận nghiên cứu thị
trường và có sự phối kết hợp thường xuyên với các nhà quản trị để đạt được mục
tiêu của doanh nghiệp. Ứng dụng thương mại điện tửtừ doanh nghiệp tới doanh
nghiệp (B2B) vào quá trình quản trị.
2. Quản trị hoạt động lập danh mục xuất bản: Trước khi đưa danh mục sách ra thị
trường, nhà quản trị luôn hỏi ý kiến của các phòng chức năng, các đại diện khu vực
hay dựa vào các tựa sách liên quan của các đối thủ cạnh tranh. Luôn có các hoạt

những ưu đãi đặc biệt cho từng đối tượng khách hàng.
(6) Phải biết lắng nghe khách hàng và ghi chép đầy đủ các ý kiến phản hồi từ
khách hàng cho các nhà quản trị cấp cao xử lý
(7) Trong khâu thanh toán, doanh nghiệp cần chỉ rõ quyền hạn, trách nhiệm
của người quyết định và những cán bộ nghiệp vụ để họ có thể tự chủ trong các hoạt
động giao dịch của mình.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU SÁCH
BÁO CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP
2.1. Thực trạng quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo của doanh
nghiệp Việt Nam
2.1.1. Khái quát thực trạng hoạt động nhập khẩu sách báo của doanh
nghiệp Việt Nam
* Chủ thể hoạt động: Chủ thể tham gia hoạt động xuất nhập khẩu sách báo:
Hiện nay có 7 đơn vị được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cấp giấy phép hoạt
động nhập khẩu trực tiếp xuất bản phẩm: Tổng Công ty Sách Việt Nam, Tổng
Công ty văn hoá Sài Gòn, Công ty THHH một thành viên Nhà nước Sách và
Thương mại Hà Nội, Công ty cổ phần Phát hành sách TP. Hồ Chí Minh, Công ty
đầu tư và phát triển văn hoá (CITIMEX), Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Văn hóa
phẩm (CULTURIMEX), Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu sách báo Việt Nam.
*Môi trường pháp lý: Để quản lý và tạo điều kiện kinh doanh bình đẳng giữa
các doanh nghiệp kinh doanh sách báo trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, Nhà nước đã
ban hành các văn bản pháp luật hướng dẫn các quyền hạn, nghĩa vụvà lợi ích của
các cá nhân, tổ chức khi tham gia.
* Tác động của hội nhập quốc tế đối với hoạt động nhập khẩu sách báo của
doanh nghiệp Việt Nam
Tác động tích cực trong quá trình hội nhập quốc tế: Tạo điều kiện cho các
doanh nghiệp kinh doanh trong nước cơ hội liên doanh, liên kết với các doanh nghiệp
nước ngoài và tham gia vào chuỗi phân phối sách báo toàn cầu, tạo ra dòng lưu chuyển
lớn về hàng hóa - sách báo, tạp chí hay các văn hoá phẩm khác với các nước trên thế giới;

triển (%)
Kim ngạch XK
(Triệu USD)
Nhịp độ phát
triển(%)
2002 5.2 1.6
2003 5.66 108.8 1.9 118.7
2004 6.1 107.7 2.1 110.5
2005 6.7 109.8 2.5 119
2006 7.9 118 2.3 92
2007 8.7 110 2.5 109
2008 11.6 132 2.9 116
2009 15.46 133 3.3 113
2010 17.87 116 3.8 115
2011 21.08 118 4.4 117
(Nguồn: Báo cáo tổng kết hàng năm từ 2002 – 2011 của Cục xuất bản)
Qua các bảng số liệu, kim ngạch xuất và nhập khẩu sách báo của Việt Nam
đều tăng lên qua từng năm. Điều này cho thấy nhu cầu sử dụng sách báo nhập khẩu
và xuất khẩu của Việt Nam đã tăng cao. Tuy nhiên, công tác quản lý Nhà nước về
nhập khẩu sách báo vẫn còn một số hạn chế như: Quản lý sách báo nhập khẩu chưa
11
12
chặt chẽ, hiệu quả; chưa có các chiến lược và kế hoạch cụ thể về nhập khẩu sách
báo.
2.1.2. Phân tích thực trạng quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo của
một số doanh nghiệp Việt Nam
- Về mục tiêu trọng tâm của quản trị:
Đối với doanh nghiệp đã hoạt động trong lĩnh vực này lâu năm, có bề dày
kinh nghiệm như Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu sách báo Việt Nam
(Xunhasaba) thì mục tiêu quản trị hoạt động nhập khẩu là hướng tới việc giảm

sách điện tử, đĩa nén hiện đại…
Do sự phát triển của khoa học công nghệ cũng như nhu cầu thưởng thức tri thức của
loài người làm ngành xuất bản, in và phát hành ngày một phát triển. Lực lưọng cung cấp
sách báo trên khắp các châu lục tăng nhanh về số lượng. Họ đã hình thành tập đoàn xuất
bản báo chí trên thế giới.
Thứ hai: Nghiên cứu nguồn cung cấp sách báo cho Việt Nam
Các nhà xuất bản: Mc Graw-Hill, Thomson Learning, Pearson Education Asia,
12
13
Cambridge University Press, Oxford, Longman là các nhà xuất bản lớn và AMACOM,
chi nhánh của American Management Assocciation, một tổ chức giáo dục dành cho
những nhà quản lý doanh nghiệp hàng năm cung cấp cho các doanh nghiệp một khối
lượng sách lớn trên nhiều lĩnh vực từ giáo dục, văn hóa, khoa học kĩ thuật tới các ngành
khoa học xã hội.
Các nhà cung cấp trung gian: Các nhà cung cấp trung gian của doanh nghiệp đều là
các tập đoàn lớn có mạng lưới rộng khắp trên toàn thế giới nên dịch vụ cung cấp sách báo
của họ rất nhanh. Doanh nghiệp mua của những nhà cung cấp này chủ yếu phục vụ cho
những đối tượng khách hàng không thường xuyên. Có thể kể đến những nhà cung cấp lớn
như: EBSCO (Mĩ), Dawson France (Pháp), VVB (Đức), Maston Book Services (Anh),
APD (Anh), Hemisphere (Singapore), Bangkok Post (Thái Lan), The Nation (Thái Lan),
Công ty sách báo Bắc Kinh, Quảng Tây, Vân Nam (Trung Quốc) …và một tập đoàn cung
cấp sách báo cho doanh nghiệp có văn phòng đại diện ở Việt Nam là Infor Access and
Distributions Ltd. Đây là một tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực phát hành sách báo, cơ
sở dữ liệu, thông tin thư viện. Ngoài lợi thế là đại lý phát hành độc quyền cho Silver
Platter, Winsion, Bell and Howell ở thị trường Việt Nam, tập đoàn này còn là nhà cung
cấp đĩa cơ sở dữ liệu, một loại sách điện tử, đầu tiên ở Việt Nam.
+ Quản trị quá trình thuê phương tiện vận chuyển:
Các nhà quản trị nhập khẩu tại các doanh nghiệp tự nghiên cứu, giao dịch với các
công ty vận tải và giao nhận trong và ngoài nước, ký kết các hợp đồng nguyên tắc có thời
hạn khoảng một năm.Việc vận chuyển chủ yếu bằng đường biển đối với những lô hàng

nhập khẩu sách báo không được ưu tiên áp dụng.Thay vào đó, các doanh nghiệp nhập
khẩu sách báo sử dụng linh hoạt các phương pháp kinh tế, giáo dục, thuyết phục để quản
trị hoạt động nhập khẩu sách báo. Để kích thích sự hăng say làm việc, tìm ra các sáng
kiến trong quá trình lao động của người lao động, các nhà quản trị hoạt động nhập khẩu
sách báo luôn động viên, khích lệ người lao động bằng những lợi ích vật chất và tinh
thần. Tạo ra những động lực làm việc cho người lao động, giúp doanh nghiệp đạt được
mục tiêu của mình.
2.2. Thực trạng hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo của một số
doanh nghiệp Việt Nam điển hình
2.2.1. Đánh giá thực trạng hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách
báoCông ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu sách báo Việt Nam(Xunhasaba)
2.2.1.1. Đánh giá thực trạng hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo
của Công ty Xunhasaba theo tiêu chí chất lượng quản trị của cơ quan đầu não của
doanh nghiệp
(1) Hiệu năng quản trị cơ quan đầu não của doanh nghiệp
Trong thời kỳ 2002 - 2011, công ty chỉ có kế hoạch nhập khẩu sách báo cho từng
năm mà không có chiến lược nhập khẩu dài hạn nên hiệu lực của kế hoạch chiến lược
kinh doanh nhập khẩu sách báo là chưa được nghiên cứu một cách nghiêm túc và khoa
học. Chỉ tiêu này thường được đánh giá thông qua chỉ tiêu đạt được của doanh số hay
doanh thu từ hoạt động nhập khẩu. Công ty chưa thực sự đưa ra sự so sánh một đồng chi
phí bỏ ra cho từng khâu với kết quả thu được của từng khâu và kết quả thu được của toàn
bộ quá trình nhập khẩu sách báo. Hiệu ứng tích cực của quyết định điều tiết, điều hành
hoạt động kinh doanh nhập khẩu sách của tập thể Ban lãnh đạo công ty là tốt. Đại bộ
phận cán bộ, công nhân viên trong công ty đều hài lòng với môi trường làm việc của
mình và họ rất tin tưởng vào khả năng phát triển của công ty trong tương lai. Việc đánh
giá sự hài lòng của khách hàng còn thiếu khách quan. Hiệu suất thực hiện chức năng
quản trị chiến lược của Ban giám đốc doanh nghiệp chỉ dừng lại ở việc đánh giá môi
trường kinh doanh và các đối thủ cạnh tranh chứ công ty chưa đưa ra các sứ mệnh kinh
doanh cụ thể của từng năm.
(2) Hiệu ích quản trị các nguồn lực, kết hợp với các nguồn tài nguyên và tổ chức

sách báo của công ty TNHH Nhà nước một thành viên Sách và Thương
mại Hà Nội
2.2.2.1. Đánh giá thực trạng hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo
của Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Sách và Thương mại Hà Nội theo tiêu
chí chất lượng quản trị của cơ quan đầu não của doanh nghiệp
(1) Hiệu năng quản trị cơ quan đầu não của doanh nghiệp
Do có sự điều chỉnh trong quá trình quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo nên chi
phí bỏ ra cho hoạt động nhập khẩu thấp hơn kim ngạch nhập khẩu từ năm 2002 đến
2011.Nếu tính tốc độ tăng của tổng kim ngạch nhập khẩu năm 2012 so với năm 2002 là
6,1 lần, chi phí quản lý hoạt động nhập khẩu năm 2011 so với năm 2002 là 1,2 lần. Trong
điều kiện không xét đến các yếu tố khác thì hoạt động này là có hiệu quả trong thời kỳ
nghiên cứu. Công ty chưa thực sự đưa ra sự so sánh một đồng chi phí bỏ ra cho từng
khâu với kết quả thu được của từng khâu và kết quả thu được của toàn bộ quá trình nhập
khẩu sách báo.Hiệu ứng tích cực của quyết định điều tiết, điều hành hoạt động kinh
doanh nhập khẩu sách của tập thể Ban lãnh đạo công ty là tốt. Đại bộ phận cán bộ, công
nhân viên trong công ty đều hài lòng với môi trường làm việc của mình và họ rất tin
tưởng vào khả năng phát triển của công ty trong tương lai.Hiệu suất thực hiện chức năng
quản trị chiến lược của Ban giám đốc doanh nghiệp chỉ dừng lại ở việc đánh giá môi
trường kinh doanh và các đối thủ cạnh tranh chứ công ty chưa đưa ra các sứ mệnh kinh
doanh cụ thể của từng năm.
(2) Hiệu ích quản trị các nguồn lực, kết hợp với các nguồn tài nguyên và tổ chức
của doanh nghiệp
Hiệu ích quản trị các nguồn lực thông qua thị phần nhập khẩu sách báo của Công ty
TNHH Nhà nước Một thành viên Sách và Thương mại Hà Nội từ 2002 đến 2011 cho thấy
thời gian từ năm 2002 thì thị phần sách nhập khẩu so với lượng sách phát hành trong cả
nước chiếm tỉ lệ nhất nhỏ 0,18%. Tuy nhiên, tỉ lệ này đã tăng lên hàng năm, điều này
chứng tỏ sức tiêu thụ sách nhập khẩu trong nước ngày càng tăng lên, cho thấy sức mạnh
15
16
về thị trường cũng ngày càng khẳng định.Hiệu ích quản trị các nguồn lực của công ty

của doanh nghiệp.
Năm 2002 thì thị phần sách nhập khẩu so với lượng sách phát hành trong cả nước
chiếm tỉ lệ nhất nhỏ 0,044%. Tuy nhiên, tỉ lệ này đã tăng lên hàng năm, điều này chứng
tỏ sức tiêu thụ sách nhập khẩu trong nước ngày càng tăng lên, cho thấy sức mạnh về thị
trường cũng ngày càng khẳng định.Hiệu ích quản trị các nguồn lực của công ty (CRS)
cho thấy trong nhiều năm công ty chưa có vi phạm pháp luật trong quá trình hoạt động
kinh doanh của mình.
2.2.3.2. Đánh giá thực trạng hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo
của công ty theo tiêu chí giá trị kinh tế gắn với hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
Từ năm 2002 thì thị phần sách nhập khẩu so với lượng sách phát hành trong
cả nước chiếm tỉ lệ nhất nhỏ 0,044%. Tuy nhiên, tỉ lệ này đã tăng lên hàng năm,
điều này chứng tỏ sức tiêu thụ sách nhập khẩu trong nước của công ty ngày càng
tăng lên, cho thấy sức mạnh về thị trường cũng ngày càng khẳng định. Số vòng
luân chuyển của vốn lưu động của công ty đã tăng lên đáng kể từ 1,41 năm 2002
16
17
lên 1,84 năm 2009. Công ty đã biết quay vòng vốn nhanh, tránh bị ùn tắc, đọng
hàng, đẩy nhanh lượng tiền – hàng vào lưu thông. Thể hiện hiệu quả sử dụng vốn
lưu động của công ty là ngày càng phát triển. Lượng tài sản lưu động bình quân
tăng đều so với các năm thể hiện lượng tiền huy động vốn tăng đều qua các năm,
chứng tỏ mức tiêu thụ hàng tốt, hiệu quả tiêu thụ cao trong từng năm. Tỷ suất lợi
nhuận gộp và tỉ suất lợi nhuận thuần của công ty tăng đều qua từng năm thể hiện
hiệu quả sử dụng đồng vốn của công ty là tốt. Công ty đã biết giảm chi phí nâng
cao doanh thu thuần từ 9.892 triệu đồng năm 2002 lên 21.216 triệu đồng năm
2009 vượt 214%, chất lượng tốc độ tăng trưởng hàng năm của công ty là rất cao.
Bảng 2.2: So sánh hiệu quả quản trị hoạt động sau khi thực hiện hợp đồng
nhập khẩu của 3 công ty thời kỳ 2002 -2011
Năm Xunhasaba Vietbook Culturimex
2002 5.5 4.62 4.97
2003 5.4 4.70 5.02

17
18
sáng kiến, đổi mới giúp cho doanh nghiệp đạt được hiệu quả cao hoạt động nhập
khẩu sách báo của mình. Nguyên nhân là các nhà quản trị đã linh hoạt sử dụng các
phương pháp và các công cụ quản trị trong hoạt động nhập khẩu sách báo của
doanh nghiệp.
Ba là: Các doanh nghiệp đã có nhiều tiến bộ trong giải quyết khiếu nại, tranh
chấp với đối tác. Nguyên nhân là các nhà quản trị tại các doanh nghiệp thường
xuyên rút kinh nghiệm sau những lần sai sót dẫn đến khiếu nại của khách hàng và
học hỏi từ những nhà xuất bản lớn trên thế giới về cách giải quyết khiếu nại.
Bốn là: Số lượng, chủng loại và chất lượng sách báo nhập khẩu ngày càng
được nâng cao, đáp ứng mọi nhu cầu đòi hỏi của khách hàng. Nguyên nhân là các
nhà quản trị cấp cao trong doanh nghiệp đã có những quan hệ tốt với nhiều nhà
cung cấp sách báo nổi tiếng ở các châu lục khác nhau.
Năm là: Trình độ chuyên môn của cán bộ công nhân viên trong các doanh
nghiệp nhập khẩu sách báo ngày càng được nâng cao. Nguyên nhân là các nhà
quản trị tại các doanh nghiệp đã mạnh dạn cử những người trẻ tuổi, năng động đi
khai thác nguồn hàng.
Sáu là: Kết quả kinh doanh thu được tăng dần sau từng năm, chỉ tiêu đánh
giá hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo cũng tăng dần hoặc giữ ở mức
ổn định. Nguyên nhân là các khâu trong quá trình quản trị hoạt động nhập khẩu
sách báo đều thực hiện đúng với yêu cầu của nhà quản trị.
2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
Một là: Có những thời kỳ các doanh nghiệp xác định nhầm mục tiêu, phương
pháp, công cụ quản trị dẫn đến những bất cập trong cả qui trình nhập khẩu sách
báo và làm ảnh hưởng đến hiệu quả chung của doanh nghiệp. Nguyên nhân chủ
yếu là do sự yếu kém hoặc định hướng sai của các nhà quản trị cấp cao.
Hai là: Các doanh nghiệp vẫn chưa đầu tư đúng mức cho việc nghiên cứu thị
trường, tìm kiếm các nhà cung cấp mới, chuyên sâu. Nguyên nhân là do khâu quản
trị trước khi ký hợp đồng còn yếu.

nhau phục vụ cho mọi đối tượng khách hàng.
- Bối cảnh đất nước: Với mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-
2020, phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng
hiện đại; chính trị - xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vật chất,
tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn
lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được nâng lên;
tạo tiền đề vững chắc để phát triển cao hơn trong giai đoạn sau.
- Những cơ hội: Khi tham gia hội nhập quốc tế, các doanh nghiệp nhập khẩu
sách báo Việt Nam sẽ được hưởng nhiều ưu đãi từ các quốc gia nhập khẩu. Do đó,
chi phí các yếu tố đầu vào trong quá trình nhập khẩu sách báo của các doanh
nghiệp sẽ giảm xuống. Cơ hội khai thác sách báo, cũng như tìm hiểu về công nghệ,
kỹ thuật làm sách báo …của các nhà cung cấp sẽ được mở rộng.
- Những thách thức: Sự bất ổn về chính trị, kinh tế của thế giới sẽ làm cho các
doanh nghiệp nhập khẩu sách báo khó dự đoán được chi phí đầu vào và đầu ra, do
đó, hiệu quả quản trị của hoạt động này cũng khó dự đoán được. Các doanh nghiệp
sẽ đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt giữa các đối thủ, sự vi phạm bản quyền…
3.2. Quan điểm và phương hướng nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động
nhập khẩu sách báo của các doanh nghiệp kinh doanh sách báo của Việt Nam
trong thời kỳ tới.
3.2.1. Quan điểm nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách
báo của các doanh nghiệp
(1) Nâng cao hiệu quả trong tất cả các khâu của quá trình quản trị hoạt động
nhập khẩu sách báo của doanh nghiệp
(2) Chú trọng và sử dụng linh hoạt các phương pháp, công cụ quản trị hiện
đại, đảm bảo sự hài hòa giữa hiệu quả kinh tế và hiệu quả văn hóa, xã hội của
quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo của các doanh nghiệp
(3)Tạo lập sự khác biệt trong quản trị để phát triển các lợi thế cạnh tranh,
ưu tiên cho các mục tiêu dài hạn và bền vững trong quản trị hoạt động nhập khẩu
19
20

trường trọng điểm trong từng giai đoạn, tập trung ưu tiên cả về phương diện con
người lẫn tài chính, tránh tình trạng tràn lan, làm việc theo chủ nghĩa kinh nghiệm.
Nghiên cứu kĩ các nhà cung cấp cả về năng lực tài chính, lẫn năng lực chuyên môn
và tư cách pháp nhân; Xây dựng kế hoạch hợp tác trong ngắn hạn và dài hạn đối
với các nhà cung cấp, đại lý; Chọn lọc ra những nhà cung cấp có tính chuyên
nghiệp hóa, chuyên biệt hóa.
(2)Nâng cao hiệu quả quản trị chiến lược mặt hàng sách báo nhập khẩu
Đa dạng hoá mặt hàng của các doanh nghiệp, hướng tới phục vụ mọi nhu cầu
ngày càng nâng cao của khách hàng. Phát triển sách báo điện tử theo cả ba hướng:
doanh nghiệp với khách hàng, doanh nghiệp với doanh nghiệp và doanh nghiệp với
chính phủ. Chủ động khai thác các nguồn hàng mới với những nội dung và hình
thức đa dạng, phong phú.
(3)Nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động phân phối sách báo nhập khẩu
20
21
trên thị trường Việt Nam
Doanh nghiệp cần thiết kế các chương trình khác nhau về sản phẩm, giá, các biện
pháp khuyến mãi cho những khách hàng khác nhau. Phân khúc từng nhóm khách
hàng với những nhu cầu riêng biệt về một loại sách báo nào đó và lên kế hoạch
chăm sóc với những nhóm khách hàng này. Thực hiện quản trị chiến lược khách
hàng mục tiêu, thông qua phân loại, đánh giá các nhóm khách hàng để đưa ra
những chiến lược thích hợp với từng nhóm khách hàng.
3.3.1.3. Sử dụng hiệu quả hơn phương pháp và công cụ quản trị hiện đại
(1) Nâng cao hiệu quả sử dụng công cụ giá
Doanh nghiệp cần xây dựng bảng điều chỉnh giá khác nhau và thay đổi giá
linh hoạt phù hợp với từng nhóm khách hàng. Thực hiện chính sách chiết khấu thời
vụ, tăng mức chiết khấu cho những khách hàng mua những sách trái thời vụ, định
giá khuyến mãi trong những dịp đặc biệt đối với từng khách hàng quen thuộc,
thường xuyên mua hàng của doanh nghiệp …
(2) Nâng cao hiệu quả sử dụng công cụ xúc tiến

đưa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời hoặc báo cáo với các nhà quản trị cấp cao
chờ xử lý.
3.3.1.5. Nâng cao hiệu quả quản trị tài chính trong hoạt động nhập khẩu
sách báo của doanh nghiệp
- Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định của doanh nghiệp
Doanh nghiệp cần nâng cấp một số cửa hàng bán lẻ, sửa sang kho sách…cho
khang trang, sạch đẹp, tích cực tìm kiếm và mở rộng thị trường, từ đó, có thể tăng
được số lượng các đơn đặt hàng, ký kết được nhiều hợp đồng hơn, góp phần tăng
doanh thu tiêu thụ, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp.
- Điều chỉnh lại cơ cấu nguồn vốn, giảm hệ số nợ
Doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch huy động và sử dụng nguồn vốn trong
cả năm và từng khâu của quá trình nhập khẩu sách báo; Có kế hoạch cụ thể trong
việc hoàn trả vốn và thu hồi vốn; Tăng nguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp
thông qua: Đưa ra các chính sách ưu đãi dành cho các cán bộ, nhân viên khi tham
gia huy động vốn, tăng quĩ phúc lợi của doanh nghiệp, mở rộng quĩ dự phòng ….
- Đẩy mạnhthanh toán, thu hồi công nợ
Không để khách hàng nợ khi bàn giao hoặc có thể chậm nhất là 1 hay 2 tháng sau
khi bàn giao sách; Lập ban thu hồi nợ và báo thường xuyên cho nhà quản trị cấp cao về
tình hình nợ của các khách hàng; Dừng giao hàng và lấy lại sản phẩm đối với các khách
hàng cố ý không trả; Thưởng bằng vật chất đối với các nhân viên, cán bộ đòi được các
khoản nợ cho doanh nghiệp.
- Tiết kiệm chi phí, hạ giáthành sản phẩm nhằm tăng lợi nhuận.
Doanh nghiệp cần lựa chọn lại nhà in và nhà vận chuyển có giá thấp hơn;
giảm thiểu sách lưu kho, đưa ra các chế tài xử phạt trong các trường hợp dùng điện
thoại, máy tính, máy fax, máy in cơ quan làm việc riêng, đánh mất hoặc làm hư
hỏng sách báo nhập khẩu…
3.3.1.6. Nâng cao hiệu quả quản trị quá trình hội nhập quốc tế của doanh
nghiệp kinh doanh sách báo Việt Nam
Doanh nghiệp cần cử các cán bộ nghiệp vụ đi học nâng cao trình độ ngoại
ngữ, trình độ quản lý; Mời các chuyên gia về luật pháp quốc tế, luật bản quyền

nhu cầu xin nhập khẩu trực tiếp của các doanh nghiệp có đủ chức năng, tránh tình
trạng qúa nhiều doanh nghiệp nhập khẩu trực tiếp trong khi trình độ và qui mô của
cơ quan quản lý chưa kiểm soát hết được những sách báo nhập khẩu.
Nhà nước cần áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính, áp dụng các mức
phạt tài chính cho mọi đối tượng sản xuất, kinh doanh các loại sách báo vi phạm
bản quyền, và điều quan trọng nhất là thực hiện các biện pháp này phải thật
nghiêm minh.
(4)Hỗ trợ thông tin cho doanh nghiệp
Nhà nước và các cơ quan quản lý cần tạo điều kiện tối đa và hỗ trợ về mọi
mặt để giúp các doanh nghiệp bắt kịp với yêu cầu, đòi hỏi của các cam kết quốc tế
đề ra.Trước khi Việt Nam tham gia kí kết các điều ước quốc tế thì các cơ quan
quan lý nên tổ chức mời các doanh nghiệp tham gia hội thảo, trao đổi góp ý kiến
để từ đó đưa ra các điều khoản có lợi nhất cho Việt Nam và các doanh nghiệp nhập
khẩu sách báo. Khi tham gia hội chợ quốc tế, thông tin thị trường, thông tin về tài
chính…cần được các cơ quan chức năng cung cấp kịp thời, công khai đến các
doanh nghiệp nhập khẩu sách báo của Việt Nam.
(5) Hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực
Nhà nước cần có sự hỗ trợ, đào tạo nguồn nhân lực của toàn ngành. Trong đó,
đặc biệt chú trọng đào tạo các cán bộ nghiệp vụ phục vụ cho hoạt động xuất nhập
khẩu sách báo của doanh nghiệp. Hàng năm, Cục xuất bản nên tổ chức các khóa
học nâng cao nghiệp vụ, kỹ năng cho các cán bộ hoạt động trong lĩnh vực xuất
nhập khẩu sách báo. Tổ chức các đoàn cán bộ đi học hỏi, giao lưu với các nhà xuất
bản lớn trên thế giới. Vừa học hỏi kinh nghiệm quản trị, vừa mở rộng tìm kiếm
nguồn hàng, mặt hàng phục vụ cho nhu cầu nâng cao dân trí của xã hội.
(6) Khuyến khích, hỗ trợ thành lập hội các nhà nhập khẩu sách báo Việt
Nam và hợp tác xuất bản – phát hành sách báo trên phạm vi toàn cầu
Ban hành một số chính sách liên quan đến liên kết hợp tác xuất bản sách nước
ngoài tại Việt Nam và việc thành lập hội các doanh nghiệp nhập khẩu sách báo của
23
24

8. Nhu cầu sử dụng sách báo nhập khẩu của mọi tầng lớp nhân dân là rất cao và càng
ngày càng có xu hướng gia tăng.
9. Các nhà quản trị cấp cao tại các doanh nghiệp vẫn chưa đầu tư đúng mức cho việc
nghiên cứu thị trường, tìm kiếm các nhà cung cấp mới, chuyên sâu; vẫn chưa có
những kế hoạch phát triển dài hạn mà chủ yếu chỉ là những kế hoạch trong ngắn
hạn.
10.Đánh giá thực trạng hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách báo của ba doanh
nghiệp điển hình ở Việt Nam; Xác định sáu thành tựu và bảy hạn chế cùng những
nguyên nhân. Trong đó, thành tựu lớn nhất là đem lại hiệu quả kinh doanh ngày
càng cao và đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về sách báo nhập khẩu của
xã hội và hạn chế lớn nhất là các doanh nghiệp chưa xây dựng được các chiến
lược, kế hoạch phát triển dài hạn của doanh nghiệp do chưa có kế hoạch đào tạo
24
25
các nhà quản trị chiến lược cho các doanh nghiệp nhập khẩu sách báo.
11.Đưa ra bốn quan điểm và bốn phương hướng nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động
nhập khẩu sách báo của doanh nghiệp. Trong đó, sử dụng linh hoạt các phương
pháp, công cụ quản trị hiện đại là quan điểm chủ đạo xuyên suốt; Chủ động và
nâng cao hiệu quả tham gia mạng phân phối sách báo toàn cầu là phương hướng cơ
bản nhất.
12.Đề xuất bốn nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị hoạt động nhập khẩu sách
báo của các doanh nghiệp. Trong đó, nâng cao năng lực của nhà quản trị chiến
lược, hoạch định chiến lược, kế hoạch phát triển dài hạn của doanh nghiệp và sử
dụng hiệu quả các phương pháp, công cụ quản trị hiện đại là những giải pháp quan
trọng nhất.Vì thế, đào tạo và phát triển đội ngũ các nhà quản trị chiến lược cho các
doanh nghiệp kinh doanh nhập khẩu sách báo là khâu đột phá.
25